Hebron en Tel Aviv

Jawel, mijn eerste update vanuit Tel Aviv. Het is nu echt aftellen geblazen. Voordat ik echter mijn plannen voor de laatste paar dagen uit de doeken doe, wil ik nog even wat vertellen over mijn tweedaagse trip naar Hebron. Afgelopen zondagochtend ben ik namelijk met Anne naar Al-Khalil vertrokken (de Arabische naam voor Hebron) om daar anderhalve dag rond te kijken.
Hebron is een van de grootste steden van de West Bank, ik geloof rond de honderdduizend inwoners, en ligt in het zuiden, een half uur ten zuiden van Betlehem. De stad staat bekend als vrij conservatief, want Islamitisch, maar ik moet eerlijk bekennen dat ik dat nog wel mee vond vallen, met name in vergelijking met steden als Nablus, Jenin en Tulkarem. Door een aantal roadblocks en checkpoints is de stad vaak lastig bereikbaar, wat de sfeer in de stad niet ten goede komt. Het grootste probleem dat de stad echter kenmerkt, is de aanwezigheid van zo’n vierhonderd Joodse kolonisten in de stad. Midden in de Oude Stad zijn drie Joodse nederzettingen gelegen, continu beveiligd door een grote militaire bezettingsmacht.

De bewegingsvrijheid van de Palestijnen is ernstig beperkt, aangezien de stad de facto in twee delen is opgesplitst, H1 en H2, waarbij het laatstgenoemde gebied toegankelijk is voor de Joodse kolonisten. In H2 bevinden zich enkele Joodse heiligdommen, en het grootste deel van de kolonisten woont daar dan ook wegens religieuze motieven. Het zijn absoluut fanatieke mensen, want het moet haast ondoenlijk zijn om met een groep van vierhonderd mensen te midden van honderdduizend vijandige Palestijnen te wonen. De vijandigheid wordt voornamelijk veroorzaakt door de enorme problemen die de nederzettingen veroorzaken. De situatie die namelijk door de Joodse aanwezigheid is ontstaan, is werkelijk te bizar voor worden. Binnen de Oude Stad zijn enkele zeer strenge checkpoints, waar de ID-kaarten van iedereen gecheckt worden en bovendien alle tassen, groot of klein, aan een grondige controle worden onderworpen. Naast de nederzettingen, bevinden zich in H2 enkele scholen en heiligdommen, voor zowel Joden als Moslims, diverse Arabische winkeltjes, en uiteraard veel Palestijnse woningen. Het toelatingsbeleid is echter streng, waardoor veel mensen worden buitengesloten van H2, maar de Joden en Moslims in het gebied worden niet strikt gescheiden gehouden. Het zeldzame onderlinge contact dat plaatsvindt, is vaak gewelddadig van karakter. Dat is ook de reden dat er overal soldaten en bewakingsposten door H2 verspreid zijn.

Een van de belangrijke checkpoints die toegang bieden tot H2. Dit checkpoint ligt zo’n tweehonderd meter van een Palestijnse school verwijderd en is een van de plekken waar internationale waarnemers ‘op wacht staan’.


Een tijdelijk onbemande bewakingspost, in de Oude Stad in H2

Onze enige nacht in Hebron, konden we doorbrengen bij vrienden die werkzaam zijn voor het EAPPI, een organisatie die mensen uitzendt naar de Bezette Gebieden, zodat ze daar hun hulp aan kunnen bieden aan organisaties, scholen, etc. Anna en Thomas, uit respectievelijk Zweden en Noorwegen, waren onderdeel van het Hebron Team en werkten voornamelijk met de Cordoba school, vlakbij de Oude Stad gelegen, in H2 gebied.

De school, gelegen op een heuvel. Links, aan de overkant van de straat ligt een nederzetting en rechts op een ander heuveltje, ligt een huis dat vrij recent is ingenomen door de Israëliërs.

