Last but not Least

Hoi allemaal!
Dit is officieel mijn laatste update vanuit het Midden-Oosten. Het is nu donderdagavond en het zit er echt helemaal op. Vanmorgen heb ik in Jeruzalem mijn laatste interview gehad, waarna ik de bus naar Tel Aviv gepakt heb, waar mijn begeleidster Erella woont. Daar heb ik de hele middag een beetje uitgerust; wat gelezen en wat muziek geluisterd.
’s Avonds ben ik met Erella uit eten geweest bij een Italiaans restaurantje dat hier vlakbij om de hoek zit. (Voor de liefhebbers: ik heb een verrukkelijke calzone pizza gegeten, met o.a. champignons, tomaat, parmezaanse kaas en gorgonzola.)
Nu we weer in het appartement zijn, is Erella zich aan het voorbereiden op haar nachtelijke vlucht naar Nederland (zij vertrekt precies een nacht voor mij), zodat ik even haar laptop kan gebruiken om dit stukje te typen.
Morgen heb ik nog de hele dag om een beetje rond te wandelen en te relaxen in Tel Aviv, voordat ik naar Ben Gurion ga. Het stukje reizen naar het vliegveld loopt helaas iets anders dan ik van te voren gedacht had, maar natuurlijk komt het helemaal goed. Aangezien het morgen vrijdag is, en dus de Joodse shabbat, gaan de laatste treinen en bussen naar het vliegveld al om drie uur ’s middags en zit er dus niks anders op dan een taxi te nemen. Dat heeft als voordeel dat ik wel wat later kan vertrekken. Ik heb het nummer van de speciale taxidienst van het vliegveld gekregen en ik wil de taxi om half 2 ’s nachts bestellen. Zo rond een uur of twee ben ik dan op het vliegveld, zodat ik ergens tussen half drie en drie uur kan inchecken. De incheckprocedure zal waarschijnlijk wel vrij lang duren, maar ik heb gelukkig de tijd. Om half zeven vertrekt dan uiteindelijk mijn vlucht naar Istanbul, het eerste deel van mijn reis. Helaas duurt mijn tussenstop op het Ataturk vliegveld bijna vijf uur, maar tegen die tijd maakt dat allemaal niet zo heel veel meer uit; ik ben dan toch bijna thuis.
Na mijn aankomst op Schiphol wordt er uiteraard nog een relatief korte tussentstop gemaakt bij de Burger King, maar dan kan ik ook echt naar huis. Het zal mij benieuwen hoe het allemaal gaat lopen en of ik weer erg aan dingen moet wennen. Ach, het zal allemaal wel meevallen. Ik heb in ieder geval al weer erg zin om naar huis te gaan, dus daar zal het niet aan liggen.

Ik wil iedereen die mijn verhalen de laatste tijd heeft gevolgd langs deze weg even hartelijk bedanken! Het was al erg leuk om alles op te schrijven, maar het geeft nog een veel beter gevoel als je weet dat mensen het lezen en bovendien ook nog eens leuk vinden. Jullie hebben me daardoor best wel geholpen tijdens mijn reis. Ik heb echter nog geen idee wat ik nu verder met mijn weblog wil gaan doen. Niet dat ik zo saai ben (ok, een beetje dan), maar ik vrees dat het een stuk minder leuk wordt tijdens mijn normale leventje regelmatig nieuws te plaatsen. Als er al nieuws te melden is! Ik moet dus nog even kijken wat ik precies met deze site ga doen. Sowieso zal ik mijn uiteindelijke scriptie hier plaatsen, dus, als je daar interesse in hebt, dan zou ik in de eerste week van juli zeker even een kijkje nemen op de site. Maar goed, ik wil jullie dus heel erg bedanken voor de aandacht en de interesse. Het is absoluut een extra steuntje in de rug geweest. De eerstvolgende keer dat ik jullie weer spreek is echter toch hopelijk in het echt. Want, en dat blijf ik toch echt vinden, hoe handig computers ook zijn en hoe goed het principe van de weblog ook werkt, er gaat toch niks boven een “echt” gesprek! Dus, hopelijk tot snel en, voor de allerlaatste keer, vanuit het Midden-Oosten: Salaam, Shalom, Peace, Vrede!

Martijn.

