Building Trust

Gisteren stelde Victor een interessante vraag in zijn comment op een van mijn posts en daar wil ik graag even op reageren. Hij vroeg zich af hoe de Palestijnen tegenover de gesprekken tussen Sharon en Abu Mazen in Sharm al-Sheihk stonden en hoe ze tegen de verbeterde relaties met Israël aankijken. Natuurlijk is het moeilijk om dat zomaar samen te vatten en bovendien denkt iedereen natuurlijk weer anders over dergelijke zaken, maar ik zal hieronder proberen mijn eigen mening weer te geven. Ik vermoed dat die mening wel door veel Palestijnen gedeeld wordt.

Laat ik voorop stellen dat verbeterende verhoudingen tussen Israël en de Palestijnen absoluut een goede zaak zijn. De handdruk die Sharon en Abu Mazen elkaar gaven was niet alleen symbolisch een belangrijke stap voorwaarts. Wat er nu gebeurt, en wat ook absoluut een voorwaarde is voor de toekomst, is de wederopbouw van het wederzijdse vertrouwen, “building trust”. Beide partijen zitten weer aan een tafel, en dat is goed. Nu moeten er echter ook aan beide kanten stappen worden ondernomen om dit vertrouwen verder uit te bouwen. Uiteindelijk tot een goede vertrouwensrelatie tussen twee gelijke partners. Israël moet stoppen met de bouw van de Apartheid Wall, de nederzettingen die sinds 2000 gebouwd zijn direct ontmantelen, stappen ondernemen om datzelfde te doen bij andere kleinere nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en de meerderheid van de checkpoints binnen de Bezette Gebieden moet verlaten of opgeheven worden, zodat de Palestijnen, in ieder geval binnen de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, weer vrij kunnen reizen. Bovendien moeten de gevangenen die onterecht vastzitten en diegenen die in “administrative detention” zitten, vrij worden gelaten. De Palestijnen, aan de andere kant, moeten alles op alles zetten om gewapende aanvallen op Israëlische doelen te voorkomen, met name de aanslagen waarbij burgerslachtoffers vallen. Daarnaast moet Abu Mazen zijn politieke hervormingen doorzetten, corruptie bestrijden en zo de weg vrijmaken voor een democratische en rechtvaardige Palestijnse staat.

Iets waar veel Palestijnse intellectuelen bang voor zijn, en iets dat absoluut voorkomen moet worden, is dat er een “tweede Oslo” plaatsvindt; dat de oneerlijke machtsverhoudingen tussen beide partijen uiteindelijk wel leiden tot een verdrag en een relatief rustige en vreedzame periode, maar dat de situatie op de grond nauwelijks verandert. Met andere woorden, het is absoluut van vitaal belang dat de huidige status quo opgeheven wordt. Een actie als de ‘terugtrekking’ uit vijf Palestijnse steden is bijvoorbeeld een nutteloze en puur symbolische daad die in werkelijkheid helemaal niets verandert. Het zijn dergelijke acties die veel Palestijnen huiverig maken, want is Israël, ondanks mooie woorden, werkelijk bereid om concessies te doen? Voorlopig wordt er nog steeds druk gebouwd aan de muur en de nederzettingen en blijft het oneerlijke en onbegrijpelijke ‘permit-systeem’ van kracht.

Deze foto heb ik een paar dagen terug genomen. Stiekem, want de gewapende agenten konden me vanuit deze hoek niet zien. Zoals je ziet, is men nog steeds druk bezig met het uitbreiden van de muur.

Fuad, als directeur van een onderwijsorganisatie die zich richt op vrede en samenwerking, heeft vorige week nog een aanvraag voor een tijdelijke permit voor Jeruzalem teruggekregen met de melding dat deze om ‘security reasons’ niet gehonoreerd kon worden. De aanvraag werd gedaan door de Katholieke patriarch in Jeruzalem en het ging nota bene om een bijeenkomst waar ook Israëlische vredesorganisaties aanwezig zouden zijn!
In het dorpje Jayyus kan de meerderheid van de bevolking niet het eigen land bewerken; in een stad als Betlehem is zo’n tweederde van de beroepsbevolking werkloos, waardoor veel gezinnen er niet alleen financieel gezien slecht voor staan, maar in veel gevallen zelfs honger lijden; Hebron is nog steeds in twee stukken opgedeeld, vanwege de aanwezigheid van een Joodse nederzetting, midden in de stad; er zijn talloze Palestijnen die niet in Israël mogen komen en die bovendien de toegang tot Jordanië, via de brug over de Jordaan, ontzegd wordt, waardoor ze nooit naar een ander land kunnen reizen. Het zijn dit soort dagelijkse ervaringen en daarnaast de “creeping annexation”, de stille en voortschrijdende annexatie van Palestijnse grond, door landonteigening, de bouw van de Muur, de uitbreiding van nederzettingen en de aanleg van “settler roads”, die veel Palestijnen toch wel enigszins sceptisch maken.

Ik geloof dat de Palestijnen met de goed verlopen verkiezingen en hun keuze voor Abu Mazen in ieder geval hebben laten zien dat ze heel graag vrede willen. Fuad, bijvoorbeeld, is absoluut geen fan van Abu Mazen of zijn partij Fatah, maar heeft toch op hem gestemd. Voornamelijk omdat Abu Mazen, in duidelijke bewoordingen, gewelddadig verzet verwerpt, aangeeft de politieke instituties te willen hervormen en bovendien de steun geniet van zowel de VS als Israël. Dat de tweede man Mustapha Bargouthi ook een uitgesproken voorstander van geweldloos verzet is, betekent dat ruim tachtig procent van de Palestijnen te kennen heeft gegeven klaar te zijn voor een vreedzame en geweldloze oplossing van het conflict. Voorlopig blijft het afwachten of het Israëlische volk, in reactie hierop, de hardliner Sharon tijdens volgende verkiezingen naar huis stuurt of dat men toch de huidige kliek van machthebbers, afkomstig uit militaire kringen, blijft steunen.

Nou ja, om een en ander nog even samen te vatten, er is zeker een voorzichtig optimisme merkbaar, maar voorlopig overheerst een afwachtend gevoel. De eerste stappen zijn gezet, er wordt weer met elkaar gepraat, nu is het tijd voor daden!