Anna en Thomas’ belangrijkste taak was het begeleiden van de schoolkinderen, ’s ochtends van huis naar school, en ’s middags andersom. De kinderen zijn regelmatig het doelwit geweest van pesterijen van soldaten bij het checkpoint en de bewakingsposten en zijn bovendien tijdens diverse aanvaringen, aangevallen door kolonisten. Afgelopen zaterdag werd Thomas bijvoorbeeld met een steen bekogeld door een Joods jongetje uit een van de nederzettingen. De laatste maanden is het echter vrij rustig en zijn er, naast het gooien van stenen, weinig ernstige incidenten.

Een van de nederzettingen, gezien vanuit de Cordoba school.

Maandochtend konden Anne en ik de EAPPI medewerkers helpen door ook een oogje in het zeil te houden. Gelukkig vonden er zowel ’s ochtends als ’s middags geen incidenten plaats. Desalniettemin waren we onder de indruk van de bizarre situatie waarin de school zich bevindt, op een heuvel, recht tegenover een van de nederzettingen. De trap die omhoog naar de school leidde, was al enige tijd afgesloten met prikkeldraad, zodat de kinderen, voorzichtig, via een zeer gevaarlijk paadje omhoog moesten lopen. Die ochtend, terwijl de kinderen van de Cordoba school op weg naar school waren, en wij ‘de wacht hielden’, zagen we regelmatig kolonisten langsrijden, die hun kinderen naar hun eigen school brachten. We moesten ook een paar keer snel opzij springen, omdat de chauffeur van het schoolbusje als een maniak door de straten scheurde. De soldaten bij de bewakingsposten, vlakbij de ingang naar de school waren over het algemeen wat nors, maar gelukkig niet bijzonder onvriendelijk. Dat maakte de situatie enigszins beter.

Na de schooldag verlaten de scholieren, voorzichtig via het gevaarlijke paadje, gezamenlijk het gebouw, om onder begeleiding van de waarnemers naar hun huizen in H2 terug te keren.

Toen alle kinderen eenmaal veilig op school waren, konden wij een kopje koffie drinken en even wat rondkijken bij de school. Terwijl we op het grasveldje voor de school stonden te kijken naar de nederzetting aan de overkant van de straat, kwam er, van achter de school, plotseling een militaire patrouille aanlopen. Wat ze daar deden was niet helemaal duidelijk, maar hun aanwezigheid was waarschijnlijk vooral intimiderend bedoeld. Gelukkig hadden Anne en ik tijdens ons verblijf op de West Bank inmiddels wel genoeg soldaten gezien, dus wij waren niet echt onder de indruk.

Netjes op een rijtje.

De soldaten wilden weten wat we precies kwamen doen, en nadat we dat kort, maar niet helemaal eerlijk uitgelegd hadden, begonnen de soldaten tegen me te praten over weed en DJ Tiesto. Tja, je komt nu eenmaal uit Nederland en dat betekent dat…ach, laat ik niet weer een verhaal over beeldvorming beginnen.

“Ik ben gewoon een student en doe onderzoek naar scholen. Ja, DJ Tiesto is inderdaad te gek!”

Na het kopje koffie* besloten Anne en ik een rondje door de Oude Stad te lopen, om te zien hoe de situatie daar was. Bovendien wilden we zeker een kijkje nemen bij de Abraham Moskee, maar daarover later meer.
Gelukkig konden we bij het andere checkpoint zonder veel problemen doorlopen, zodat we de Oude Stad, na een uitgebreide tascontrole en een kleine striptease, om mezelf van mijn jas, portemonnee en riem te ontdoen, relatief snel konden gaan verkennen.
We volgden de aanwijzingen van onze EAPPI vrienden en kwamen al snel bij een redelijk centraal gelegen pleintje uit, vlakbij een van de meest bekende gebouwen van de Oude Stad, de Abraham Moskee. Voordat we daar echter kwamen, liep onze tocht langs verschillende nauwe straatjes; enkele zeer donkere en met netten behangen steegjes met aan beide kanten allerlei soorten winkeltjes, van typische slagers en bakkertjes, tot andere etenswaren-, kleding- en huishoudwinkeltjes.