Hebron en Tel Aviv

Jawel, mijn eerste update vanuit Tel Aviv. Het is nu echt aftellen geblazen. Voordat ik echter mijn plannen voor de laatste paar dagen uit de doeken doe, wil ik nog even wat vertellen over mijn tweedaagse trip naar Hebron. Afgelopen zondagochtend ben ik namelijk met Anne naar Al-Khalil vertrokken (de Arabische naam voor Hebron) om daar anderhalve dag rond te kijken.
Hebron is een van de grootste steden van de West Bank, ik geloof rond de honderdduizend inwoners, en ligt in het zuiden, een half uur ten zuiden van Betlehem. De stad staat bekend als vrij conservatief, want Islamitisch, maar ik moet eerlijk bekennen dat ik dat nog wel mee vond vallen, met name in vergelijking met steden als Nablus, Jenin en Tulkarem. Door een aantal roadblocks en checkpoints is de stad vaak lastig bereikbaar, wat de sfeer in de stad niet ten goede komt. Het grootste probleem dat de stad echter kenmerkt, is de aanwezigheid van zo’n vierhonderd Joodse kolonisten in de stad. Midden in de Oude Stad zijn drie Joodse nederzettingen gelegen, continu beveiligd door een grote militaire bezettingsmacht.

De bewegingsvrijheid van de Palestijnen is ernstig beperkt, aangezien de stad de facto in twee delen is opgesplitst, H1 en H2, waarbij het laatstgenoemde gebied toegankelijk is voor de Joodse kolonisten. In H2 bevinden zich enkele Joodse heiligdommen, en het grootste deel van de kolonisten woont daar dan ook wegens religieuze motieven. Het zijn absoluut fanatieke mensen, want het moet haast ondoenlijk zijn om met een groep van vierhonderd mensen te midden van honderdduizend vijandige Palestijnen te wonen. De vijandigheid wordt voornamelijk veroorzaakt door de enorme problemen die de nederzettingen veroorzaken. De situatie die namelijk door de Joodse aanwezigheid is ontstaan, is werkelijk te bizar voor worden. Binnen de Oude Stad zijn enkele zeer strenge checkpoints, waar de ID-kaarten van iedereen gecheckt worden en bovendien alle tassen, groot of klein, aan een grondige controle worden onderworpen. Naast de nederzettingen, bevinden zich in H2 enkele scholen en heiligdommen, voor zowel Joden als Moslims, diverse Arabische winkeltjes, en uiteraard veel Palestijnse woningen. Het toelatingsbeleid is echter streng, waardoor veel mensen worden buitengesloten van H2, maar de Joden en Moslims in het gebied worden niet strikt gescheiden gehouden. Het zeldzame onderlinge contact dat plaatsvindt, is vaak gewelddadig van karakter. Dat is ook de reden dat er overal soldaten en bewakingsposten door H2 verspreid zijn.

Een van de belangrijke checkpoints die toegang bieden tot H2. Dit checkpoint ligt zo’n tweehonderd meter van een Palestijnse school verwijderd en is een van de plekken waar internationale waarnemers ‘op wacht staan’.


Een tijdelijk onbemande bewakingspost, in de Oude Stad in H2

Onze enige nacht in Hebron, konden we doorbrengen bij vrienden die werkzaam zijn voor het EAPPI, een organisatie die mensen uitzendt naar de Bezette Gebieden, zodat ze daar hun hulp aan kunnen bieden aan organisaties, scholen, etc. Anna en Thomas, uit respectievelijk Zweden en Noorwegen, waren onderdeel van het Hebron Team en werkten voornamelijk met de Cordoba school, vlakbij de Oude Stad gelegen, in H2 gebied.

De school, gelegen op een heuvel. Links, aan de overkant van de straat ligt een nederzetting en rechts op een ander heuveltje, ligt een huis dat vrij recent is ingenomen door de Israëliërs.

Anna en Thomas’ belangrijkste taak was het begeleiden van de schoolkinderen, ’s ochtends van huis naar school, en ’s middags andersom. De kinderen zijn regelmatig het doelwit geweest van pesterijen van soldaten bij het checkpoint en de bewakingsposten en zijn bovendien tijdens diverse aanvaringen, aangevallen door kolonisten. Afgelopen zaterdag werd Thomas bijvoorbeeld met een steen bekogeld door een Joods jongetje uit een van de nederzettingen. De laatste maanden is het echter vrij rustig en zijn er, naast het gooien van stenen, weinig ernstige incidenten.

Een van de nederzettingen, gezien vanuit de Cordoba school.

Maandochtend konden Anne en ik de EAPPI medewerkers helpen door ook een oogje in het zeil te houden. Gelukkig vonden er zowel ’s ochtends als ’s middags geen incidenten plaats. Desalniettemin waren we onder de indruk van de bizarre situatie waarin de school zich bevindt, op een heuvel, recht tegenover een van de nederzettingen. De trap die omhoog naar de school leidde, was al enige tijd afgesloten met prikkeldraad, zodat de kinderen, voorzichtig, via een zeer gevaarlijk paadje omhoog moesten lopen. Die ochtend, terwijl de kinderen van de Cordoba school op weg naar school waren, en wij ‘de wacht hielden’, zagen we regelmatig kolonisten langsrijden, die hun kinderen naar hun eigen school brachten. We moesten ook een paar keer snel opzij springen, omdat de chauffeur van het schoolbusje als een maniak door de straten scheurde. De soldaten bij de bewakingsposten, vlakbij de ingang naar de school waren over het algemeen wat nors, maar gelukkig niet bijzonder onvriendelijk. Dat maakte de situatie enigszins beter.

