Dekkertje @ Palestine

Last but not Least

2005-04-01T13:27:00.000+03:00

Hoi allemaal!
Dit is officieel mijn laatste update vanuit het Midden-Oosten. Het is nu donderdagavond en het zit er echt helemaal op. Vanmorgen heb ik in Jeruzalem mijn laatste interview gehad, waarna ik de bus naar Tel Aviv gepakt heb, waar mijn begeleidster Erella woont. Daar heb ik de hele middag een beetje uitgerust; wat gelezen en wat muziek geluisterd.
’s Avonds ben ik met Erella uit eten geweest bij een Italiaans restaurantje dat hier vlakbij om de hoek zit. (Voor de liefhebbers: ik heb een verrukkelijke calzone pizza gegeten, met o.a. champignons, tomaat, parmezaanse kaas en gorgonzola.)
Nu we weer in het appartement zijn, is Erella zich aan het voorbereiden op haar nachtelijke vlucht naar Nederland (zij vertrekt precies een nacht voor mij), zodat ik even haar laptop kan gebruiken om dit stukje te typen.
Morgen heb ik nog de hele dag om een beetje rond te wandelen en te relaxen in Tel Aviv, voordat ik naar Ben Gurion ga. Het stukje reizen naar het vliegveld loopt helaas iets anders dan ik van te voren gedacht had, maar natuurlijk komt het helemaal goed. Aangezien het morgen vrijdag is, en dus de Joodse shabbat, gaan de laatste treinen en bussen naar het vliegveld al om drie uur ’s middags en zit er dus niks anders op dan een taxi te nemen. Dat heeft als voordeel dat ik wel wat later kan vertrekken. Ik heb het nummer van de speciale taxidienst van het vliegveld gekregen en ik wil de taxi om half 2 ’s nachts bestellen. Zo rond een uur of twee ben ik dan op het vliegveld, zodat ik ergens tussen half drie en drie uur kan inchecken. De incheckprocedure zal waarschijnlijk wel vrij lang duren, maar ik heb gelukkig de tijd. Om half zeven vertrekt dan uiteindelijk mijn vlucht naar Istanbul, het eerste deel van mijn reis. Helaas duurt mijn tussenstop op het Ataturk vliegveld bijna vijf uur, maar tegen die tijd maakt dat allemaal niet zo heel veel meer uit; ik ben dan toch bijna thuis.
Na mijn aankomst op Schiphol wordt er uiteraard nog een relatief korte tussentstop gemaakt bij de Burger King, maar dan kan ik ook echt naar huis. Het zal mij benieuwen hoe het allemaal gaat lopen en of ik weer erg aan dingen moet wennen. Ach, het zal allemaal wel meevallen. Ik heb in ieder geval al weer erg zin om naar huis te gaan, dus daar zal het niet aan liggen.

Ik wil iedereen die mijn verhalen de laatste tijd heeft gevolgd langs deze weg even hartelijk bedanken! Het was al erg leuk om alles op te schrijven, maar het geeft nog een veel beter gevoel als je weet dat mensen het lezen en bovendien ook nog eens leuk vinden. Jullie hebben me daardoor best wel geholpen tijdens mijn reis. Ik heb echter nog geen idee wat ik nu verder met mijn weblog wil gaan doen. Niet dat ik zo saai ben (ok, een beetje dan), maar ik vrees dat het een stuk minder leuk wordt tijdens mijn normale leventje regelmatig nieuws te plaatsen. Als er al nieuws te melden is! Ik moet dus nog even kijken wat ik precies met deze site ga doen. Sowieso zal ik mijn uiteindelijke scriptie hier plaatsen, dus, als je daar interesse in hebt, dan zou ik in de eerste week van juli zeker even een kijkje nemen op de site. Maar goed, ik wil jullie dus heel erg bedanken voor de aandacht en de interesse. Het is absoluut een extra steuntje in de rug geweest. De eerstvolgende keer dat ik jullie weer spreek is echter toch hopelijk in het echt. Want, en dat blijf ik toch echt vinden, hoe handig computers ook zijn en hoe goed het principe van de weblog ook werkt, er gaat toch niks boven een “echt” gesprek! Dus, hopelijk tot snel en, voor de allerlaatste keer, vanuit het Midden-Oosten: Salaam, Shalom, Peace, Vrede!

Martijn.

Hebron en Tel Aviv

2005-03-29T23:15:00.000+02:00

Jawel, mijn eerste update vanuit Tel Aviv. Het is nu echt aftellen geblazen. Voordat ik echter mijn plannen voor de laatste paar dagen uit de doeken doe, wil ik nog even wat vertellen over mijn tweedaagse trip naar Hebron. Afgelopen zondagochtend ben ik namelijk met Anne naar Al-Khalil vertrokken (de Arabische naam voor Hebron) om daar anderhalve dag rond te kijken.
Hebron is een van de grootste steden van de West Bank, ik geloof rond de honderdduizend inwoners, en ligt in het zuiden, een half uur ten zuiden van Betlehem. De stad staat bekend als vrij conservatief, want Islamitisch, maar ik moet eerlijk bekennen dat ik dat nog wel mee vond vallen, met name in vergelijking met steden als Nablus, Jenin en Tulkarem. Door een aantal roadblocks en checkpoints is de stad vaak lastig bereikbaar, wat de sfeer in de stad niet ten goede komt. Het grootste probleem dat de stad echter kenmerkt, is de aanwezigheid van zo’n vierhonderd Joodse kolonisten in de stad. Midden in de Oude Stad zijn drie Joodse nederzettingen gelegen, continu beveiligd door een grote militaire bezettingsmacht.

De bewegingsvrijheid van de Palestijnen is ernstig beperkt, aangezien de stad de facto in twee delen is opgesplitst, H1 en H2, waarbij het laatstgenoemde gebied toegankelijk is voor de Joodse kolonisten. In H2 bevinden zich enkele Joodse heiligdommen, en het grootste deel van de kolonisten woont daar dan ook wegens religieuze motieven. Het zijn absoluut fanatieke mensen, want het moet haast ondoenlijk zijn om met een groep van vierhonderd mensen te midden van honderdduizend vijandige Palestijnen te wonen. De vijandigheid wordt voornamelijk veroorzaakt door de enorme problemen die de nederzettingen veroorzaken. De situatie die namelijk door de Joodse aanwezigheid is ontstaan, is werkelijk te bizar voor worden. Binnen de Oude Stad zijn enkele zeer strenge checkpoints, waar de ID-kaarten van iedereen gecheckt worden en bovendien alle tassen, groot of klein, aan een grondige controle worden onderworpen. Naast de nederzettingen, bevinden zich in H2 enkele scholen en heiligdommen, voor zowel Joden als Moslims, diverse Arabische winkeltjes, en uiteraard veel Palestijnse woningen. Het toelatingsbeleid is echter streng, waardoor veel mensen worden buitengesloten van H2, maar de Joden en Moslims in het gebied worden niet strikt gescheiden gehouden. Het zeldzame onderlinge contact dat plaatsvindt, is vaak gewelddadig van karakter. Dat is ook de reden dat er overal soldaten en bewakingsposten door H2 verspreid zijn.

Een van de belangrijke checkpoints die toegang bieden tot H2. Dit checkpoint ligt zo’n tweehonderd meter van een Palestijnse school verwijderd en is een van de plekken waar internationale waarnemers ‘op wacht staan’.

Een tijdelijk onbemande bewakingspost, in de Oude Stad in H2

Onze enige nacht in Hebron, konden we doorbrengen bij vrienden die werkzaam zijn voor het EAPPI, een organisatie die mensen uitzendt naar de Bezette Gebieden, zodat ze daar hun hulp aan kunnen bieden aan organisaties, scholen, etc. Anna en Thomas, uit respectievelijk Zweden en Noorwegen, waren onderdeel van het Hebron Team en werkten voornamelijk met de Cordoba school, vlakbij de Oude Stad gelegen, in H2 gebied.

De school, gelegen op een heuvel. Links, aan de overkant van de straat ligt een nederzetting en rechts op een ander heuveltje, ligt een huis dat vrij recent is ingenomen door de Israëliërs.

Anna en Thomas’ belangrijkste taak was het begeleiden van de schoolkinderen, ’s ochtends van huis naar school, en ’s middags andersom. De kinderen zijn regelmatig het doelwit geweest van pesterijen van soldaten bij het checkpoint en de bewakingsposten en zijn bovendien tijdens diverse aanvaringen, aangevallen door kolonisten. Afgelopen zaterdag werd Thomas bijvoorbeeld met een steen bekogeld door een Joods jongetje uit een van de nederzettingen. De laatste maanden is het echter vrij rustig en zijn er, naast het gooien van stenen, weinig ernstige incidenten.

Een van de nederzettingen, gezien vanuit de Cordoba school.

Maandochtend konden Anne en ik de EAPPI medewerkers helpen door ook een oogje in het zeil te houden. Gelukkig vonden er zowel ’s ochtends als ’s middags geen incidenten plaats. Desalniettemin waren we onder de indruk van de bizarre situatie waarin de school zich bevindt, op een heuvel, recht tegenover een van de nederzettingen. De trap die omhoog naar de school leidde, was al enige tijd afgesloten met prikkeldraad, zodat de kinderen, voorzichtig, via een zeer gevaarlijk paadje omhoog moesten lopen. Die ochtend, terwijl de kinderen van de Cordoba school op weg naar school waren, en wij ‘de wacht hielden’, zagen we regelmatig kolonisten langsrijden, die hun kinderen naar hun eigen school brachten. We moesten ook een paar keer snel opzij springen, omdat de chauffeur van het schoolbusje als een maniak door de straten scheurde. De soldaten bij de bewakingsposten, vlakbij de ingang naar de school waren over het algemeen wat nors, maar gelukkig niet bijzonder onvriendelijk. Dat maakte de situatie enigszins beter.

Na de schooldag verlaten de scholieren, voorzichtig via het gevaarlijke paadje, gezamenlijk het gebouw, om onder begeleiding van de waarnemers naar hun huizen in H2 terug te keren.

Toen alle kinderen eenmaal veilig op school waren, konden wij een kopje koffie drinken en even wat rondkijken bij de school. Terwijl we op het grasveldje voor de school stonden te kijken naar de nederzetting aan de overkant van de straat, kwam er, van achter de school, plotseling een militaire patrouille aanlopen. Wat ze daar deden was niet helemaal duidelijk, maar hun aanwezigheid was waarschijnlijk vooral intimiderend bedoeld. Gelukkig hadden Anne en ik tijdens ons verblijf op de West Bank inmiddels wel genoeg soldaten gezien, dus wij waren niet echt onder de indruk.

Netjes op een rijtje.

De soldaten wilden weten wat we precies kwamen doen, en nadat we dat kort, maar niet helemaal eerlijk uitgelegd hadden, begonnen de soldaten tegen me te praten over weed en DJ Tiesto. Tja, je komt nu eenmaal uit Nederland en dat betekent dat…ach, laat ik niet weer een verhaal over beeldvorming beginnen.

“Ik ben gewoon een student en doe onderzoek naar scholen. Ja, DJ Tiesto is inderdaad te gek!”

Na het kopje koffie* besloten Anne en ik een rondje door de Oude Stad te lopen, om te zien hoe de situatie daar was. Bovendien wilden we zeker een kijkje nemen bij de Abraham Moskee, maar daarover later meer.
Gelukkig konden we bij het andere checkpoint zonder veel problemen doorlopen, zodat we de Oude Stad, na een uitgebreide tascontrole en een kleine striptease, om mezelf van mijn jas, portemonnee en riem te ontdoen, relatief snel konden gaan verkennen.
We volgden de aanwijzingen van onze EAPPI vrienden en kwamen al snel bij een redelijk centraal gelegen pleintje uit, vlakbij een van de meest bekende gebouwen van de Oude Stad, de Abraham Moskee. Voordat we daar echter kwamen, liep onze tocht langs verschillende nauwe straatjes; enkele zeer donkere en met netten behangen steegjes met aan beide kanten allerlei soorten winkeltjes, van typische slagers en bakkertjes, tot andere etenswaren-, kleding- en huishoudwinkeltjes.

We hadden er al over gehoord, maar toch konden Anne en ik aanvankelijk alleen maar met open mond staren. Recht boven de winkeltje waren namelijk een soort caravans gebouwd, nieuwe woningen voor kolonisten. Om de winkeliers te irriteren gooiden de kolonisten regelmatig al hun afval naar beneden, zodat de Palestijnen gedwongen waren om grote netten en hekwerk boven de straat te hangen. De straatjes zijn daardoor ontzettend donker en je loopt er, ongelofelijk maar waar, onder een hele berg afval langs. Als je tussen het afval doorgluurde, zag je de witte gebouwen van de kolonisten, bovenop de winkeltjes, en een enkele Israëlische vlag. Echt bizar!

Tussen het afval door, zie je de witte noodwoningen van de kolonisten. Het gooien van afval is trouwens een vaker gebruikte tactiek, want de tuin van de directrice van de Cordoba school, recht onder een kolonistenwoning gelegen, is ook bezaaid met afval, waaronder twee wasmachines!