We hadden er al over gehoord, maar toch konden Anne en ik aanvankelijk alleen maar met open mond staren. Recht boven de winkeltje waren namelijk een soort caravans gebouwd, nieuwe woningen voor kolonisten. Om de winkeliers te irriteren gooiden de kolonisten regelmatig al hun afval naar beneden, zodat de Palestijnen gedwongen waren om grote netten en hekwerk boven de straat te hangen. De straatjes zijn daardoor ontzettend donker en je loopt er, ongelofelijk maar waar, onder een hele berg afval langs. Als je tussen het afval doorgluurde, zag je de witte gebouwen van de kolonisten, bovenop de winkeltjes, en een enkele Israëlische vlag. Echt bizar!

Tussen het afval door, zie je de witte noodwoningen van de kolonisten. Het gooien van afval is trouwens een vaker gebruikte tactiek, want de tuin van de directrice van de Cordoba school, recht onder een kolonistenwoning gelegen, is ook bezaaid met afval, waaronder twee wasmachines!

Eenmaal van onze verbazing bekomen, vervolgden we onze wandeling, waarna we binnen enkele minuten bij de beroemde of beruchte Abraham Moskee uitkwamen. Voordat we eenmaal in de moskee waren, moesten we door drie zwaar bewapende checkpoints heen, nog geen vijftig meter na elkaar, en na zeer strenge controles moesten we onze toilettassen achterlaten, maar konden we gelukkig wel naar binnen. Het kostte wat moeite, maar het was het waard, want het was een zeer interessant en indrukwekkend bezoek. We hebben, gezien onze leeftijd, echter wel een enorme opoffering gedaan. Anne en ik, respectievelijk 24 en 23 jaar oud, waren namelijk veel te vroeg bij de moskee; pas een kwart van ons leven achter de rug, maar toch hebben we nu al officieel Abraham en Sarah gezien. De plek is namelijk voor zowel de Joden als de Moslims bijzonder heilig, omdat onder de moskee een tombe ligt, waar de aartsvaders van drie grote religies begraven liggen. O.a. Adam, Eva, Abraham en Sarah.

Daar ligt-ie dan: Abraham…

Omdat de moskee door de Joden en Moslims gedeeld wordt en ook twee, zwaar bewaakte, ingangen en aparte ruimtes heeft, was de plek al niet echt prettig om te bezoeken, maar sinds 1994 is de plek helemaal berucht. In dat jaar, drong de Joodse kolonist Baruch Goldstein namelijk tijdens het Poerimfeest de moskee binnen, waarna hij 29 Islamitische Palestijnen doodschoot. Een bloedbad dat op veel afschuw in de hele wereld kon rekenen. Op de een of andere manier hang er nog steeds een vreemde sfeer in het gebouw.
Terwijl we door de stille moskee rondliepen, allebei zonder schoenen en Anne bovendien gekleed in een nogal oncharmant bruin gewaad, kwamen er plotseling zo’n tien Israëlische soldaten binnen. We vonden het nogal vreemd dat ze zomaar het Islamitische gedeelte kwamen binnenlopen en er waren meer mensen die dat vonden. Een vriendelijke Islamitische opzichter kwam stilletjes naar ons toe om te klagen over zoveel oneerbiedigheid; de vrouwen zonder hoofdbedekking en alle soldaten met hun lompe laarzen nog aan. Of wij dat ook niet raar vonden? Dat vonden wij natuurlijk ook, waarna hij op emotionele manier verder zijn beklag deed. Hij vertelde bovendien dat hij aanwezig was toen de ‘de aanslag’ plaatsvond. Toen ik zei dat ik het verhaal van Baruch Goldstein kende en het een vreselijke daad vond, voelde hij aan dat we de actie van de soldaten niet alleen ook niet konden waarderen, maar dat we ook echt respect voor de omgeving hadden. Hij werd daarna nog vriendelijker dan hij al was, bedankte ons meerdere malen voor onze komst en wenste ons bovendien een hele goede morgen. Het viel overigens op dat de mensen in de Oude Stad allemaal erg vriendelijk waren tegen Anne en mij. Er komen niet zo veel buitenlanders in H2, dus we waren waarschijnlijk een welkome attractie.