Na de schooldag verlaten de scholieren, voorzichtig via het gevaarlijke paadje, gezamenlijk het gebouw, om onder begeleiding van de waarnemers naar hun huizen in H2 terug te keren.

Toen alle kinderen eenmaal veilig op school waren, konden wij een kopje koffie drinken en even wat rondkijken bij de school. Terwijl we op het grasveldje voor de school stonden te kijken naar de nederzetting aan de overkant van de straat, kwam er, van achter de school, plotseling een militaire patrouille aanlopen. Wat ze daar deden was niet helemaal duidelijk, maar hun aanwezigheid was waarschijnlijk vooral intimiderend bedoeld. Gelukkig hadden Anne en ik tijdens ons verblijf op de West Bank inmiddels wel genoeg soldaten gezien, dus wij waren niet echt onder de indruk.

Netjes op een rijtje.

De soldaten wilden weten wat we precies kwamen doen, en nadat we dat kort, maar niet helemaal eerlijk uitgelegd hadden, begonnen de soldaten tegen me te praten over weed en DJ Tiesto. Tja, je komt nu eenmaal uit Nederland en dat betekent dat…ach, laat ik niet weer een verhaal over beeldvorming beginnen.

“Ik ben gewoon een student en doe onderzoek naar scholen. Ja, DJ Tiesto is inderdaad te gek!”

Na het kopje koffie* besloten Anne en ik een rondje door de Oude Stad te lopen, om te zien hoe de situatie daar was. Bovendien wilden we zeker een kijkje nemen bij de Abraham Moskee, maar daarover later meer.
Gelukkig konden we bij het andere checkpoint zonder veel problemen doorlopen, zodat we de Oude Stad, na een uitgebreide tascontrole en een kleine striptease, om mezelf van mijn jas, portemonnee en riem te ontdoen, relatief snel konden gaan verkennen.
We volgden de aanwijzingen van onze EAPPI vrienden en kwamen al snel bij een redelijk centraal gelegen pleintje uit, vlakbij een van de meest bekende gebouwen van de Oude Stad, de Abraham Moskee. Voordat we daar echter kwamen, liep onze tocht langs verschillende nauwe straatjes; enkele zeer donkere en met netten behangen steegjes met aan beide kanten allerlei soorten winkeltjes, van typische slagers en bakkertjes, tot andere etenswaren-, kleding- en huishoudwinkeltjes.


We hadden er al over gehoord, maar toch konden Anne en ik aanvankelijk alleen maar met open mond staren. Recht boven de winkeltje waren namelijk een soort caravans gebouwd, nieuwe woningen voor kolonisten. Om de winkeliers te irriteren gooiden de kolonisten regelmatig al hun afval naar beneden, zodat de Palestijnen gedwongen waren om grote netten en hekwerk boven de straat te hangen. De straatjes zijn daardoor ontzettend donker en je loopt er, ongelofelijk maar waar, onder een hele berg afval langs. Als je tussen het afval doorgluurde, zag je de witte gebouwen van de kolonisten, bovenop de winkeltjes, en een enkele Israëlische vlag. Echt bizar!

Tussen het afval door, zie je de witte noodwoningen van de kolonisten. Het gooien van afval is trouwens een vaker gebruikte tactiek, want de tuin van de directrice van de Cordoba school, recht onder een kolonistenwoning gelegen, is ook bezaaid met afval, waaronder twee wasmachines!

Eenmaal van onze verbazing bekomen, vervolgden we onze wandeling, waarna we binnen enkele minuten bij de beroemde of beruchte Abraham Moskee uitkwamen. Voordat we eenmaal in de moskee waren, moesten we door drie zwaar bewapende checkpoints heen, nog geen vijftig meter na elkaar, en na zeer strenge controles moesten we onze toilettassen achterlaten, maar konden we gelukkig wel naar binnen. Het kostte wat moeite, maar het was het waard, want het was een zeer interessant en indrukwekkend bezoek. We hebben, gezien onze leeftijd, echter wel een enorme opoffering gedaan. Anne en ik, respectievelijk 24 en 23 jaar oud, waren namelijk veel te vroeg bij de moskee; pas een kwart van ons leven achter de rug, maar toch hebben we nu al officieel Abraham en Sarah gezien. De plek is namelijk voor zowel de Joden als de Moslims bijzonder heilig, omdat onder de moskee een tombe ligt, waar de aartsvaders van drie grote religies begraven liggen. O.a. Adam, Eva, Abraham en Sarah.