Eenmaal van onze verbazing bekomen, vervolgden we onze wandeling, waarna we binnen enkele minuten bij de beroemde of beruchte Abraham Moskee uitkwamen. Voordat we eenmaal in de moskee waren, moesten we door drie zwaar bewapende checkpoints heen, nog geen vijftig meter na elkaar, en na zeer strenge controles moesten we onze toilettassen achterlaten, maar konden we gelukkig wel naar binnen. Het kostte wat moeite, maar het was het waard, want het was een zeer interessant en indrukwekkend bezoek. We hebben, gezien onze leeftijd, echter wel een enorme opoffering gedaan. Anne en ik, respectievelijk 24 en 23 jaar oud, waren namelijk veel te vroeg bij de moskee; pas een kwart van ons leven achter de rug, maar toch hebben we nu al officieel Abraham en Sarah gezien. De plek is namelijk voor zowel de Joden als de Moslims bijzonder heilig, omdat onder de moskee een tombe ligt, waar de aartsvaders van drie grote religies begraven liggen. O.a. Adam, Eva, Abraham en Sarah.

Daar ligt-ie dan: Abraham…

Omdat de moskee door de Joden en Moslims gedeeld wordt en ook twee, zwaar bewaakte, ingangen en aparte ruimtes heeft, was de plek al niet echt prettig om te bezoeken, maar sinds 1994 is de plek helemaal berucht. In dat jaar, drong de Joodse kolonist Baruch Goldstein namelijk tijdens het Poerimfeest de moskee binnen, waarna hij 29 Islamitische Palestijnen doodschoot. Een bloedbad dat op veel afschuw in de hele wereld kon rekenen. Op de een of andere manier hang er nog steeds een vreemde sfeer in het gebouw.
Terwijl we door de stille moskee rondliepen, allebei zonder schoenen en Anne bovendien gekleed in een nogal oncharmant bruin gewaad, kwamen er plotseling zo’n tien Israëlische soldaten binnen. We vonden het nogal vreemd dat ze zomaar het Islamitische gedeelte kwamen binnenlopen en er waren meer mensen die dat vonden. Een vriendelijke Islamitische opzichter kwam stilletjes naar ons toe om te klagen over zoveel oneerbiedigheid; de vrouwen zonder hoofdbedekking en alle soldaten met hun lompe laarzen nog aan. Of wij dat ook niet raar vonden? Dat vonden wij natuurlijk ook, waarna hij op emotionele manier verder zijn beklag deed. Hij vertelde bovendien dat hij aanwezig was toen de ‘de aanslag’ plaatsvond. Toen ik zei dat ik het verhaal van Baruch Goldstein kende en het een vreselijke daad vond, voelde hij aan dat we de actie van de soldaten niet alleen ook niet konden waarderen, maar dat we ook echt respect voor de omgeving hadden. Hij werd daarna nog vriendelijker dan hij al was, bedankte ons meerdere malen voor onze komst en wenste ons bovendien een hele goede morgen. Het viel overigens op dat de mensen in de Oude Stad allemaal erg vriendelijk waren tegen Anne en mij. Er komen niet zo veel buitenlanders in H2, dus we waren waarschijnlijk een welkome attractie.

Na dit interessante bezoek, besloten we terug te keren naar de Cordoba school, waar we de kinderen vermaakten met wat spelletjes, waaronder tikkertje en touwtjespringen. Even na half een was de school uit en maakten we ons op voor de wandeling terug. Gelukkig waren er wederom geen incidenten.
Na een smakelijke lunch bij een eettentje in de Oude Stad, besloten Anne en ik weer terug te gaan naar Ramallah, waar ons een aangename douche wachtte en vooral een lange nacht slapen. Door het vroege opstaan, het vele lopen en de lange reis in een warm busje, waren we allebei behoorlijk uitgeput. Er gaat dan niets boven een warme douche en lekker vroeg naar bed.

Vanmorgen ben ik niet al te laat opgestaan, zodat ik nog even al mijn bagage kon nalopen. Alles klopte en zo vertrok ik, na er zo’n drie maanden gewoond te hebben, uit de Bezette Gebieden, riching Jeruzalem. Gelukkig hoefde ik mijn koffer niet open te maken bij het grote Qalandia checkpoint, zodat ik zonder al te veel problemen, maar desondanks wel met een hoop gesjouw, bij het centrale busstation van Jeruzalem aankwam. Daar nam ik de bus naar Tel Aviv, waar ik mij momenteel dus bevind. Een zeer lekkere pasta en een goeie kop koffie later, zit ik nu dit laatste stukje te typen, voordat ik zo mijn bed induik voor een goeie nacht rust.
Ik moet zeggen dat ik toch wel een kleine cultuurshock had, toen ik Tel Aviv binnenreed. Gisteren liep ik nog in de Oude Stad van Hebron, en nu zit ik in een prachtige moderne stad met overal enorme kantoorgebouwen, grote wegen, bekende winkelketens en hippe koffiehuisjes...kortom: een echte Westerse stad. Het was even wennen, maar het bevalt me prima. Ik heb het enorm naar mijn zin gehad, maar hoe dan ook, ik ben en blijf een Nederlander, een westerling. Het is dan ook erg fijn om alvast een beetje te wennen aan het drukke en hectische gevoel van een grote stad, zodat ik op Schiphol niet meteen in de stress schiet...haha.

Morgen ga ik wel nog even terug naar Jeruzalem. Ik slaap dan in een hostel, ga donderdagmorgen heel vroeg naar een interviewafspraak en dan snel weer terug naar Tel Aviv. Dan zit het er echt op en ga ik me opmaken voor mijn reis terug.
Vrijdag in de loop van de avond neem ik een taxi naar Ben Gurion Airport, waar ik een paar uurtjes zal moeten doorbrengen, voordat ik zaterdagmorgen vroeg, om 6:30, daadwerkelijk vertrek. Als alles goed gaat, en daar gaan we natuurlijk wel van uit, land ik die zaterdag om 16:30 op Schiphol.
Even voor de duidelijkheid: het telefoonnummer dat ik hier gebruikt heb, zal vanaf vrijdagavond acht uur (20:00) niet meer bereikbaar zijn. Vanaf dat tijdstip ben ik weer bereikbaar op mijn oude nummer: 06-26882076. Dus SMS steunbetuigingen om mij de lange nacht op het vliegveld door de slepen zijn welkom op dat nummer, hahaha. Nou ja, ik vind het wel weer welletjes zo, want mijn gespreide bedje ziet er vanaf hier zeer aangenaam uit. Tot de volgende, en waarschijnlijk laatste, update vanuit het Midden-Oosten.
Salaam...of, misschien wat toepasselijker, nu ik in Tel Aviv zit, Shalom!

* Het was weer een typisch Palestijns kopje Nescafe. Ik weet niet of het er echt vandaan komt, maar iedere keer dat ik koffie krijg, zonder dat ik mijn wensen (Biddoen Sukkar = zonder suiker) kenbaar kan maken, moet ik denken aan een zinnetje uit een nummer van de Beastie Boys. “I like my sugar with coffee and cream!” Het recept van deze Beastie Palestinian Coffee is als volgt.
Pak een middelgroot koffiekopje en doe daar het volgende in:
- 2 of 3 eetlepels suiker
- 2 theelepels poedermelk
- een snufje Nescafe oploskoffie
Doe er heet water bij, roer enkele malen, en je Beastie Palestinian Coffee is ‘ready to be served’.

De laatste week...

2005-03-26T16:18:00.000+02:00

Hoi! Het is vandaag zaterdag 26 maart en dit is hoogstwaarschijnlijk mijn laatste update vanuit Ramallah. De dag van mijn terugreis begint nu steeds dichterbij te komen en ik moet me daar nu ook echt mee gaan bezighouden. Voor de laatste keer wat kleren wassen, mijn koffer alvast ordenen, wat souvenirs voor thuis kopen, zorgen dat ik al mijn spullen op een overzichtelijke plek bijeen heb, overbodige spullen weggooien en ga zo maar door. Eigenlijk is het wel leuk om te doen, want ik heb echt weer zin om naar huis te gaan. Ik heb hier een fantastische tijd gehad en het is waarschijnlijk de meest bijzondere en indrukwekkende tijd van mijn leven geweest, maar het is nu toch wel mooi geweest. De tijd is gekomen dat ik al mijn indrukken thuis moet gaan 'verwerken'. Niet alleen wat betreft mijn onderzoek, maar vooral ook mijn persoonlijke ervaringen. Het was niet alleen de eerste keer dat ik zo lang van huis ben geweest, maar ik ben ook nog nooit zo lang 'alleen' geweest. Je kunt dus wel stellen dat ik mezelf een aantal keer goed 'ben tegen gekomen', zoals ze dat wel eens zeggen. Ik heb veel dingen over mezelf geleerd en waarschijnlijk zal ik de rest van mijn leven toch wel regelmatig aan deze reis terugdenken.
Maar goed, voorlopig heb ik nog een week te gaan voordat ik de aankomsthal op Schiphol kom binnenlopen. En in die week heb ik nog een aantal interessante dingen gepland staan. Zo ga ik morgen en overmorgen met Anne naar Hebron om te kijken of de situatie, gezien de problemen tussen Joodse kolonisten en Palestijnen, daar inderdaad zo erg is. De dinsdag daarop, vertrek ik definitief uit Ramallah en ga ik naar Tel Aviv, waar mijn begeleidster Erella woont. Woensdag, in de loop van de middag, ga ik even terug naar Jeruzalem om daar in een hostel te slapen, zodat ik donderdagochtend om acht uur 's morgens (!!) naar mijn allerlaatste interviewafspraak kan. Die donderdagmiddag ga ik weer terug naar Tel Aviv, waar ik mijn laatste anderhalve dag door ga brengen. Vrijdagavond stap ik met mijn bagage op de laatste trein van Tel Aviv naar Ben Gurion Airport en ga ik mezelf opmaken voor mijn reis naar Nederland; na drie maanden weg toch wel een beetje mijn eigen 'Beloofde Land'.

Een totaal nutteloos, maar mooi plaatje van Jeruzalem. Deze foto is overigens genomen van Ma'ale HaShalom, een weg langs de Oude Stad, vlakbij Mount Zion.

De afgelopen tijd heb ik echter ook niet stilgezeten. Deze week heb ik een beetje heen en weer gependeld tussen Ramallah en Jeruzalem om hier en daar nog wat interviews af te nemen. In totaal heb ik drie nachten in verschillende hostels in de Oude Stad van Jeruzalem doorgebracht – best bijzonder. Nu is de Oude Stad sowieso al vrij chaotisch en druk, maar in de heilige week tussen Palmpasen en Pasen is het helemaal een groot feest. Donderdagavond was het Poerim, een soort Joods carnaval, wat voor veel jongeren in West Jeruzalem, waar ik die avond een etentje had, reden was om dronken en feestend over straat te zwalken. Toen een, als 'koning' verklede jongen met een halve fles Jack Daniel's whisky in zijn hand, een arm om mijn schouder legde en me een slok aanbood, heb ik maar beleefd geweigerd. Ik ben tenslotte niet Joods en tijdens de katholieke mis sta ik tenslotte ook niet in de rij om, schijnheilig, mijn hostie in ontvangst te nemen.
Gisteren was het helemaal een drukte van jewelste in de Oude Stad. Ik was druk op zoek naar wat souvenirs en vroeg me af waar al die mensen eigenlijk vandaan kwamen, totdat ik op een gegeven moment linksaf sloeg, de Via Dolorosa op. Aha… Daar vandaan dus. Een enorme massa prevelende, biddende, zingende en pratende Christenen, allemaal buitenlanders, liep de route die Jezus zo'n tweeduizend jaar geleden met het kruis volgde en er leek bijna geen doorkomen aan. Ik probeerde toch, zo goed en kwaad als het ging, tegen de richting in naar een wat rustiger gedeelte te komen, zodat ik nog even een laatste dingetje kon kopen. Toen ik eenmaal de mensenmassa voorbij was, was het echter wel weer heel erg stil, wat nogal vreemd leek na die enorme drukte. Die stilte bleek ook niet natuurlijk, want honderd meter verderop zag ik een enorme massa Palestijnse moslims roepen en schreeuwen, terwijl ze door Israëlische agenten en dranghekken tegen werden gehouden en niet door mochten lopen op weg naar de moskee (het was vrijdag) of de markt. Er werd driftig geduwd en getrokken, zoals op de foto's hieronder te zien is.

Woedende mensen die zich langs de hekken proberen te wringen.

Ik kon een glimlach niet onderdrukken toen de menigte het uiteindelijk won van de paar agenten. Onder luid gejoel wrong de menigte zich door de nauwe straatjes van de Oude Stad, op weg naar hun bestemming. Toen de agenten, duidelijk geïrriteerd, met veel geduw en getrek de hekken weer op hun plaats probeerden te krijgen, kon ik de moslims aan de andere kant nog een handje helpen door een van de hekken weer open te duwen. Met mijn meest onschuldige blik keek ik naar de agenten, ondertussen duidelijk makend dat ik toch echt die kant op moest. Zoals zo vaak wisten de agenten zich geen raad met 'een buitenlander', dus ze lieten me zuchtend gaan, terwijl achter mij nog een stuk of twintig mensen langs het hek glipten. Ik kreeg een aantal goedkeurende blikken van de mensen achter het hek toegeworpen en kon een stiekem 'lekker puh' gevoel niet onderdrukken.

De mensenmassa vlak voor de 'doorbraak'.