Na dit interessante bezoek, besloten we terug te keren naar de Cordoba school, waar we de kinderen vermaakten met wat spelletjes, waaronder tikkertje en touwtjespringen. Even na half een was de school uit en maakten we ons op voor de wandeling terug. Gelukkig waren er wederom geen incidenten.
Na een smakelijke lunch bij een eettentje in de Oude Stad, besloten Anne en ik weer terug te gaan naar Ramallah, waar ons een aangename douche wachtte en vooral een lange nacht slapen. Door het vroege opstaan, het vele lopen en de lange reis in een warm busje, waren we allebei behoorlijk uitgeput. Er gaat dan niets boven een warme douche en lekker vroeg naar bed.

Vanmorgen ben ik niet al te laat opgestaan, zodat ik nog even al mijn bagage kon nalopen. Alles klopte en zo vertrok ik, na er zo’n drie maanden gewoond te hebben, uit de Bezette Gebieden, riching Jeruzalem. Gelukkig hoefde ik mijn koffer niet open te maken bij het grote Qalandia checkpoint, zodat ik zonder al te veel problemen, maar desondanks wel met een hoop gesjouw, bij het centrale busstation van Jeruzalem aankwam. Daar nam ik de bus naar Tel Aviv, waar ik mij momenteel dus bevind. Een zeer lekkere pasta en een goeie kop koffie later, zit ik nu dit laatste stukje te typen, voordat ik zo mijn bed induik voor een goeie nacht rust.
Ik moet zeggen dat ik toch wel een kleine cultuurshock had, toen ik Tel Aviv binnenreed. Gisteren liep ik nog in de Oude Stad van Hebron, en nu zit ik in een prachtige moderne stad met overal enorme kantoorgebouwen, grote wegen, bekende winkelketens en hippe koffiehuisjes...kortom: een echte Westerse stad. Het was even wennen, maar het bevalt me prima. Ik heb het enorm naar mijn zin gehad, maar hoe dan ook, ik ben en blijf een Nederlander, een westerling. Het is dan ook erg fijn om alvast een beetje te wennen aan het drukke en hectische gevoel van een grote stad, zodat ik op Schiphol niet meteen in de stress schiet...haha.

Morgen ga ik wel nog even terug naar Jeruzalem. Ik slaap dan in een hostel, ga donderdagmorgen heel vroeg naar een interviewafspraak en dan snel weer terug naar Tel Aviv. Dan zit het er echt op en ga ik me opmaken voor mijn reis terug.
Vrijdag in de loop van de avond neem ik een taxi naar Ben Gurion Airport, waar ik een paar uurtjes zal moeten doorbrengen, voordat ik zaterdagmorgen vroeg, om 6:30, daadwerkelijk vertrek. Als alles goed gaat, en daar gaan we natuurlijk wel van uit, land ik die zaterdag om 16:30 op Schiphol.
Even voor de duidelijkheid: het telefoonnummer dat ik hier gebruikt heb, zal vanaf vrijdagavond acht uur (20:00) niet meer bereikbaar zijn. Vanaf dat tijdstip ben ik weer bereikbaar op mijn oude nummer: 06-26882076. Dus SMS steunbetuigingen om mij de lange nacht op het vliegveld door de slepen zijn welkom op dat nummer, hahaha. Nou ja, ik vind het wel weer welletjes zo, want mijn gespreide bedje ziet er vanaf hier zeer aangenaam uit. Tot de volgende, en waarschijnlijk laatste, update vanuit het Midden-Oosten.
Salaam...of, misschien wat toepasselijker, nu ik in Tel Aviv zit, Shalom!



* Het was weer een typisch Palestijns kopje Nescafe. Ik weet niet of het er echt vandaan komt, maar iedere keer dat ik koffie krijg, zonder dat ik mijn wensen (Biddoen Sukkar = zonder suiker) kenbaar kan maken, moet ik denken aan een zinnetje uit een nummer van de Beastie Boys. “I like my sugar with coffee and cream!” Het recept van deze Beastie Palestinian Coffee is als volgt.
Pak een middelgroot koffiekopje en doe daar het volgende in:
- 2 of 3 eetlepels suiker
- 2 theelepels poedermelk
- een snufje Nescafe oploskoffie
Doe er heet water bij, roer enkele malen, en je Beastie Palestinian Coffee is ‘ready to be served’.