Daar ligt-ie dan: Abraham…

Omdat de moskee door de Joden en Moslims gedeeld wordt en ook twee, zwaar bewaakte, ingangen en aparte ruimtes heeft, was de plek al niet echt prettig om te bezoeken, maar sinds 1994 is de plek helemaal berucht. In dat jaar, drong de Joodse kolonist Baruch Goldstein namelijk tijdens het Poerimfeest de moskee binnen, waarna hij 29 Islamitische Palestijnen doodschoot. Een bloedbad dat op veel afschuw in de hele wereld kon rekenen. Op de een of andere manier hang er nog steeds een vreemde sfeer in het gebouw.
Terwijl we door de stille moskee rondliepen, allebei zonder schoenen en Anne bovendien gekleed in een nogal oncharmant bruin gewaad, kwamen er plotseling zo’n tien Israëlische soldaten binnen. We vonden het nogal vreemd dat ze zomaar het Islamitische gedeelte kwamen binnenlopen en er waren meer mensen die dat vonden. Een vriendelijke Islamitische opzichter kwam stilletjes naar ons toe om te klagen over zoveel oneerbiedigheid; de vrouwen zonder hoofdbedekking en alle soldaten met hun lompe laarzen nog aan. Of wij dat ook niet raar vonden? Dat vonden wij natuurlijk ook, waarna hij op emotionele manier verder zijn beklag deed. Hij vertelde bovendien dat hij aanwezig was toen de ‘de aanslag’ plaatsvond. Toen ik zei dat ik het verhaal van Baruch Goldstein kende en het een vreselijke daad vond, voelde hij aan dat we de actie van de soldaten niet alleen ook niet konden waarderen, maar dat we ook echt respect voor de omgeving hadden. Hij werd daarna nog vriendelijker dan hij al was, bedankte ons meerdere malen voor onze komst en wenste ons bovendien een hele goede morgen. Het viel overigens op dat de mensen in de Oude Stad allemaal erg vriendelijk waren tegen Anne en mij. Er komen niet zo veel buitenlanders in H2, dus we waren waarschijnlijk een welkome attractie.

Na dit interessante bezoek, besloten we terug te keren naar de Cordoba school, waar we de kinderen vermaakten met wat spelletjes, waaronder tikkertje en touwtjespringen. Even na half een was de school uit en maakten we ons op voor de wandeling terug. Gelukkig waren er wederom geen incidenten.
Na een smakelijke lunch bij een eettentje in de Oude Stad, besloten Anne en ik weer terug te gaan naar Ramallah, waar ons een aangename douche wachtte en vooral een lange nacht slapen. Door het vroege opstaan, het vele lopen en de lange reis in een warm busje, waren we allebei behoorlijk uitgeput. Er gaat dan niets boven een warme douche en lekker vroeg naar bed.

Vanmorgen ben ik niet al te laat opgestaan, zodat ik nog even al mijn bagage kon nalopen. Alles klopte en zo vertrok ik, na er zo’n drie maanden gewoond te hebben, uit de Bezette Gebieden, riching Jeruzalem. Gelukkig hoefde ik mijn koffer niet open te maken bij het grote Qalandia checkpoint, zodat ik zonder al te veel problemen, maar desondanks wel met een hoop gesjouw, bij het centrale busstation van Jeruzalem aankwam. Daar nam ik de bus naar Tel Aviv, waar ik mij momenteel dus bevind. Een zeer lekkere pasta en een goeie kop koffie later, zit ik nu dit laatste stukje te typen, voordat ik zo mijn bed induik voor een goeie nacht rust.
Ik moet zeggen dat ik toch wel een kleine cultuurshock had, toen ik Tel Aviv binnenreed. Gisteren liep ik nog in de Oude Stad van Hebron, en nu zit ik in een prachtige moderne stad met overal enorme kantoorgebouwen, grote wegen, bekende winkelketens en hippe koffiehuisjes...kortom: een echte Westerse stad. Het was even wennen, maar het bevalt me prima. Ik heb het enorm naar mijn zin gehad, maar hoe dan ook, ik ben en blijf een Nederlander, een westerling. Het is dan ook erg fijn om alvast een beetje te wennen aan het drukke en hectische gevoel van een grote stad, zodat ik op Schiphol niet meteen in de stress schiet...haha.