Eenmaal aan de andere kant van de hekken, na het korte intermezzo, kon ik mijn laatste souvenir aanschaffen en terugkeren naar Ramallah. Toen ik daar aankwam viel me op dat het best druk op straat was. Voor een vrijdag althans. Ik liep richting Al-Manara, het centrale plein in Ramallah, en daar zag ik ook ineens overal de bekende groene Hamasvlag wapperen. Het bleek die dag precies een jaar geleden dat de oprichter van Hamas, Sheikh Yassin*, door het Israëlische leger werd geliquideerd. Het podium voor de herdenkingsbijeenkomst zag er indrukwekkend uit en men had rekening gehouden met een enorm publiek, zoals hieronder te zien is. Persoonlijk had ik niet zo'n zin om daar rond te hangen, dus ik kan hier helaas niet vermelden of alle stoeltjes uiteindelijk ook nodig waren.

Het podium voor enkele vlammende toespraken.

Dat belooft wat…

Na wat een foto's genomen te hebben, ben ik naar het appartement gewandeld, om me daar op te gaan maken voor mijn vertrek. In de tussentijd heb ik zelfs nog even tijd gevonden om dit stukje te typen, zodat jullie ook een beetje op de hoogte blijven van mijn laatste belevenissen.
Mijn volgende update zal, inshallah, vanuit Jeruzalem of Tel Aviv geplaatst worden en tot die tijd kan ik eigenlijk alleen maar zeggen: Salaam!

* Voor de mensen die het een beetje begint te duizelen bij al die Arabische namen en even niet weten wie ik bedoel, hier volgen drie hints: lange baard, piepstemmetje, rolstoel.

(Goed) nieuws?

2005-03-24T11:54:00.000+02:00

Hoi daar! Hier weer een update vanuit Ramallah.
Het afgelopen weekend heb ik definitief afscheid genomen van mijn gastfamilie in Betlehem. Ik heb er een leuke tijd gehad en ze hebben absoluut goed voor me gezorgd, dus ik wilde zeker nog even teruggaan om gedag te zeggen, voordat ik terug naar huis ga. Uiteraard hebben we beloofd om contact te houden en ik hoop de Giacamans zeker nog eens te bezoeken.
Aangezien ik die zondag toch in Betlehem was, heb ik de mis van Palmpasen in de Geboortekerk bijgewoond, om vervolgens deel te nemen aan een optocht die, in principe, van Betlehem naar Jeruzalem liep; dezelfde tocht die Jezus zo’n 2000 jaar geleden per ezel ondernam. Aangezien het grootste gedeelte van de Palestijnse Christenen echter geen toestemming heeft om langs het checkpoint naar Jeruzalem te reizen, diende de optocht tevens als demonstratie met de hoop dat iedereen, mede dankzij de aanwezigheid van een grote groep buitenlanders, toch werd doorgelaten.
Helaas besloten veel mensen om het niet eens te proberen, zodat er uiteindelijk meer buitenlanders dan Palestijnen waren. Desondanks werden we bij het checkpoint toch tegengehouden door een overmacht aan militairen, zoals de onderstaande foto’s laten zien. Gelukkig was er veel pers, zodat er hopelijk toch een beetje aandacht aan de kwestie is gegeven.

Helaas stopten ze ons wel...

Nee, deze mensen laten ons vast niet doorlopen!

Na de demonstratie, op de weg terug van het checkpoint, merkte ik pas hoe veel ‘Muur’ er was bijgebouwd sinds januari, toen ik voor de eerste keer langs die plek liep. Het plaatst alle vredesbesprekingen, afspraken, beloften en nieuwsberichten een beetje in een ander perspectief. Binnenkort vertrekt het Israëlische leger uit de Gazastrook, maar op de Westelijke Jordaanoever wordt het door Israël gecontroleerde grondgebied alleen maar uitgebreid.

Dit hele stuk muur stond er 3 maanden geleden nog niet

Als je door het gat gluurt zie je nog een heel stuk muur dat er 3 maanden geleden nog niet stond.
Waar dat stukje tuin bij hoort, dat zich achter de muur bevindt? Zie onderstaande foto.

De verstikkende gevolgen van de muur. Een kinderdagverblijf volledig ingekapseld door de muur.

Om wat meer tegenwicht te bieden aan het positieve mediaoffensief van Israëlische kant, wil ik nog even wat zeggen over de zogenaamde terugtrekking uit een aantal Palestijnse steden op de Westelijke Jordaanoever. Een tijdje terug trok het Israëlische leger zich terug uit Jericho, daarbij de controle overdragend aan de Palestijnse veiligheidsdiensten. Schijnbaar groot nieuws en bovendien een duidelijk signaal van goodwill van Israëlische kant; een teken dat de situatie echt beter wordt.
Helaas valt dat in werkelijkheid nogal tegen. Het Israëlische leger is al lang niet meer aanwezig in de meeste Palestijnse steden, laat staan in een ‘rustige’ stad als Jericho. Er valt dus weinig terug te trekken. De enige plek bij Jericho waar er nog Israëlische militairen gestationeerd waren, was bij het checkpoint op de weg die toegang tot de stad biedt en dat is nu inderdaad officieel overgedragen aan de Palestijnse veiligheidsdiensten. Dat is dan misschien de enige handeling die men verricht heeft, maar toch wel een positieve ontwikkeling, zou je denken. Helaas is zelfs deze kleine handeling niet veel meer dan een symbolische daad, want de regio rond de stad is nog steeds grotendeels in Israëlische handen, en daar bevinden zich dus nog steeds checkpoints. Het oude checkpoint op de toegangsweg is bovendien wel overgedragen, maar inmiddels is er een nieuw checkpoint opgesteld, een paar honderd meter meer de heuvels in.
Zoals ik een tijdje terug al vertelde, was mijn trip van Jenin naar Tulkarem nogal omslachtig, doordat ik verschillende taxi’s moest nemen en via allerlei kleine landweggetjes moest reizen. Zal dat veranderen als het leger zich ‘terugtrekt’ uit die laatstgenoemde stad? Helaas niet. Hoewel de meer ontspannen relatie tussen de Palestijnse en Israëlische leiders absoluut een positieve ontwikkeling is, ‘op de grond’ verandert er in feite weinig; het is vooral een publiciteitscampagne die, helaas, heel goed lijkt te werken. Onlangs had ik hier in een taxi een gesprek over met iemand die het als volgt formuleerde: “Israël maakt er een gewoonte van om kleine gebeurtenissen enorm op te blazen en om heel lang te onderhandelen over kleinere aangelegenheden, zodat de grote kwesties maar niet aan de beurt komen.” Ik denk dat deze meneer daar best wel eens gelijk in kan hebben. Wil Israël dan geen vrede? Natuurlijk wel, maar het valt niet te ontkennen dat de huidige status quo gewoonweg in het voordeel van Israël is. Toekomstige onderhandelingen zullen zonder twijfel grote concessies van Israël eisen, zoals de terugtrekking tot de Groene Lijn (de grens van 1967), ontmanteling van de meeste nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, het vrijlaten van Palestijnse gevangen en ga zo maar door. Het is logisch dat Israël dergelijke toezeggingen zo lang mogelijk wil uitstellen. Dat lijkt tot nu toe redelijk te lukken, gezien het feit dat een zender als CNN uren zendtijd besteedt aan wat geschuif met betonblokken, een vlag die gestreken wordt, en de verplaatsing van een handjevol soldaten naar een plek die een paar honderd meter verderop ligt.

Hier een onderdeel van een van de vele checkpoints op de Westelijke Jordaanoever. (In dit geval bij Birzeit.) De foto is niet helemaal duidelijk, maar hij is stiekem vanuit de bus genomen, en ik wilde niet dat ik door soldaten betrapt werd.

Nu probeerde ik de kranten en het journaal altijd wel een beetje kritisch te volgen, maar ik had toch wel een behoorlijk vertrouwen in de objectiviteit van de Nederlandse media. Mijn verblijf in de Palestijnse Gebieden heeft me echter nog wat kritischer gemaakt. Er worden geen onwaarheden verteld, maar soms is de balans gewoon een beetje zoek. In je achterhoofd weet je dat natuurlijk wel, maar je gaat het proces van nieuws verzamelen en de relatieve ‘nieuwswaarde’ van gebeurtenissen toch wel in een ander licht zien. Met name in een conflictsituatie kan aandacht van de media soms een doorslaggevende rol spelen en dat is zeker in het Midden-Oosten het geval. De Palestijnen, zowel de leiders als de ‘mensen van de straat’, beschikken gewoonweg niet over de capaciteiten om de media op een goede manier te ‘bespelen’, in tegenstelling tot Israëlische zwaargewichten als Sharon (sorry, die grap was gewoon te makkelijk). Ik denk dat de scheefgroei in media-aandacht absoluut van invloed is op het conflict zelf. Zolang de Palestijnen zich in de underdogpositie blijven bevinden, zullen er volgens mij nooit onderhandelingen of besprekingen tussen twee gelijke partners kunnen plaatsvinden. De rol van de media is niet doorslaggevend en in werkelijkheid zijn de Palestijnen ook wel de underdog, maar, aangezien de internationale publieke opinie toch op het nieuws gebaseerd is, kranten en nieuwszenders hebben ontegenzeggelijk invloed en dienen zich hier ook bewust van te zijn. Een beetje meer balans kan, wat mij betreft, zeker geen kwaad.

Goed, genoeg hierover. Je zou denken dat ik na mijn bezoekje aan de Klaagmuur, afgelopen dinsdag, wel wat milder gestemd zou zijn, maar kennelijk heb ik nog genoeg te zeuren. Gelukkig ben ik verder in een goede bui hoor; ik heb toch wel behoorlijke zin om naar huis te gaan en met nog 9 dagen te gaan, is het aftellen al echt begonnen. Ik ben al druk bezig met het plannen van mijn laatste week, zodat ik op het laatste moment niet voor verrassingen kom te staan qua bagage of vervoer. In andere woorden, het einde is in zicht, maar ik heb nog genoeg dingen te doen.

Hieronder, voor de liefhebbers, nog even een fotootje om te laten zien dat ik nog steeds leef. Zoals je ziet, ondanks een stille plek in Jeruzalem en het wonder van de zelfontspanner, het blijft moeilijk om een foto van jezelf te nemen. Het valt me nu trouwens ook op dat mijn haar nog niet echt snel genoeg groeit. Hopelijk volgt er de komende 9 dagen nog even een eindsprintje!
Tot snel maar weer. Salaam!

Peace and Democracy

2005-03-17T15:49:00.000+02:00

Marhaba!
Vandaag weer een update vanuit Ramallah. Ik merk dat het hier best lastig is om afspraken op langere termijn te plannen, dus misschien is dit wel mijn laatste stukje vanuit Ramallah en zit ik de volgende keer in een internetcafé in Jeruzalem. Nou ja, ik hoop komend weekend sowieso weer van me te laten horen, inshallah, dus dan wordt dat wel duidelijk. Tot die tijd weer wat nieuws over mijn onderzoek.

Afgelopen week had ik een gesprek ik met Nasif Mu’allem, de directeur van het Palestinian Centre for Peace and Democracy en daarin kwam naar voren dat zijn organisatie voornamelijk in wat meer achtergestelde gebieden werkt, en daarvoor ‘local coordinators’ heeft. Deze mensen zijn voorzien van diverse papieren, een laptop en een telefoon, en kunnen zo zowel thuis als op locatie werken met mensen die hun hulp goed kunnen gebruiken. Het PCPD heeft als doelstelling om mensen in de meer landelijke, en helaas vaak achtergestelde gebieden te helpen om lokale organisaties op te richten en ze te ondersteunen. Deze Civil Society Organisations zijn kleine, maar zeer professioneel opererende organisaties die, op non-profit basis, activiteiten voor de lokale gemeenschap organiseren. Zo zijn er bijvoorbeeld diverse vrouwenorganisaties, culturele centra en jeugdverenigingen. Door cursussen aan leden van deze organisaties te geven, worden ze geholpen in hun bestuurstaken en financiële administratie enz.
Persoonlijk vond ik dit wel een interessant verhaal, dus afgelopen zondagavond belde ik met Nasif om te vragen of ik niet eens kon praten met een lokale coördinator. Geen probleem, dat kon geregeld worden, en zo zat ik de volgende ochtend al in de bus naar Jenin (een grotere stad in het uiterste noorden van de West Bank) om daar te praten met lokale coördinator Husein.
Het was geen makkelijke reis, want helaas werden we, een half uur van Jenin verwijderd, tegengehouden bij een flying checkpoint (tijdelijk) en werd ons busje anderhalf uur vastgehouden, terwijl alle ID-bewijzen en mijn paspoort waren ingenomen. Nogal vervelend natuurlijk. Niet alleen was ik te laat voor mijn afspraak, maar nu mijn paspoortgegevens genoteerd en gecheckt zijn, wordt mijn terugreis via Ben Gurion vast niet makkelijker. Het noorden van de West Bank, met name Nablus, Jenin en de omringende dorpjes, zijn vrij berucht in hun felle verzet tegen de Bezetting. De alomtegenwoordigheid van fundamentalistische groeperingen, met name Hamas, maken het geen populair gebied. Je als buitenlander daar begeven, maakt je, begrijpelijk, al snel verdacht. Hoewel daar op het eerste gezicht weinig reden voor lijkt, geeft het Nederlandse ministerie voor buitenlandse zaken voor beide steden een negatief reisadvies. Nou ja, je kunt het ook zo opvatten: reizen is daar door de aanwezigheid van alle checkpoints zeker geen pretje, en dus niet bepaald aan te raden!
Maar goed, na anderhalf uur konden we doorreizen en zo kwam ik te laat aan in Jenin. Na een korte wandeling door de stad werd ik begroet door Husein, die meteen met me mee terugliep naar de taxistandplaats, omdat we, wegens tijdgebrek, meteen door moesten reizen naar mijn tweede afspraak van die dag, in Tulkarem. In die stad zou ik namelijk met een andere coördinator praten, Intisar. Omdat zij die dag toevallig een workshop bijwoonde, kon ik niet alleen met haar en Husein praten, maar ook een idee krijgen van de trainingen die het PCPD aan CSO’s geeft. Een buitenkansje dus.
Helaas bestaat er tegenwoordig door de aanwezigheid van diverse roadblocks en checkpoints geen directe route tussen Jenin en Tulkarem meer, dus via een enorm omslachtige route met 3 taxi’s, kwamen we na een klein uurtje aan op onze plek van bestemming. De workshop was inmiddels al 4(!) uur aan de gang, en er werd, logischerwijs, alleen Arabisch gepraat, maar desalniettemin was het interessant om bij te wonen. Een groep van zo’n 20 vrouwen, afgevaardigden van 4 verschillende vrouwenorganisaties uit de omgeving van Tulkarem, kregen een training in het houden van verkiezingen en het nut ervan. Niet alleen ging het over verkiezingen op het niveau van het organisatiebestuur, maar ook over de aankomende lokale verkiezingen en de recent gehouden presidentsverkiezingen. Onderwerpen die aan bod kwamen, waren o.a. campagnevoeren, kiesstelsels, gehanteerde quota om vrouwenparticipatie te bevorderen, samenwerking tussen partijen en overleg tussen gekozen politici en de mensen die ze vertegenwoordigen.