Morgen ga ik wel nog even terug naar Jeruzalem. Ik slaap dan in een hostel, ga donderdagmorgen heel vroeg naar een interviewafspraak en dan snel weer terug naar Tel Aviv. Dan zit het er echt op en ga ik me opmaken voor mijn reis terug.
Vrijdag in de loop van de avond neem ik een taxi naar Ben Gurion Airport, waar ik een paar uurtjes zal moeten doorbrengen, voordat ik zaterdagmorgen vroeg, om 6:30, daadwerkelijk vertrek. Als alles goed gaat, en daar gaan we natuurlijk wel van uit, land ik die zaterdag om 16:30 op Schiphol.
Even voor de duidelijkheid: het telefoonnummer dat ik hier gebruikt heb, zal vanaf vrijdagavond acht uur (20:00) niet meer bereikbaar zijn. Vanaf dat tijdstip ben ik weer bereikbaar op mijn oude nummer: 06-26882076. Dus SMS steunbetuigingen om mij de lange nacht op het vliegveld door de slepen zijn welkom op dat nummer, hahaha. Nou ja, ik vind het wel weer welletjes zo, want mijn gespreide bedje ziet er vanaf hier zeer aangenaam uit. Tot de volgende, en waarschijnlijk laatste, update vanuit het Midden-Oosten.
Salaam...of, misschien wat toepasselijker, nu ik in Tel Aviv zit, Shalom!



* Het was weer een typisch Palestijns kopje Nescafe. Ik weet niet of het er echt vandaan komt, maar iedere keer dat ik koffie krijg, zonder dat ik mijn wensen (Biddoen Sukkar = zonder suiker) kenbaar kan maken, moet ik denken aan een zinnetje uit een nummer van de Beastie Boys. “I like my sugar with coffee and cream!” Het recept van deze Beastie Palestinian Coffee is als volgt.
Pak een middelgroot koffiekopje en doe daar het volgende in:
- 2 of 3 eetlepels suiker
- 2 theelepels poedermelk
- een snufje Nescafe oploskoffie
Doe er heet water bij, roer enkele malen, en je Beastie Palestinian Coffee is ‘ready to be served’.

De laatste week...

Hoi! Het is vandaag zaterdag 26 maart en dit is hoogstwaarschijnlijk mijn laatste update vanuit Ramallah. De dag van mijn terugreis begint nu steeds dichterbij te komen en ik moet me daar nu ook echt mee gaan bezighouden. Voor de laatste keer wat kleren wassen, mijn koffer alvast ordenen, wat souvenirs voor thuis kopen, zorgen dat ik al mijn spullen op een overzichtelijke plek bijeen heb, overbodige spullen weggooien en ga zo maar door. Eigenlijk is het wel leuk om te doen, want ik heb echt weer zin om naar huis te gaan. Ik heb hier een fantastische tijd gehad en het is waarschijnlijk de meest bijzondere en indrukwekkende tijd van mijn leven geweest, maar het is nu toch wel mooi geweest. De tijd is gekomen dat ik al mijn indrukken thuis moet gaan 'verwerken'. Niet alleen wat betreft mijn onderzoek, maar vooral ook mijn persoonlijke ervaringen. Het was niet alleen de eerste keer dat ik zo lang van huis ben geweest, maar ik ben ook nog nooit zo lang 'alleen' geweest. Je kunt dus wel stellen dat ik mezelf een aantal keer goed 'ben tegen gekomen', zoals ze dat wel eens zeggen. Ik heb veel dingen over mezelf geleerd en waarschijnlijk zal ik de rest van mijn leven toch wel regelmatig aan deze reis terugdenken.
Maar goed, voorlopig heb ik nog een week te gaan voordat ik de aankomsthal op Schiphol kom binnenlopen. En in die week heb ik nog een aantal interessante dingen gepland staan. Zo ga ik morgen en overmorgen met Anne naar Hebron om te kijken of de situatie, gezien de problemen tussen Joodse kolonisten en Palestijnen, daar inderdaad zo erg is. De dinsdag daarop, vertrek ik definitief uit Ramallah en ga ik naar Tel Aviv, waar mijn begeleidster Erella woont. Woensdag, in de loop van de middag, ga ik even terug naar Jeruzalem om daar in een hostel te slapen, zodat ik donderdagochtend om acht uur 's morgens (!!) naar mijn allerlaatste interviewafspraak kan. Die donderdagmiddag ga ik weer terug naar Tel Aviv, waar ik mijn laatste anderhalve dag door ga brengen. Vrijdagavond stap ik met mijn bagage op de laatste trein van Tel Aviv naar Ben Gurion Airport en ga ik mezelf opmaken voor mijn reis naar Nederland; na drie maanden weg toch wel een beetje mijn eigen 'Beloofde Land'.

Een totaal nutteloos, maar mooi plaatje van Jeruzalem. Deze foto is overigens genomen van Ma'ale HaShalom, een weg langs de Oude Stad, vlakbij Mount Zion.