Husein en Intisar bleken hele aardige en gemotiveerde mensen en het was duidelijk dat ze hun werk echt met veel enthousiasme deden. Het was meer ‘een missie’ dan werk. “It’s my mission for the people,” zoals Intisar al zei. Voordat ze als fulltime coördinator werden aangesteld, hebben ze jarenlang vergelijkbaar werk op vrijwilligersbasis gedaan. Allebei gaven ze te kennen het vooral belangrijk te vinden dat ze echt op locatie werken en vooral in de kleinste dorpjes komen, in tegenstelling tot veel organisaties die vooral in de grote steden geconcentreerd zijn en daar ook werken.
Zowel Husein als Intisar hechtte veel belang aan het promoten van vrouwenrechten en het aanmoedigen van vrouwen om deel te nemen aan het democratische proces in hun lokale gemeenschappen. En met succes, want hoewel het aanvankelijk lastig was om naar een dorp te gaan met een boodschap over vrouwenrechten, worden beide coördinatoren nu regelmatig gebeld door vrouwen, met de vraag of er geen nieuwe activiteiten en workshops georganiseerd kunnen worden.

Na de workshop werd ik nog even meegenomen naar een kleine tentoonstelling, georganiseerd door een van de lokale CSO’s. In het gebied rond Tulkarem liggen diverse dorpjes die volledig door de Apartheid Wall zijn ingesloten en zo het grootste gedeelte van hun land en dus hun belangrijkste inkomstenbron zijn kwijtgeraakt. Als een soort werkgelegenheidsproject werd de vrouwen uit deze dorpjes de kans geboden om kleine kunstvoorwerpen te maken en simpele gerechten te bereiden, die op deze tentoonstelling verkocht werden. De opbrengst werd verdeeld onder de gezinnen, en op deze manier werden de mensen op beperkte wijze toch financieel ondersteund.
Dit wetende, was ik des te meer geraakt door het gebaar van Intisar, die me, enigszins verlegen, een geborduurd baniertje met een Palestijnse vlag meegaf, om haar dankbaarheid voor mijn getoonde interesse te uiten. “Please take this. Thank you for coming here and showing your interest. You are always welcome, please remember that. Thank you very much.” Ik heb mezelf voorgenomen om het baniertje een mooie en prominente plek op mijn kamer te geven.

Na dit bezoek werd het weer tijd om naar huis te gaan. Gelukkig kon ik vanuit Tulkarem een service nemen die direct naar Qalandia, het grote checkpoint tussen Jeruzalem en Ramallah, zou reizen. Helaas verliep de terugreis toch niet veel soepeler dan de heenreis. We werden nu niet heel lang bij een checkpoint vastgehouden, maar doordat er nu veel meer verschillende punten waren, duurde het uiteindelijk net zo lang. En toevallig werden we net het langst vastgehouden bij een checkpoint dat naast een vuilnisbelt lag.
In een service zitten overigens 8 personen, waaronder de chauffeur. Bij een checkpoint geeft iedereen zijn identiteitsbewijs aan de chauffeur, die het stapeltje overhandigt aan een van de soldaten bij het checkpoint. De soldaat in kwestie neemt dan rustig de tijd om alle bewijzen eens rustig te bekijken, waarna, in het gunstigste geval, de chauffeur het stapeltje terugkrijgt en het busje de reis mag voortzetten. In veel gevallen moeten echter een of meer mensen uitstappen, omdat een identiteitsbewijs niet in orde is.
Bij het checkpoint bij de vuilnisbelt waren de soldaten kennelijk niet onder de indruk van mijn buitenlandse paspoort, zodat ik als enige moest uitstappen. Helaas zat ik helemaal achterin, zodat ik eerst over en langs iedereen moest klimmen om buiten te komen. Toen dat gelukt was en ik bij de soldaten aankwam, begon de voorste in het Hebreeuws tegen me te snauwen. Hij leek iets te vragen, maar ik begreep er weinig van. Nu houd ik niet zo van onvriendelijke mensen, waardoor ik vaak de neiging heb om een beetje koppig terug te doen. Dus nadat de soldaat 3x dezelfde vraag in het Hebreeuws had gesnauwd, reageerde ik in het Arabisch. “Shoe? Shoe bid dak?” (Wat? Wat wil je?) De soldaat, duidelijk geïrriteerd: “Where from?” Wijzend op mijn paspoort, zei ik wederom in het Arabisch, “Ana min Hollanda” (Ik kom uit Nederland). Dat leek hij te accepteren, totdat hij mijn visumstempel had gevonden en zag dat ik nog maar tot 4 april mocht blijven. “Only 2 weeks, then you better go” Ik, overschakelend naar Engels: “3 weeks, to be precise. And don’t worry, I’m leaving at the 2nd of April. So, is it OK?” Kennelijk vond hij het spelletje toen ook niet leuk meer, en met een lomp gebaar gooide hij het paspoort in mijn handen, waarna ik weer het busje in mocht stappen. Nadat ik mijn excuses voor de vertraging had aangeboden en de mannen in het busje me allemaal vriendelijk toelachten en zeiden dat dit soort dingen nou eenmaal gebeurden, vertrokken we, op weg naar het volgende checkpoint.

Goed, na deze verhalen over mijn onderzoek en mijn reiservaringen, wordt het tijd om het internetcafé weer te verlaten en naar huis te gaan. Ik heb volgens mij een klein griepje te pakken, dus ik doe het vandaag even rustig aan. Binnenkort weer meer nieuws. Salaam!

Oh ja, hieronder nog wat foto's van Arafats oude muqata'a (hoofdkwartier) en graf...

Het gebouw waar Arafat de laatste jaren van zijn leven doorbracht

Een kapotgeschoten vleugel van Arafats muqata'a

Het graf van Arafat

Join The Peace Club!

2005-03-13T15:15:00.000+02:00

Hoi daar, vandaag eindelijk een iets langer verhaal! Ik ben de hele morgen bezig geweest met het uittypen van een interview en ik vond dat het wel even tijd werd voor wat anders. Nu zit ik nog steeds te typen, maar dit is toch wel een wat leukere bezigheid dan het uitwerken van een interview. Dat blijft namelijk een tijdrovend proces van luisteren, typen, terugspoelen, opnieuw luisteren, verbeteren, luisteren, enz. enz. Ik moet echter wel zeggen dat ik deze morgen een aantal interessante quotes uit het interview met een projectcoördinator van de Palestinian Peace Coalition kon gebruiken en bovendien is mijn verhaal over de PPC nu bijna compleet.
Omdat ik recentelijk eigenlijk alleen bezig ben geweest met het bezoeken van organisaties en aangezien ik de toeristische uitjes (Birzeit en Arafats oude Muqata’a) voor mijn laatste paar dagen in Ramallah bewaar, volgende week, heb ik eigenlijk alleen maar iets te vertellen over mijn onderzoek. Er zijn diverse interessante dingen die ik heb gehoord en gezien, maar ik wil deze keer iets vertellen over de Palestinian Peace Coalition.

De PPC was nauw betrokken bij de totstandkoming van het zogenaamde Geneva Initiative, een conceptakkoord tussen Israël en de Palestijnen, opgezet door twee voormalige ministers en diverse intellectuelen van beide partijen. Enkele deelnemers aan de onderhandelingen besloten om de PPC op te richten, vlak na de ondertekening van het akkoord.
Men heeft nooit de intentie gehad om het Geneva Initiative ook daadwerkelijk te implementeren, maar het is meer bedoeld als leidraad voor officiële gesprekken tussen beide regeringen. Bovendien, en dat was een belangrijke doelstelling, lieten de gesprekken in Geneve zien dat er wel degelijk een gesprekspartner aan Palestijnse kant was.
Mahmoud Abbas (of Abu Mazen) is iemand die de principes van het Geneva Initiative ook steunt, dus in die zin laten de Palestijnen zien dat er wel onderhandeld kan worden en dat men daartoe ook zeker bereid is. Toen het Geneefse akkoord, na geheime onderhandelingen tussen de beide partijen, echter aan de pers en beide regeringen werd gepresenteerd, werd het direct door de Israëlische regering verworpen. Sterker nog, het werd gezien als een vorm van verraad aan het eigen land. Het Israëlische publiek was milder gestemd, maar het akkoord werd een stuk minder enthousiast onthaald dan de initiatiefnemers gehoopt hadden.
Arafat, aan de andere kant, was wel te spreken over het initiatief en was zelfs bereid het te ondertekenen, maar de publieke opinie in de Palestijnse Gebieden was een stuk minder positief. De PPC, opgericht vlak na de ondertekening van het akkoord, deed onderzoek naar de mening over het Geneva Initiative en ontdekte dat maar liefst 92 % van de Palestijnen er tegen was. Echter, 97 % van de tegenstanders moest bekennen de inhoud van het akkoord niet te kennen. Het is een van de signalen die aangeven dat er een grote behoefte is om de beeldvorming over dialoog, onderhandeling, vrede, democratie en geweldloosheid in positieve zin te beïnvloeden. Dat is dan ook de belangrijkste doelstelling van de PPC en van de andere Community Development Centers.

Een van de PPC’s belangrijkste projecten betreft het opzetten van zogenaamde Peace Clubs op universiteiten en scholen. Deze clubs hebben als doel om een boodschap van respect, vrede en democratie te verspreiden in hun omgeving, wat ze doen door verschillende activiteiten als discussiegroepen en promotiecampagnes te organiseren. Hun belangrijkste taak is echter ‘het oplossen van problemen’. Een Peace Club moet door middel van het organiseren van acties laten zien dat problemen, die alle studenten aangaan, opgelost kunnen worden door middel van samenwerking, dialoog en geweldloze pressiemiddelen als demonstraties, boycots en postercampagnes. Zo worden de studenten niet alleen geholpen, maar worden ook de mogelijkheden van geweldloze verzetsmethoden gepresenteerd.
Nu klinkt dit misschien wat simpeltjes, maar met name in de noordelijke (Nablus, Jenin) en zuidelijke regionen (Hebron) van de West Bank, zijn vreedzame en geweldloze normen en waarden zeker geen gemeengoed. Nu is het niet zo dat het een soort Wilde Westen is, of Noorden en Zuiden in dit geval, maar de reeds bestaande studentenclubs blinken niet bepaald uit in vooruitstrevendheid en samenwerking. Bovendien, je hoeft bij een studentenclub van Hamas echt niet aan te komen met je boodschap over de positieve resultaten van het voeren van een dialoog of het respecteren van verschillen tussen mensen. Vrouwen zonder hoofddoekje zijn in hun ogen gewoonweg ‘haram’ (= onzuiver) en daar is niet bepaald discussie over mogelijk. De Peace Clubs proberen te laten zien dat er, naast de huidige belangenverenigingen die langs politieke lijnen georganiseerd zijn, een alternatief is. Dat dit een langdurig proces is, moge duidelijk zijn. Er bestaan momenteel bijna 25 clubs, maar tot groots opgezette acties is het nog niet gekomen. Wel zijn er diverse promotiecampagnes en discussiegroepen opgezet en zelfs enkele workshops voor andere studenten georganiseerd. Het is echter van belang dat eerst het vertrouwen van de studenten wordt gewonnen, en dat is al lastig op een relatief vooruitstrevende universiteit als Birzeit, maar in een conservatieve omgeving als bijvoorbeeld Hebron is het helemaal moeilijk.