De afgelopen tijd heb ik echter ook niet stilgezeten. Deze week heb ik een beetje heen en weer gependeld tussen Ramallah en Jeruzalem om hier en daar nog wat interviews af te nemen. In totaal heb ik drie nachten in verschillende hostels in de Oude Stad van Jeruzalem doorgebracht – best bijzonder. Nu is de Oude Stad sowieso al vrij chaotisch en druk, maar in de heilige week tussen Palmpasen en Pasen is het helemaal een groot feest. Donderdagavond was het Poerim, een soort Joods carnaval, wat voor veel jongeren in West Jeruzalem, waar ik die avond een etentje had, reden was om dronken en feestend over straat te zwalken. Toen een, als 'koning' verklede jongen met een halve fles Jack Daniel's whisky in zijn hand, een arm om mijn schouder legde en me een slok aanbood, heb ik maar beleefd geweigerd. Ik ben tenslotte niet Joods en tijdens de katholieke mis sta ik tenslotte ook niet in de rij om, schijnheilig, mijn hostie in ontvangst te nemen.
Gisteren was het helemaal een drukte van jewelste in de Oude Stad. Ik was druk op zoek naar wat souvenirs en vroeg me af waar al die mensen eigenlijk vandaan kwamen, totdat ik op een gegeven moment linksaf sloeg, de Via Dolorosa op. Aha… Daar vandaan dus. Een enorme massa prevelende, biddende, zingende en pratende Christenen, allemaal buitenlanders, liep de route die Jezus zo'n tweeduizend jaar geleden met het kruis volgde en er leek bijna geen doorkomen aan. Ik probeerde toch, zo goed en kwaad als het ging, tegen de richting in naar een wat rustiger gedeelte te komen, zodat ik nog even een laatste dingetje kon kopen. Toen ik eenmaal de mensenmassa voorbij was, was het echter wel weer heel erg stil, wat nogal vreemd leek na die enorme drukte. Die stilte bleek ook niet natuurlijk, want honderd meter verderop zag ik een enorme massa Palestijnse moslims roepen en schreeuwen, terwijl ze door Israëlische agenten en dranghekken tegen werden gehouden en niet door mochten lopen op weg naar de moskee (het was vrijdag) of de markt. Er werd driftig geduwd en getrokken, zoals op de foto's hieronder te zien is.

Woedende mensen die zich langs de hekken proberen te wringen.

Ik kon een glimlach niet onderdrukken toen de menigte het uiteindelijk won van de paar agenten. Onder luid gejoel wrong de menigte zich door de nauwe straatjes van de Oude Stad, op weg naar hun bestemming. Toen de agenten, duidelijk geïrriteerd, met veel geduw en getrek de hekken weer op hun plaats probeerden te krijgen, kon ik de moslims aan de andere kant nog een handje helpen door een van de hekken weer open te duwen. Met mijn meest onschuldige blik keek ik naar de agenten, ondertussen duidelijk makend dat ik toch echt die kant op moest. Zoals zo vaak wisten de agenten zich geen raad met 'een buitenlander', dus ze lieten me zuchtend gaan, terwijl achter mij nog een stuk of twintig mensen langs het hek glipten. Ik kreeg een aantal goedkeurende blikken van de mensen achter het hek toegeworpen en kon een stiekem 'lekker puh' gevoel niet onderdrukken.

De mensenmassa vlak voor de 'doorbraak'.

Eenmaal aan de andere kant van de hekken, na het korte intermezzo, kon ik mijn laatste souvenir aanschaffen en terugkeren naar Ramallah. Toen ik daar aankwam viel me op dat het best druk op straat was. Voor een vrijdag althans. Ik liep richting Al-Manara, het centrale plein in Ramallah, en daar zag ik ook ineens overal de bekende groene Hamasvlag wapperen. Het bleek die dag precies een jaar geleden dat de oprichter van Hamas, Sheikh Yassin*, door het Israëlische leger werd geliquideerd. Het podium voor de herdenkingsbijeenkomst zag er indrukwekkend uit en men had rekening gehouden met een enorm publiek, zoals hieronder te zien is. Persoonlijk had ik niet zo'n zin om daar rond te hangen, dus ik kan hier helaas niet vermelden of alle stoeltjes uiteindelijk ook nodig waren.

Het podium voor enkele vlammende toespraken.


Dat belooft wat…

Na wat een foto's genomen te hebben, ben ik naar het appartement gewandeld, om me daar op te gaan maken voor mijn vertrek. In de tussentijd heb ik zelfs nog even tijd gevonden om dit stukje te typen, zodat jullie ook een beetje op de hoogte blijven van mijn laatste belevenissen.
Mijn volgende update zal, inshallah, vanuit Jeruzalem of Tel Aviv geplaatst worden en tot die tijd kan ik eigenlijk alleen maar zeggen: Salaam!