Gisteren heb ik een uitgebreide workshop over strategic nonviolent action bijgewoond, gegeven door diezelfde coördinator die ik geïnterviewd heb, en bovendien heb ik even met enkele deelnemers kunnen praten. De deelnemersgroep bestond uit 8 meisjes (de paar jongens van de groep moesten een college volgen op de universiteit), die de kern van de nieuw op te richten Peace Club op Birzeit University vormen. Uit de 25 tot 30 aanmeldingen van Birzeit, is een groep van 12 mensen geselecteerd die de nieuwe Peace Club moeten gaan opzetten. Ze zijn vooral uitgekozen om hun enthousiasme en hun gave om informatie te presenteren andere mensen. Ze hebben het, volgende de PPC, in zich, om trainer te worden.
Een van de meisjes verwachtte dat het inderdaad moeilijk zou worden om het werk met de Peace Club te beginnen. De eerste activiteiten zullen voornamelijk te maken hebben met voorlichting en promotie, waardoor het vertrouwen van studenten gewonnen moet worden. De clubleden hopen in de eerste paar maanden voorzichtig een soort ‘basis’ op te bouwen, een groep van ongeveer 150 studenten die de club steunen of in ieder geval achter de doelstellingen staan, zodat men meer in de openbaarheid kan treden en, in zekere zin, de confrontatie met de bestaande, politieke studentenclubs kan aangaan.
Een Peace Club bestaat overigens maximaal uit 25 personen, want bij een groter ledental wordt het praktisch onwerkbaar zonder dat er een soort hiërarchische structuur opgezet wordt, met bijbehorende verkiezingen en campagnes. Dergelijke processen zouden de effectiviteit aanzienlijk beïnvloeden, dus daarom heeft men er voor gekozen om, in het geval van grote interesse, gewoonweg een tweede Peace Club op te zetten. Het is geen probleem als er meerdere clubs op een universiteit bestaan. Sterker nog, het komt al voor. Men kan er in het geval van meerdere Peace Clubs bijvoorbeeld voor kiezen om intensief samen te werken, maar ook om meer zelfstandig acties te organiseren en zo verschillende groepen mensen te activeren.
Ik vind de mensen van de PPC erg vriendelijk en bovendien weten ze een goed en mooi verhaal te vertellen. Het idee van de Peace Clubs is erg interessant en volgens mij is het een slimme manier om met een grote doelgroep bereiken met je goede boodschap. Het is ook een heel duidelijk voorbeeld van Community Development. Niet alleen worden er groepjes jongeren bij elkaar gebracht, ze worden vooral ook aangemoedigd om in actie te komen. Bijvoorbeeld door middel van trainingen over hoe je je als groep organiseert of hoe je door middel van dialoog kunt samenwerken en wat de beste manieren zijn om op een geweldloze manier problemen aan te pakken. Het is misschien nog niet op grote schaal, maar er wordt wel degelijk vorm gegeven aan belangrijke processen binnen de Palestijnse samenleving. Er wordt in feite een basis gelegd voor zowel geweldloos verzet tegen de Bezetting, als voor een democratische en rechtvaardige Palestijnse samenleving.

De enorme groep Palestijnse jongeren (meer dan 56% van de Palestijnen is onder de 20) zal zich in de nabije toekomst moeten gaan bemoeien met de politieke besluitvormingsprocessen, dus het is zeker geen verspilde moeite om hen bekend te maken met concepten als democratie, geweldloosheid en dialoog. Het is dan ook te hopen dat het PPC en de andere CDC’s succes boeken in het verspreiden van hun boodschap.

Hieronder staan een paar foto's van Ramallah. De stad is, zoals ik al eerder had gezegd, erg druk, chaotisch en gezellig, maar dat geldt dus niet op vrijdag. Zoals je op de foto's kunt zien, is veruit het grootste gedeelte van de inwoners van Ramallah moslim, want de hele stad komt tot stilstand. Lege straten, dichte winkels, het is best een vreemde gewaarwording. Met een lekker zonnetje en het gefluit van de vogels, is het echter best fijn lopen en een prettige afwisseling.

Een blik op Al-Bireh, een voorstad van Ramallah

Lege straten...

Zelfs rond de moskee is het stil!

Nou ja, tot zover deze nieuwe update. In de loop van volgende week hoop ik weer wat nieuws te kunnen schrijven. Hopelijk met wat meer mooie foto’s van Birzeit en Ramallah. Salaam!

In mijn uppie...

2005-03-10T16:36:00.000+02:00

Hier weer een korte update vanuit het immer bruisende, en momenteel helaas ook regenachtige Ramallah.
Ik zit inmiddels twee dagen helemaal alleen in het appartement en hoewel het wat stil is, het is ook wel fijn. Het gezelschap van Pamela, Dan en vooral Anne was heel erg prettig, maar op de een of andere manier kun je je toch wat meer op je eigen werk richten als je geen rekening hoeft te houden met anderen.
Mijn onderzoek verloopt verder soepel, ik heb afspraken gehad bij interessante organisaties en heb inmiddels besloten om 2 daarrvan (Palestinian Peace Coalition en Palestinian Centre for Peace and Democracy) uitgebreid als case-study te behandelen in mijn scriptie, naast 2of 3 uit Betlehem en Jeruzalem.
Heel binnenkort hoop ik wat meer te vertellen over o.a. de Palestinian Peace Coalition, een van de 2. Eerst ga ik een workshop van ze bijwonen, zodat ik misschien nog wel een interessanter verhaal kan vertellen.
Ik heb het vrij druk en mijn internettoegang is helaas wat beperkter dan voorheen, dus jullie moeten helaas nog even geduld hebben voor mijn post weer wat uitgebreider is!
Tot snel! Salaam.

Druk

2005-03-07T11:10:00.000+02:00

Hoi daar! Geloof het of niet, maar ik heb het zowaar een beetje druk, want nu 2 april steeds dichterbij komt, moet er nog wel even doorgewerkt worden! Ik heb deze week diverse afspraken staan en tussendoor ben ik ook druk bezig met het uitwerken van interviews en gesprekken, en bijeenkomsten die ik bezocht heb. Bovendien ben ik ook aan het schrijven aan mijn theorie over "community development" en "faith". Kortom, ik verveel me niet!
Het gaat in ieder geval goed, en ik krijg een steeds duidelijker beeld van mijn onderzoek en de manier waarop ik mijn scriptie wil gaan indelen. Het is dus prettig om daar aan te werken. Ik kan nu dus allerlei wilde en mooie foto's plaatsen, maar om de laatste paar dagen een beetje realistisch weer te geven, heb ik eigenlijk maar 1 afbeelding nodig. Zie hieronder.

Zoals je ziet, ben ik serieus bezig! Nou ja, ik moet nu weer naar een afspraak. Hopelijk binnenkort weer een uitgebreidere update! Salaam!

Beeldvorming

2005-03-05T16:28:00.000+02:00

Hoi allemaal, ik heb een aantal reacties op mijn laatste post gehad, dus vandaar dat ik nog even wat wil zeggen over beeldvorming.
Het is absoluut waar dat het onmogelijk is om een objectief van de situatie in de Palestijnse te geven. Of je nou een verhaal hoort van een Palestijn of van een Israelische soldaat, het is altijd gekleurd. En bovendien is het voor mij als Nederlander niet te doen om te bepalen wat waar of niet waar is. Sommige dingen vallen echter gewoon op. Zo staat An-Najah universiteit dus bekend als Terror University en wordt er een beeld geschetst van een grauwe instelling, waar iedereen met wapens loopt en waar jongeren worden klaargestoomd om onschuldige Israelische burgers te vermoorden. Dat is absoluut niet waar! Ik ben ervan overtuigd dat er groepen mensen op de universiteit zijn die fel anti-Israelisch zijn en bovendien druk bezig met het organiseren van gewapend verzet. Wij hebben dat natuurlijk niet gezien, want dergelijke groepen werken over het algemeen niet in het openbaar, maar het is ongetwijfeld waar dat er terroristen van deze universiteit af komen. Het algemene beeld van de universiteit als een terreurfabriek is echter totaal verkeerd.
Het andere voorbeeld, van het gezin dat door de soldaat werd gewaarschuwd voor het kidnappen van de kinderen. dat slaat ook echt nergens op! Het kan echter inderdaad zo zijn dat de soldaat er heilig van overtuigd is dat kidnapping wel tot de mogelijkheden behoort. De beeldvorming over de ander zal natuurlijk nooit helemaal juist zijn! Het maakt de huidige stand van zaken des te triester, want te bouw van de muur zal weinig goeds doen voor de beeldvorming. Leven in apartheid zal de onwetendheid over 'de ander' alleen maar vergroten.
Iets anders. De staat Israel is enorm militaristisch. Iedere jongere, jongen of meisje, moet in dienst en er worden jaarlijks enorme bedragen uitgegeven aan het defensiebudget. Om dit te verantwoorden is er natuurlijk een vijand en een bijbehorende dreiging nodig. Er zijn dan ook veel intellectuelen, Israelisch, Palestijns of uit een ander land afkomstig, die beweren dat de negatieve beeldvorming omtrent Palestijnen in feite nodig is, om de Israelische samenleving draaiende te houden. Nu weet ik er veel te weinig van om daar iets zinnigs aan toe te voegen, maar het klinkt wel redelijk plausibel.
Aan de andere kant merk je dat veel Palestijnen, mede dankzij de beperkte reismogelijkheden, ook absoluut geen idee hebben hoe mensen aan de andere kant van de muur denken. Sterker nog, ze kunnen zich helemaal weinig voorstellen bij een andere (lees: Westerse) samenleving. De misverstanden die er bestaan over Nederland zijn soms echt te grappig voor worden. Nee, 80% van de mensen in Nederland is niet homoseksueel!
Beeldvorming is eigenlijk altijd subjectief en generaliserend, en in die zin dus moeilijk aan te vallen of te verdedigen, maar in een aantal gevallen is het gewoon overduidelijk dat het misverstanden betreft!

Waar ik mee wil afsluiten, is dat het voor mij als buitenlander inderdaad heel erg moeilijk is om een duidelijk en objectief beeld van de situatie te krijgen. Bovendien doe ik onderzoek in de Palestijnse Gebieden en luister ik naar hun verhalen over lijden, dus het is best logisch dat ik vaak vanuit Palestijns oogpunt schrijf en daardoor nogal partijdig overkom. Ik acht mezelf echter best in staat om toch met een redelijk open blik naar de situatie te kijken. Ik ben absoluut niet anti-Israel, ik ben al helemaal niet anti-semitisch, sterker nog, ik ben niet pro-Palestijns! Ik ben slechts tegen de Bezetting en tegen het leed dat die veroorzaakt! Ik kan niet tegen onrecht, en dat is wat de Bezetting veroorzaakt. Mijn ergernissen over negatieve beeldvorming komen dan ook voort uit mijn algemene gevoel van onrecht en gaan eigenlijk voorbij aan Israel of de Palestijnen.
Eerlijk is eerlijk, ik moet bekennen dat ik me in Israel gewoon veel minder op mijn gemak voel dan in de Palestijnse gebieden. Israel is veel westerser en in dat opzicht heel fijn om te vertoeven, maar, en sorry voor deze generalisatie, de mensen zijn er gewoon niet aardig! Het is overigens frappant dat deze mening gedeeld wordt door alle internationals die ik gesproken heb. Ik weet niet of ik dit mag zeggen, (ik doe het lekker toch!) maar het wordt zelfs bevestigd door Conny Mus! En hij woont al 15 jaar in Israel!
Nou ja, ik ben me er dus van bewust dat dit slechts mijn visie op het geheel is en dat de werkelijk situatie (als er al zoiets bestaat als een werkelijke situatie!) hoogstwaarschijnlijk anders is. Ik hoop dat jullie je dit ook beseffen, maar dat jullie je er tegelijk bewust van zijn, dat ik geen verborgen agenda heb, mijn best doe om zo objectief mogelijk alles te beschrijven en, volgens mij, ook wel over een beetje mensenkennis beschik!
Mochten jullie commentaar hebben, dan hoor ik dat nog steeds heel graag!
SHALOM, SALAAM, PEACE, VREDE!

Terror University

2005-03-03T21:42:00.000+02:00

Ik ben pas 3 dagen geleden uit Betlehem vertrokken, maar ik heb inmiddels echt al veel interessante dingen gezien en meegemaakt. Ramallah is een leuke stad, een stuk levendiger dan Betlehem, en dat bevalt prima. Momenteel verblijf ik in een appartement, relatief dicht bij het centrum, in de buurt waar ook het voormalige hoofdkwartier en huidige graf van Arafat zich bevinden. Het appartement wordt in principe bewoond door Pamela, een medewerkster van Palestine Monitor en persvoorlichtster van Mustafa Barghouthi. Ze komt uit de VS en woont inmiddels al 8 maanden in de Palestijnse Gebieden. Een jonge vrijwilliger uit Engeland, Dan, verblijft hier nu ook tijdelijk, totdat hij over 2 weken vertrekt naar Nablus, om daar voor een jongerenorganisatie te gaan werken. Daarnaast woont Anne, mijn Nederlandse antropologiecollega, hier nu ook al 3 weken en zij blijft nog even totdat ze voor haar laatste onderzoeksfase naar Hebron vertrekt. We zitten dus met z’n 4en in het appartement, maar het is enorm groot, dus dat is geen enkel probleem. Helaas heb ik geen eigen slaapkamer, zodat mijn spullen en matras in de tweede, en ongebruikte, woonkamer liggen. Het is erg ruim en ik ben allang blij dat ik mijn eigen plekje heb, dus je hoort mij absoluut niet klagen. Integendeel!
Vlakbij het appartement is de zogenaamde ‘mall’ en dat is inderdaad, zoals de naam al doet vermoeden, een groot winkelcentrum. Echt heel bijzonder om hier zo’n groot, wit, glanzend gebouw van binnen te zien. Er zijn allerlei luxe winkels, een speelhal, verschillende eettentjes, maar vooral de enorme supermarkt in het gebouw is een uitkomst. De winkel doet absoluut niet onder voor Albert Heijn, want ze hebben er echt alles. Ik hoop binnenkort wat foto's te plaatsen van dit, naar Palestijnse maatstaven, shopping walhalla.
Ondanks dat je niet snel op Ramallah uitgekeken bent, besloten Anne, Dan en ik gisteren echter toch om de stad te verlaten, voor een bezoekje aan Nablus. Deze stad, in het noorden van de West Bank, staat bekend als een bolwerk van terroristen en door de regelmatige gevechten met het Israëlische leger, wordt een bezoek sterk afgeraden. (Volgens de Nederlandse “ambassade”, waar we eerder deze week waren, geldt er een negatief reisadvies voor Nablus.) Nu blijken dergelijke gebieden in werkelijkheid vaak mee te vallen, dus we lieten ons niet tegenhouden. We hadden wel gehoord dat het checkpoint voor de stad al enkele weken gesloten voor buitenlanders was, maar we besloten toch maar op de gok te gaan.