* Voor de mensen die het een beetje begint te duizelen bij al die Arabische namen en even niet weten wie ik bedoel, hier volgen drie hints: lange baard, piepstemmetje, rolstoel.

(Goed) nieuws?

Hoi daar! Hier weer een update vanuit Ramallah.
Het afgelopen weekend heb ik definitief afscheid genomen van mijn gastfamilie in Betlehem. Ik heb er een leuke tijd gehad en ze hebben absoluut goed voor me gezorgd, dus ik wilde zeker nog even teruggaan om gedag te zeggen, voordat ik terug naar huis ga. Uiteraard hebben we beloofd om contact te houden en ik hoop de Giacamans zeker nog eens te bezoeken.
Aangezien ik die zondag toch in Betlehem was, heb ik de mis van Palmpasen in de Geboortekerk bijgewoond, om vervolgens deel te nemen aan een optocht die, in principe, van Betlehem naar Jeruzalem liep; dezelfde tocht die Jezus zo’n 2000 jaar geleden per ezel ondernam. Aangezien het grootste gedeelte van de Palestijnse Christenen echter geen toestemming heeft om langs het checkpoint naar Jeruzalem te reizen, diende de optocht tevens als demonstratie met de hoop dat iedereen, mede dankzij de aanwezigheid van een grote groep buitenlanders, toch werd doorgelaten.
Helaas besloten veel mensen om het niet eens te proberen, zodat er uiteindelijk meer buitenlanders dan Palestijnen waren. Desondanks werden we bij het checkpoint toch tegengehouden door een overmacht aan militairen, zoals de onderstaande foto’s laten zien. Gelukkig was er veel pers, zodat er hopelijk toch een beetje aandacht aan de kwestie is gegeven.

Helaas stopten ze ons wel...


Nee, deze mensen laten ons vast niet doorlopen!

Na de demonstratie, op de weg terug van het checkpoint, merkte ik pas hoe veel ‘Muur’ er was bijgebouwd sinds januari, toen ik voor de eerste keer langs die plek liep. Het plaatst alle vredesbesprekingen, afspraken, beloften en nieuwsberichten een beetje in een ander perspectief. Binnenkort vertrekt het Israëlische leger uit de Gazastrook, maar op de Westelijke Jordaanoever wordt het door Israël gecontroleerde grondgebied alleen maar uitgebreid.

Dit hele stuk muur stond er 3 maanden geleden nog niet


Als je door het gat gluurt zie je nog een heel stuk muur dat er 3 maanden geleden nog niet stond.
Waar dat stukje tuin bij hoort, dat zich achter de muur bevindt? Zie onderstaande foto.


De verstikkende gevolgen van de muur. Een kinderdagverblijf volledig ingekapseld door de muur.

Om wat meer tegenwicht te bieden aan het positieve mediaoffensief van Israëlische kant, wil ik nog even wat zeggen over de zogenaamde terugtrekking uit een aantal Palestijnse steden op de Westelijke Jordaanoever. Een tijdje terug trok het Israëlische leger zich terug uit Jericho, daarbij de controle overdragend aan de Palestijnse veiligheidsdiensten. Schijnbaar groot nieuws en bovendien een duidelijk signaal van goodwill van Israëlische kant; een teken dat de situatie echt beter wordt.
Helaas valt dat in werkelijkheid nogal tegen. Het Israëlische leger is al lang niet meer aanwezig in de meeste Palestijnse steden, laat staan in een ‘rustige’ stad als Jericho. Er valt dus weinig terug te trekken. De enige plek bij Jericho waar er nog Israëlische militairen gestationeerd waren, was bij het checkpoint op de weg die toegang tot de stad biedt en dat is nu inderdaad officieel overgedragen aan de Palestijnse veiligheidsdiensten. Dat is dan misschien de enige handeling die men verricht heeft, maar toch wel een positieve ontwikkeling, zou je denken. Helaas is zelfs deze kleine handeling niet veel meer dan een symbolische daad, want de regio rond de stad is nog steeds grotendeels in Israëlische handen, en daar bevinden zich dus nog steeds checkpoints. Het oude checkpoint op de toegangsweg is bovendien wel overgedragen, maar inmiddels is er een nieuw checkpoint opgesteld, een paar honderd meter meer de heuvels in.
Zoals ik een tijdje terug al vertelde, was mijn trip van Jenin naar Tulkarem nogal omslachtig, doordat ik verschillende taxi’s moest nemen en via allerlei kleine landweggetjes moest reizen. Zal dat veranderen als het leger zich ‘terugtrekt’ uit die laatstgenoemde stad? Helaas niet. Hoewel de meer ontspannen relatie tussen de Palestijnse en Israëlische leiders absoluut een positieve ontwikkeling is, ‘op de grond’ verandert er in feite weinig; het is vooral een publiciteitscampagne die, helaas, heel goed lijkt te werken. Onlangs had ik hier in een taxi een gesprek over met iemand die het als volgt formuleerde: “Israël maakt er een gewoonte van om kleine gebeurtenissen enorm op te blazen en om heel lang te onderhandelen over kleinere aangelegenheden, zodat de grote kwesties maar niet aan de beurt komen.” Ik denk dat deze meneer daar best wel eens gelijk in kan hebben. Wil Israël dan geen vrede? Natuurlijk wel, maar het valt niet te ontkennen dat de huidige status quo gewoonweg in het voordeel van Israël is. Toekomstige onderhandelingen zullen zonder twijfel grote concessies van Israël eisen, zoals de terugtrekking tot de Groene Lijn (de grens van 1967), ontmanteling van de meeste nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, het vrijlaten van Palestijnse gevangen en ga zo maar door. Het is logisch dat Israël dergelijke toezeggingen zo lang mogelijk wil uitstellen. Dat lijkt tot nu toe redelijk te lukken, gezien het feit dat een zender als CNN uren zendtijd besteedt aan wat geschuif met betonblokken, een vlag die gestreken wordt, en de verplaatsing van een handjevol soldaten naar een plek die een paar honderd meter verderop ligt.