Die gok pakte gelukkig goed uit, want het passeren van het checkpoint bleek geen enkel probleem. Twee keer een (buitenlands) paspoort laten zien was voldoende. Na de voorspoedige reis, kwamen we na zo’n anderhalf uur aan bij de universiteit van Nablus, An-Najah National University. De universiteit was overigens onze eerste stop, omdat de organisatie waar Dan tijdelijk voor gaat werken, op de campus gehuisvest is.
An-Najah is met ruim 14 duizend studenten de grootste universiteit op de West Bank en er wordt dan ook een grote variëteit aan studies en opleidingen aangeboden. De campus ziet er mooi en relatief nieuw uit, en ik was eigenlijk ook wel behoorlijk onder de indruk. Anne vond echter wel dat Birzeit University, waar ik volgende week heen ga, nog mooier is.

Hoewel het er allemaal mooi uitzag en erg gemoedelijk aan toeging, staat An-Najah National University bekend als Terror University. Veel ‘suicide bombers’ studeerden namelijk aan deze universiteit en het Israëlische leger beweert dat het een broedplaats voor terroristen is. Na het zien van de universiteit lijkt me dat nogal overdreven. Het valt me heel erg op dat veel mensen, met name Israëlische soldaten, een uitermate negatieve weergave van Palestijnse gebieden en steden geven, om mensen af te schrikken.* Bovendien, jongeren die zelfmoordaanslagen plegen worden daar niet zomaar in getraind op een school of universiteit. Nou ja, we hebben natuurlijk maar een beperkte rondleiding gehad, maar het beeld dat wij kregen, was heel anders dan hetgeen het Israëlische leger ons probeert wijs te maken.

Na een kort bezoekje aan een interessante organisatie die zich bezighoudt met lessen en trainingen in democratie in de regio, kregen we een rondleiding door de Oude Stad van Nablus.

Nu dacht ik dat de Oude Stad van Jeruzalem al een doolhof was, nou, Nablus is nog een stuk erger! Het is, zoals de naam al doet vermoeden, een oude wijk, met overal kleine en smalle straatjes, steegjes, hofjes en poortjes. Zonder gids waren we zonder twijfel verdwaald! Al die nauwe straatjes geven je al een apart en soms benauwend gevoel, maar het was vooral ook erg bizar om er te lopen, omdat er iedere avond nog steeds hevige vuurgevechten tussen Palestijnen en Israëlische soldaten zijn.

Overdag is het er echter relatief rustig en ik heb, op een enkele man met een geweer na, weinig kunnen merken van het geweld dat een paar later onvermijdelijk weer zou gaan plaatsvinden. Wel waren overal vernietigde huizen te zien en konden we even kijken bij het monument, ter ere van de gevallen slachtoffers ten tijde van de moordpartijen, die in 2002 plaatsvonden. We kregen overigens ook de gelegenheid om in een vernietigd huis kijken, zoals je hieronder kunt zien.

Het was verder vrij rustig, alhoewel er enkele drukke winkelstraatjes waren, waar versieringen, uitstallingen en kraampjes de boel ook meteen aanzienlijk opvrolijkten. In de Oude Stad laten veel families en winkels met behulp van gekleurde vlaggen zien met welke politieke partij ze geaffilieerd zijn. Op een enkele plek hing een zwarte Islamic Jihad vlag (ik heb er maar 2 gezien), maar verder bestonden de versieringen eigenlijk alleen maar uit groene vlaggen van Hamas. De aanwezigheid van die vlaggen is duidelijk te zien op de onderstaande foto van een winkelstraat.

Na onze rondleiding konden we even genieten van een frisse versnapering bij een van de weinige gelegenheden in Nablus waar dat mogelijk was. We moesten echter snel weer vertrekken, want we wilden voor de schemering de checkpoints gepasseerd zijn.
Helaas verliep de reis terug naar Ramallah echter wat minder soepel, aangezien we 4 checkpoints door moesten. Bij een van de tijdelijke, zogenaamde ‘flying’ checkpoints moesten we bovendien een half uur wachten, omdat de papieren van een van onze medereizigers schijnbaar niet in orde waren. Na een half uur mocht de man inderdaad niet door, maar konden wij en de andere passagiers van de service echter wel door naar Ramallah. Reizen blijft een vermoeiende bezigheid en ik was behoorlijk gesloopt gisteravond. Ik ben dan ook lekker vroeg naar bed gegaan, heb mijn iPod aangezet en na even fijn naar wat muziek geluisterd te hebben, ben ik gaan slapen, zodat ik vandaag weer helemaal fris ben.

Vandaag zijn Anne en ik weer even terug in Betlehem, om een video conferencing sessie tussen Palestijnse en Nederlandse middelbare scholieren bij te wonen. Dat was erg interessant, maar ik heb nu helaas geen tijd om daar over uit te wijden. Later meer daar over. Voor nu zou ik zo zeggen: tot snel en Salaam!

* Niet alleen op het vliegveld, maar ook bij verschillende checkpoints hebben soldaten me al gevraagd wat ik in vredesnaam in mijn eentje ga doen en of ik niet bang ben om naar binnen te gaan. Het hoort allemaal bij de negatieve beeldvorming omtrent Palestijnen. Anne vertelde me, dat ze bij het checkpoint bij Betlehem achter een Engels gezin aanliep en dat ze de soldaten de moeder hoorde waarschuwen dat het levensgevaarlijk en onverantwoordelijk was om met een gezin naar binnen te gaan. De Palestijnen zouden zeker de kinderen proberen de ontvoeren en ze kwaad te doen. Tja, wat moet je daar nou op zeggen?

Snelle Update uit Ramallah

2005-03-01T17:42:00.000+02:00

Hoi allemaal, hier even een snelle update vanuit Ramallah. Ik ben hier nu anderhalve dag en het bevalt prima! Het appartement is erg mooi en groot en Ramallah is alles wat ik ervan had verwacht: druk, chaotisch, gezellig, kortom: te gek! De komende tijd gaat me zeker wel bevallen dus. Overigens ben ik vanmiddag langsgeweest bij de Nederlandse ambassade hier in Ramallah. Aardige mensen en ik vind het bijna jammer dat ik hun uitnodiging voor Koninginnedag moest afslaan. Want, 2 april vlieg ik toch echt terug! Ik heb nog wel ruim 4 weken, maar ook veel dingen te doen! De eerstvolgende paar dagen heb ik dan ook een druk programma. Niet allemaal specifiek voor mijn onderzoek, maar absoluut interessant. Morgen een dag naar Nablus, in het noorden van de West Bank, donderdag naar een video conferencing bijeenkomst tussen 200 Palestijnse en Nederlandse schoolieren in Betlehem, zaterdag naar Budrus, een dorpje dat bijzonder erg door de bouw van de Muur getroffen is, en maandag een afspraak bij een hele interessante jongerenorganisatie.
Daarnaast heb ik waarschijnlijk een dezer dagen, samen met Anne en een andere student, een interview met de nummer 2 van de Palestijnse verkiezingen, Mustafa Barghouthi, en heb ik hoogstwaarschijnlijk binnenkort een interview met een van de belangrijkste Palestijnse intellectuelen van dit moment, Hanan Ashrawi. Zij is het hoofd van een belangrijke organisatie (Miftah) en kan mij hopelijk veel interessants vertellen voor mijn onderzoek. (Ze functioneerde trouwens ook als woordvoerder namens Arafat, gedurende zijn laatste dagen in het ziekenhuis in Parijs, dus misschien kan ik daar nog wat roddels over lospeuteren, haha!)
Nou ja, ik verveel me dus zeker niet! Binnenkort weer een uitgebreider verhaal met nieuwe ervaringen!
Salaam!

Een stukje eraf...

2005-02-26T11:01:00.000+02:00

Nog even een korte update voordat ik van mijn, voorlopig, laatste dagen hier in Betlehem ga genieten.
De workshop die ik afgelopen donderdag heb gegeven, verliep eigenlijk prima. De deelnemers konden mijn verhaal waarderen en er waren zelfs enkele discussies, iets waar ik stiekem een beetje op gehoopt had. Omdat een aantal mensen mijn informatie ook graag op papier wilde hebben, moet ik het zelfs nog uitwerken tot een lopend verhaal. Nou ja, het is voor een goed doel en het houdt me vandaag tenminste nog even bezig. Het geeft me bovendien de kans om mijn eigen visie nog even te bevestigen. Ik besloot de workshop met het benadrukken van het belang van Communicating Palestine, en dat ik denk dat daar tegenwoordig veel mogelijkheden voor zijn. Iedereen was het hier mee eens, maar sommige aanwezigen beweerden meteen dat het zo ontzettend moeilijk is, omdat de Israëlische en Amerikaanse media zo machtig zijn en de complete beeldvorming omtrent het conflict beheersen. Ik heb toen eerlijk gezegd dat dit tot op zekere hoogte wel waar is, maar dat de Palestijnen zelf ook niet ten volle de mogelijkheden benutten en dat de oorzaak absoluut niet alleen bij 'de ander' gelegd kan worden. Volgens mij is het van belang om in plaats van 'al het lijden' vooral ook de pogingen om 'normaal te leven' te benadrukken. Daardoor worden de problemen die de Palestijnen dagelijks ondervinden in een duidelijker en vooral 'menselijker' context geplaatst. De beeldvorming wordt daardoor, volgens mij, veel krachtiger. Nou ja, daar werd even over nagedacht en eigenlijk konden de meesten zich hier ook wel in vinden. Er werd dan ook besloten om hier tijdens volgende workshops meer aandacht aan te geven.
Overigens werkt hier sinds kort een vrijwilligster, Larissa, een scholiere uit San Fransisco, en toen zij na afloop naar me toe kwam, kon ze alleen maar zeggen: "Wow, thank you!" Toen ik begon te lachen, begon ze uit te leggen dat ze nog niet eerder iemand zo duidelijk haar eigen mening heeft horen verkondigen. Ook haar was het opgevallen dat er zo'n enorm verschil bestaat tussen het beeld van de Palestijnse Gebieden en het werkelijke leven hier en dat er, om dit te veranderen, inderdaad een hoop 'werk aan de winkel' is. Echter, wat Robin ook wijs opmerkte in een mailtje dat hij gisteren naar me stuurde, in het buitenland staat Nederland nog steeds bekend als het land van wiet, kaas en tulpenbollen (in willekeurige volgorde) en dat is ook niet zomaar te veranderen. Maar, je moet inderdaad ergens beginnen.

Goed, de reden dat deze post 'Een stukje eraf...' heet, heeft te maken met mijn bezoek aan de kapper. Gisteren ben ik namelijk met Tony, de assistent-directeur van het AEI, naar kapper William geweest. Wat ik een beetje vreesde is inderdaad uitgekomen. "Een jongen? Langer haar? Huh?". De meeste mensen snappen dat niet helemaal en ook de kappers dus niet. Zie de foto hieronder, vergelijk hem met mijn eerdere foto's en zoek de verschillen...

Ach, zoals je ziet, valt het best mee, want zo had ik mijn haar tot een jaar geleden ook. Ik was nu echter niet naar de kapper gegaan met de intentie om deze coupe te herintroduceren. Nou ja, kijk er nog maar even goed naar, want mijn haar groeit vrij snel en als ik over 5 weken weer terugkom, dan is het vast weer een stuk langer. Kapper William had ook gezegd dat hij nog niet eerder zulk mooi en gezond haar had gezien. Dat schijnt hier niet voor te komen. Misschien doen ze wel stiekem Pokon in het Nederlandse water, ik weet het niet.

Goed, dit was mijn laatste stukje uit Betlehem. Vanaf maandag zal ik posten vanuit een internetcafe in Ramallah. Ik heb wel afgesproken dat ik nog een keer naar Betlehem kom, om afscheid van de familie Giacaman te nemen, voordat ik definitief weer terug naar huis ga. Lijkt me gezellig en niet meer dan terecht, aangezien ik hier toch 2 maanden een leuke tijd heb gehad. Groetjes en tot snel weer! Salaam!

Workshop

2005-02-24T01:01:00.000+02:00

Hoi allemaal, hier weer een update vanuit een zonnig Betlehem.
Ongemerkt begint de tijd nu ineens wel erg snel te gaan. Komende maandag is mijn laatste dag hier in Betlehem, en dat is toch al best wel snel. Februari is echt omgevlogen! Gelukkig kan ik met een tevreden gevoel vertrekken, want ik heb iedereen gesproken die ik wilde spreken en ik ben bij alle, voor mij interessante organisaties langsgeweest. Het grootste gedeelte van de interviews heb ik bovendien al uitgewerkt en ik begin een steeds duidelijker beeld te krijgen van wat ik wil gaan schrijven voor mijn scriptie.
Allereerst wil ik een theoretisch hoofdstuk uitwerken met betrekking tot geweldloos verzet in de Palestijnse Gebieden in het algemeen en de Community Development Centers in het bijzonder, en daarnaast wil ik werken met het concept faith (geloof). Het tweede gedeelte van mijn scriptie zal dan bestaan uit casestudy's van CDC's en hun werkzaamheden, en beschrijvingen van de medewerkers, waar ze in geloven en wat voor rol het speelt in hun dagelijkse werk. Nou ja, zo heel duidelijk is het allemaal ook weer niet, en ik heb nog een hoop werk te doen, maar het is prettig om in ieder geval een bepaalde lijn in mijn onderzoek te zien, zodat ik een leidraad heb bij het verzamelen van verdere informatie, in dit geval in andere steden. Vanaf maandag verblijf ik in een appartement in Ramallah en dat wordt natuurlijk weer een hele nieuwe ervaring, na mijn tijd in het gastgezin. Mijn werkzaamheden in Ramallah zullen verder niet veel anders zijn dan hier in Betlehem. Het zal mij benieuwen of ik daar dezelfde dingen te horen krijg als hier in Betlehem. Hetzelfde geldt allemaal voor de mijn laatste twee weken in Jeruzalem.

Maar dat is nog even toekomstmuziek, want eerst moet ik alles netjes afronden in Betlehem. Vanmiddag zal ik als afsluiting een 2 uur durende workshop geven aan de nieuwe Trainers Work Group. Bij het AEI is er sinds kort een speciale groep van ongeveer 20 mensen, bestaande uit afgevaardigden van de drie jeugdgroepen en de Women's group, die in een jaar opgeleid worden tot 'trainers'. Deze nieuwe lichting trainers zal aanvankelijk met name voor Open Windows gaan werken, een jeugdhuis, in het kader waarvan men activiteiten voor jongeren organiseert, en om ze daarvoor klaar te stomen, krijgen ze twee keer per week, een jaar lang, trainingen en workshops over de meest uiteenlopende onderwerpen; communicatietraining, managementvaardigheden, Engels, leiderschapstraining, noem het maar op.
Mijn verhaal van vanmiddag zal voornamelijk over mij en mijn onderzoek gaan en daarnaast wil ik het hebben over motivatie. Want ik ben niet alleen benieuwd naar hun motivatie om mee te doen aan deze workshopreeks, maar volgens mij is het ook belangrijk om daar als groep zelf over te praten. Waarom doen we dit eigenlijk? Wat willen we er mee bereiken? Als afsluiter hoop ik dat we nog iets praktisch kunnen opzetten met betrekking tot "Communicating Palestine". Dit thema is belangrijk binnen de trainingen van het AEI en volgens niet geheel ten onrechte, want het valt mij na 2 maanden hier, toch wel op dat er een enorm verschil bestaat tussen het internationale beeld van de Palestijnse Gebieden, en het werkelijke leven hier. Op de een of andere manier komt het absoluut niet goed over hoe het werkelijk is om hier te leven. Er zijn natuurlijk allerlei oorzaken hiervoor aan te wijzen, maar er lijkt me zeker een taak weggelegd voor de jonge generatie Palestijnen om hier wat aan te doen. En met de mogelijkheden op het gebied van internet en andere media, lijken er genoeg kansen.

Morgen moet ik nog naar een speciale lunch, georganiseerd door de Antonian Charitable Society, o.a. een opvangcentrum voor ouderen en kinderen, maar verder heb ik geen afspraken meer staan. Ik ga de rest van mijn tijd hier gebruiken om mensen gedag te zeggen en te bedanken, mijn spulletjes te verzamelen en in te pakken, nog wat dingen uit te werken, wat kleine spulletjes te kopen, als aandenken, naar de kapper te gaan, etc. De laatste dingetjes dus. Ik moet zeggen dat ik het jammer vind om weg te gaan bij de familie Giacaman, want ik heb hier echt een hele fijne tijd gehad, maar aan de andere kant heb ik ook wel zin om naar Ramallah te gaan. Het is in ieder geval weer iets heel nieuws!
Nou ja, waarschijnlijk zal er gedurende de komende dagen nog wel een stukje op mijn weblog verschijnen, maar nu ga ik eerst even verder met het voorbereiden van mijn workshop. Tot snel weer! Salaam!

Nieuws?

2005-02-21T14:30:00.000+02:00

Marhaba!
Tja, mijn onderzoek verloopt nog steeds prima, de mensen zijn nog steeds vriendelijk, kortom alles gaat nog steeds zijn gangetje. Er is dus weinig nieuws te melden.
Afgelopen zaterdag heb ik wel een heel interessant interview met Ghassan Andoni gehad, de oprichter van zowel het Palestinian Center for the Rapprochment* between People als de International Solidarity Movement. Zoals ik al eerder al had gezegd, worden de mensen van deze organisaties de "militanten van het vredeskamp" genoemd. En dat klopt inderdaad, want ze worden met argusogen bekeken door andere geweldloze organisaties. Ghassan heeft een duidelijke mening over geweldloos verzet, en die contrasteert nogal met de meningen van andere betrokkenen. Zo ook met die van mij.
Voor mijn onderzoek benader ik het concept vanuit een educatieve perspectief, en richt ik me op community building. Om je op een effectieve manier geweldloos te verzetten, en om een basis te vormen voor een democratische samenleving, als de Bezetting is afgelopen, is het enorm belangrijk om samen te werken. Veel organisaties proberen sociale netwerken en gemeenschappen te versterken en op lokaal niveau samenwerkingsverbanden tussen Moslims en Christenen, Hamas en Fatah, mannen en vrouwen en ouderen en jongeren te bevorderen.
Het PCR van Ghassan richtte zich gedurende de jaren negentig, toen de situatie er na de Oslo akkoorden hoopvol uitzag voor de Palestijnen (ten onrechte overigens), ook op het ontwikkelen van communities en het geven van training. Nu heeft men echter andere prioriteiten, namelijk het organiseren actief geweldloos verzet. Hij zegt, "Zolang de Bezetting voortduurt en er continu aan de Muur en nederzettingen gebouwd wordt, is het van belang dat er actief gestreden wordt. Zodra die strijd gestreden is, en de beide partijen als gelijkwaardige partners kunnen onderhandelen, dan is het weer tijd voor peacebuilding en development. "Volgens Ghassan heeft het organiseren van een optocht, het geven van workshops of het organiseren van een olijfplukdag niks met verzet te maken. Zijn definitie van verzet is: "de bereidheid om opgelegde wetten en regels te breken."
Ik deel deze visie niet, want ik geloof dat er subtielere manieren van verzet mogelijk zijn, maar ik heb wel veel respect voor hem en zijn medewerkers. Dat is overigens wederzijds, want hoewel Ghassan vindt dat veel organisaties ten onrechte claimen geweldloos verzet te plegen, acht hij hun werk wel van groot belang. Echter, in zijn ogen proberen sommige organisaties hun werkzaamheden te verkopen aan buitenlandse geldschieters door het een aantrekkelijke naam te geven. Geweldloos verzet als marketing.
Het is zeker een interessant punt dat hij hier aanstipt, want het goede werk dat de organisaties doen, kost ook veel geld en in zekere zin moeten de activiteiten inderdaad verkocht worden. Dat is helaas de realiteit. Het PCR van Ghassan, aan de andere kant, is niet afhankelijk van buitenlandse geldschieters en werkt voornamelijk met vrijwilligers. Volgens Ghassan is dit om onafhankelijk te functioneren en om puur te doen wat de medewerkers zelf goed achten. Hij wil slechts loyaal zijn aan 1 partij, zijn samenleving, en niet aan buitenlandse organisaties. In werkelijkheid is het ook zo dat het PCR en de ISM door hun felle activisme geen aantrekkelijke partijen zijn voor buitenlandse, en vaak religieuze geldschieters.

Verder was het een interessant gesprek omdat Ghassan, ten aanzien van geweldloosheid, echt een draai van 180 graden heeft gemaakt. Naar eigen zeggen is hij opgevoed als een militant en in de jaren zeventig heeft hij dan ook meegevochten in Libanon. Daarna heeft hij vele jaren vastgezeten voor zijn deelname aan het gewapende verzet, waar hij sinds zijn 14e actief voor was. Tijdens de oorlog in Libanon kwam hij er echter steeds meer achter dat al het geweld eigenlijk nergens toe leidde. Uiteindelijke deelde hij de revolutionaire visie van de leiders wel, maar hij begreep niet langer hoe schieten en doden tot die doelstellingen zouden leiden. Hij besloot na zijn vrijwillige dienstperiode om weer terug te gaan naar de Bezette Gebieden en bovendien om nooit meer een geweer in zijn handen te houden. De uitbraak van de eerste Intifada, in 1987, was voor hem een werkelijk keerpunt, toen hij ontdekte welke krachten er van een massale geweldloze burgeropstand konden uitgaan.
Verhalen over een dergelijk 'levenspad' hoor ik overigens vaker. Zo had ik vanmorgen een interview met Noah Salameh, de directeur van het Center for Conflict Resolution & Reconciliation, en hij vertelde mij dat hij ook een 'ommekeer' had ervaren. Voor zijn deelname aan het verzet heeft hij 15 jaar vastgezeten in een Israëlische gevangenis en in die tijd heeft hij werkelijk alle klassieke boeken gelezen die je kunt bedenken; van de Griekse filosofen tot de Fransen en de Duitsers; over psychologie, politiek, economie, oorlog en verzet, noem het maar op. (Hij had natuurlijk ook tijd genoeg.) Gedurende die tijd zijn er, naar eigen zeggen, nieuwe, geweldloze normen en waarden in hem gegroeid, die hem ertoe hebben gebracht om zich te richten op een geweldloze manier van verzet.
Dat maakt hem overigens niet minder gezocht, want twee jaar geleden is het volledige kantoor van de organisatie verwoest tijdens invallen van het Israëlische leger, zijn alle computers en gegevens vernietigd en zijn er diverse mensen opgepakt. Dit was overigens nog vrij duidelijk te zien, want de kantoortjes zagen er nogal kaal en treurig uit, terwijl de computers juist nieuw en modern waren.
Nou ja, al met al heb ik uiteindelijk toch weer een heel verhaal zitten typen. Het is voor mij inmiddels niet nieuw meer, maar het blijven hele interessante, vaak ook bewonderenswaardige verhalen. Ik hoop dat jullie deze mening delen en zo bovendien wat meer inzicht in het leven van Palestijnse, geweldloze activisten krijgen.
Tot snel weer! Salaam!

* Volgens Ghassan weet niemand meer waar de term rapprochment eigenlijk vandaan komt. Het is hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit het Frans, maar de betekenis is niet echt duidelijk. Bovendien is het fout gespeld.

Building Trust

2005-02-17T10:09:00.000+02:00

Gisteren stelde Victor een interessante vraag in zijn comment op een van mijn posts en daar wil ik graag even op reageren. Hij vroeg zich af hoe de Palestijnen tegenover de gesprekken tussen Sharon en Abu Mazen in Sharm al-Sheihk stonden en hoe ze tegen de verbeterde relaties met Israël aankijken. Natuurlijk is het moeilijk om dat zomaar samen te vatten en bovendien denkt iedereen natuurlijk weer anders over dergelijke zaken, maar ik zal hieronder proberen mijn eigen mening weer te geven. Ik vermoed dat die mening wel door veel Palestijnen gedeeld wordt.

Laat ik voorop stellen dat verbeterende verhoudingen tussen Israël en de Palestijnen absoluut een goede zaak zijn. De handdruk die Sharon en Abu Mazen elkaar gaven was niet alleen symbolisch een belangrijke stap voorwaarts. Wat er nu gebeurt, en wat ook absoluut een voorwaarde is voor de toekomst, is de wederopbouw van het wederzijdse vertrouwen, “building trust”. Beide partijen zitten weer aan een tafel, en dat is goed. Nu moeten er echter ook aan beide kanten stappen worden ondernomen om dit vertrouwen verder uit te bouwen. Uiteindelijk tot een goede vertrouwensrelatie tussen twee gelijke partners. Israël moet stoppen met de bouw van de Apartheid Wall, de nederzettingen die sinds 2000 gebouwd zijn direct ontmantelen, stappen ondernemen om datzelfde te doen bij andere kleinere nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en de meerderheid van de checkpoints binnen de Bezette Gebieden moet verlaten of opgeheven worden, zodat de Palestijnen, in ieder geval binnen de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, weer vrij kunnen reizen. Bovendien moeten de gevangenen die onterecht vastzitten en diegenen die in “administrative detention” zitten, vrij worden gelaten. De Palestijnen, aan de andere kant, moeten alles op alles zetten om gewapende aanvallen op Israëlische doelen te voorkomen, met name de aanslagen waarbij burgerslachtoffers vallen. Daarnaast moet Abu Mazen zijn politieke hervormingen doorzetten, corruptie bestrijden en zo de weg vrijmaken voor een democratische en rechtvaardige Palestijnse staat.