Hier een onderdeel van een van de vele checkpoints op de Westelijke Jordaanoever. (In dit geval bij Birzeit.) De foto is niet helemaal duidelijk, maar hij is stiekem vanuit de bus genomen, en ik wilde niet dat ik door soldaten betrapt werd.

Nu probeerde ik de kranten en het journaal altijd wel een beetje kritisch te volgen, maar ik had toch wel een behoorlijk vertrouwen in de objectiviteit van de Nederlandse media. Mijn verblijf in de Palestijnse Gebieden heeft me echter nog wat kritischer gemaakt. Er worden geen onwaarheden verteld, maar soms is de balans gewoon een beetje zoek. In je achterhoofd weet je dat natuurlijk wel, maar je gaat het proces van nieuws verzamelen en de relatieve ‘nieuwswaarde’ van gebeurtenissen toch wel in een ander licht zien. Met name in een conflictsituatie kan aandacht van de media soms een doorslaggevende rol spelen en dat is zeker in het Midden-Oosten het geval. De Palestijnen, zowel de leiders als de ‘mensen van de straat’, beschikken gewoonweg niet over de capaciteiten om de media op een goede manier te ‘bespelen’, in tegenstelling tot Israëlische zwaargewichten als Sharon (sorry, die grap was gewoon te makkelijk). Ik denk dat de scheefgroei in media-aandacht absoluut van invloed is op het conflict zelf. Zolang de Palestijnen zich in de underdogpositie blijven bevinden, zullen er volgens mij nooit onderhandelingen of besprekingen tussen twee gelijke partners kunnen plaatsvinden. De rol van de media is niet doorslaggevend en in werkelijkheid zijn de Palestijnen ook wel de underdog, maar, aangezien de internationale publieke opinie toch op het nieuws gebaseerd is, kranten en nieuwszenders hebben ontegenzeggelijk invloed en dienen zich hier ook bewust van te zijn. Een beetje meer balans kan, wat mij betreft, zeker geen kwaad.

Goed, genoeg hierover. Je zou denken dat ik na mijn bezoekje aan de Klaagmuur, afgelopen dinsdag, wel wat milder gestemd zou zijn, maar kennelijk heb ik nog genoeg te zeuren. Gelukkig ben ik verder in een goede bui hoor; ik heb toch wel behoorlijke zin om naar huis te gaan en met nog 9 dagen te gaan, is het aftellen al echt begonnen. Ik ben al druk bezig met het plannen van mijn laatste week, zodat ik op het laatste moment niet voor verrassingen kom te staan qua bagage of vervoer. In andere woorden, het einde is in zicht, maar ik heb nog genoeg dingen te doen.

Hieronder, voor de liefhebbers, nog even een fotootje om te laten zien dat ik nog steeds leef. Zoals je ziet, ondanks een stille plek in Jeruzalem en het wonder van de zelfontspanner, het blijft moeilijk om een foto van jezelf te nemen. Het valt me nu trouwens ook op dat mijn haar nog niet echt snel genoeg groeit. Hopelijk volgt er de komende 9 dagen nog even een eindsprintje!
Tot snel maar weer. Salaam!