Iets waar veel Palestijnse intellectuelen bang voor zijn, en iets dat absoluut voorkomen moet worden, is dat er een “tweede Oslo” plaatsvindt; dat de oneerlijke machtsverhoudingen tussen beide partijen uiteindelijk wel leiden tot een verdrag en een relatief rustige en vreedzame periode, maar dat de situatie op de grond nauwelijks verandert. Met andere woorden, het is absoluut van vitaal belang dat de huidige status quo opgeheven wordt. Een actie als de ‘terugtrekking’ uit vijf Palestijnse steden is bijvoorbeeld een nutteloze en puur symbolische daad die in werkelijkheid helemaal niets verandert. Het zijn dergelijke acties die veel Palestijnen huiverig maken, want is Israël, ondanks mooie woorden, werkelijk bereid om concessies te doen? Voorlopig wordt er nog steeds druk gebouwd aan de muur en de nederzettingen en blijft het oneerlijke en onbegrijpelijke ‘permit-systeem’ van kracht.

Deze foto heb ik een paar dagen terug genomen. Stiekem, want de gewapende agenten konden me vanuit deze hoek niet zien. Zoals je ziet, is men nog steeds druk bezig met het uitbreiden van de muur.

Fuad, als directeur van een onderwijsorganisatie die zich richt op vrede en samenwerking, heeft vorige week nog een aanvraag voor een tijdelijke permit voor Jeruzalem teruggekregen met de melding dat deze om ‘security reasons’ niet gehonoreerd kon worden. De aanvraag werd gedaan door de Katholieke patriarch in Jeruzalem en het ging nota bene om een bijeenkomst waar ook Israëlische vredesorganisaties aanwezig zouden zijn!
In het dorpje Jayyus kan de meerderheid van de bevolking niet het eigen land bewerken; in een stad als Betlehem is zo’n tweederde van de beroepsbevolking werkloos, waardoor veel gezinnen er niet alleen financieel gezien slecht voor staan, maar in veel gevallen zelfs honger lijden; Hebron is nog steeds in twee stukken opgedeeld, vanwege de aanwezigheid van een Joodse nederzetting, midden in de stad; er zijn talloze Palestijnen die niet in Israël mogen komen en die bovendien de toegang tot Jordanië, via de brug over de Jordaan, ontzegd wordt, waardoor ze nooit naar een ander land kunnen reizen. Het zijn dit soort dagelijkse ervaringen en daarnaast de “creeping annexation”, de stille en voortschrijdende annexatie van Palestijnse grond, door landonteigening, de bouw van de Muur, de uitbreiding van nederzettingen en de aanleg van “settler roads”, die veel Palestijnen toch wel enigszins sceptisch maken.

Ik geloof dat de Palestijnen met de goed verlopen verkiezingen en hun keuze voor Abu Mazen in ieder geval hebben laten zien dat ze heel graag vrede willen. Fuad, bijvoorbeeld, is absoluut geen fan van Abu Mazen of zijn partij Fatah, maar heeft toch op hem gestemd. Voornamelijk omdat Abu Mazen, in duidelijke bewoordingen, gewelddadig verzet verwerpt, aangeeft de politieke instituties te willen hervormen en bovendien de steun geniet van zowel de VS als Israël. Dat de tweede man Mustapha Bargouthi ook een uitgesproken voorstander van geweldloos verzet is, betekent dat ruim tachtig procent van de Palestijnen te kennen heeft gegeven klaar te zijn voor een vreedzame en geweldloze oplossing van het conflict. Voorlopig blijft het afwachten of het Israëlische volk, in reactie hierop, de hardliner Sharon tijdens volgende verkiezingen naar huis stuurt of dat men toch de huidige kliek van machthebbers, afkomstig uit militaire kringen, blijft steunen.

Nou ja, om een en ander nog even samen te vatten, er is zeker een voorzichtig optimisme merkbaar, maar voorlopig overheerst een afwachtend gevoel. De eerste stappen zijn gezet, er wordt weer met elkaar gepraat, nu is het tijd voor daden!

Hope Flowers

2005-02-16T12:37:00.000+02:00

Voordat ik iets schrijf over mijn bezoek aan een hele bijzondere school, wil ik nog even wat vertellen over afgelopen maandag.
Een flinke tijd terug had ik al geschreven over mijn eendaagse tour door Jeruzalem en dat het eigenlijke doel van die dag de aanschaf van een speciale agenda was. Het was mijn reisje naar Jeruzalem absoluut waard, want in die zogenaamde PASSIA diary staat niet alleen nuttige informatie over de Bezette Gebieden in het algemeen, maar ook een enorme lijst met telefoonnummers van alle belangrijke instanties en personen in de omgeving. Zo ook de contactgegevens van alle internationale televisiezenders en de bijbehorende correspondenten. Misschien had je het al geraden, maar het nummer van Conny Mus stond daar inderdaad ook tussen. Anne, uiteraard ook in het bezit van de agenda, had de stoute schoenen aangetrokken en hem gebeld met de vraag of we langs mochten komen om eens rond te kijken. Dat bleek zowaar geen enkel probleem te zijn, dus hadden Anne en ik afgelopen maandag in Jeruzalem afgesproken om een kijkje te gaan nemen in het grote kantoorgebouw aan Jaffa Street*, waar vrijwel alle televisiezenders hun lokale studio's en redacties hebben.
Van BBC tot NBC, van ZDF tot, inderdaad, RTL 4, allemaal waren ze in dat gebouw gehuisvest. We konden gewoon naar binnen lopen en op de vierde verdieping troffen we het kantoor van RTL 4, met achterin de kamer van Conny Mus. Hij was net terug uit Irak, maar vond het helemaal niet erg om even met ons te babbelen over van alles en nog wat. We 'troffen' het, want op het moment dat we daar zaten, kwam de zender Sky met het "breaking news" dat er een grote bomaanslag in Beiroet was gepleegd. Belangrijk nieuws natuurlijk, met name als je als correspondent in het Midden-Oosten werkzaam bent.
Het gesprek had verder niet veel om het lijf, maar het was zeker leuk om even met hem te praten. Het is absoluut een sympathieke man en we mochten hem altijd bellen als we, om wat voor reden dan ook, in de problemen zouden zitten. Nu klinkt dat wat overdreven, maar hij is natuurlijk wel iemand die ontzettend veel van de regio afweet, aangezien hij er al sinds halverwege de jaren tachtig woont. Hij kent de 'ins and outs' dus wel!
Persoonlijk had ik Valentijnsdag liever thuis doorgebracht, want sommige dingen kun je nu eenmaal niet duidelijk genoeg met bloemen, een kaartje of een telefoontje zeggen (volgend jaar beter, lief!), maar afgezien daarvan, was het een leuke dag.

Maar goed, dinsdagochtend had ik een afspraak met Ibrahim Issa, de directeur van de Hope Flowers School in Al-Khader, een dorpje nabij Betlehem. Deze school staat bekend om het vredesonderwijs dat ze geven en is als zodanig natuurlijk heel erg interessant voor mijn onderzoek.

De Hope Flowers School

Voor de uitbraak van de tweede Intifada was het zowel een lagere als een middelbare school en kwamen er ruim vijfhonderd leerlingen uit Betlehem, Hebron, Jeruzalem en alle omliggende dorpen en vluchtelingenkampen. Helaas bracht de uitbraak van de Intifada een enorme verscherping van Israëlische veiligheidsmaatregelen met zich mee, in de vorm van roadblocks, checkpoints en verscherpte controles, waardoor een groot gedeelte van de leerlingen het gebouw gewoonweg niet meer kon bereiken. De school telt nu slechts zo'n 170 leerlingen. Bovendien, doordat de werkloosheid is opgelopen tot ruim tweederde van de beroepsbevolking, is de armoede enorm toegenomen en is een groot gedeelte van de ouders niet meer in staat het lesgeld te voldoen. De financiële situatie van de school is dusdanig verslechterd dat men het aantal lessen drastisch heeft moeten verminderen, waardoor alle middelbare schoolklassen zijn komen te vervallen.
Het gebouw ligt in een gebied dat volledig door het Israëlische leger wordt gecontroleerd, de zogenaamde C-areas.

De school ligt midden in een C-area

Doordat de nabijgelegen nederzetting Efrata continu uitbreidt, is er een militaire post gebouwd, op een heuvel op slechts tweehonderd meter afstand van de school. Het is een onwerkelijke situatie; een school, gespecialiseerd in vredesonderwijs, die constant in de gaten wordt gehouden door sluipschutters en soldaten. Bovendien staat het cafetariagebouw van de school sinds kort op de lijst om gesloopt te worden. Door de uitbreidingen aan de nederzetting is dat gebouw namelijk te dicht bij Israëlisch grondgebied komen te liggen en vormt het als zodanig een 'security risk'. Ibrahim Issa is druk bezig met advocaten en internationale partners om de militaire instanties ervan te overtuigen dat het gebouw absoluut geen veiligheidsrisico vormt en dat het dus ontoelaatbaar is om het te slopen. Het is te hopen dat hij in zijn missie slaagt en het gebouw van de sloop weet te redden.

Het schoolgebouw ziet er mooi uit, maar de omgeving is deprimerend

Het onderwijsprogramma van de Hope Flowers School bevat vreemd genoeg geen vakken die gericht zijn op onderwerpen als geweldloosheid en peacebuilding. Volgens Ibrahim is geweldloosheid namelijk niet iets dat je kunt leren. "Het is een levenswijze" en vandaar dat het onderdeel uitmaakt van alle vakken. Bovendien worden er naast het reguliere vakkenpakket extra activiteiten georganiseerd die zijn gericht op internationale uitwisseling, culturele vorming, tuinieren en interreligieus onderwijs.
De naam Hope Flowers School doet de instelling enigszins tekort, want het is meer, zoals coördinatrice Rada het formuleert, een community outreach center. Het onderwijs wordt gegeven op drie niveaus. Allereerst worden de docenten door professionals getraind in het overbrengen van geweldloosheid tijdens de lessen en worden ze opgeleid om kinderen te helpen met het verwerken van psychologisch trauma en stressgerelateerde aandoeningen. De tweede onderwijsschakel bestaat uit de ouders. Zij worden eens in de week of twee weken uitgenodigd voor trainingssessies en workshops over dezelfde thema's als de docenten. Het derde en laatste niveau is uiteraard het onderwijs aan de kinderen zelf.
De hele visie op onderwijs en geweldloosheid en de manier waarop die uitgewerkt wordt, vind ik echt ontzettend goed. Het is dan ook een schande dat de huidige omstandigheden de school zo beperken dat die visie niet juist in praktijk gebracht kan worden! Dat ze ondanks de hele situatie, waarmee ze dagelijks geconfronteerd worden, toch goed werk blijven leveren, staat als een paal boven water. Bij mijn aankomst bij de school werd er bijvoorbeeld net een warme lunch geserveerd voor een groep kleine kinderen. Toen ik Ibrahim vroeg of alle kinderen te eten kregen, moest hij helaas bekennen dat dat niet het geval was, want het budget was hier niet toereikend voor. Men heeft echter toch besloten om alle kinderen tot en met zes jaar van een warme lunch te voorzien, omdat het grootste gedeelte van de kinderen, wegens de dramatische economische omstandigheden, chronisch ondervoed is. Ik kan je vertellen, bij het zien van die smalle kindersmoeltjes en daarna de provocerende aanwezigheid van de militaire post draait je maag wel even om.

De speeltoestellen voor de kleintjes

Nou ja, het klinkt soms vrij depressief, maar gelukkig is er nog altijd zoiets als 'hoop'. Dat coördinatrice Rada mij, na ons gesprek, wel vijf keer hartelijk heeft bedankt voor het feit dat ik helemaal uit Nederland ben gekomen om onderzoek te doen naar geweldloosheid, sterkt me in mijn overtuiging dat ik, hoe beperkt ook, iets goeds probeer te doen door op z'n minst aandacht aan deze mensen te geven. Toen ik Rada vroeg wat nou haar drijfveer was, antwoordde ze met "geloof". Aangezien dit een belangrijk terugkerend thema in mijn onderzoek was, vroeg ik door, om er achter te komen wat ze nou precies met 'geloof' bedoelde. "Haar geloof in God?" "Nee. Ik ben wel Moslim, maar dat maakt in dit geval niet uit. Dit zijn universele waarden en normen. Ik geloof in hoop. In een goede en vreedzame toekomst. Ik geloof in het goede in mensen."
En dat lijkt me een mooie afsluiter voor vandaag. Tot snel weer!

* Het is best mogelijk dat de naam "Jaffa Street" je bekend voorkomt, want deze lange en drukke straat is de afgelopen jaren regelmatig in het nieuws geweest. Zo hebben er in de afgelopen drie jaar, negen zelfmoordaanslagen plaatsgevonden. Nu ben ik daar normaal gesproken helemaal niet mee bezig, maar toch krijg je op het moment dat je er loopt een vervelend gevoel bij het zien van langsrijdende bussen. En het feit dat geen enkel bushokje langs Jaffa Street meer glas in de sponningen heeft zitten, is ook heel raar om te zien. Verder is er niks te merken hoor, maar door al het negatieve nieuws gaat je fantasie soms met je op de loop. Het is in dat opzicht ook niet vreemd dat er in Israël zo'n ontzettende "cultuur van angst" heerst. Je kunt geen cafeetje binnenlopen of je moet langs een boos uitziende meneer, die je met een scanner checkt op een bomgordel. Bovendien is het voor een nuchtere Nederlander gewoon raar om overal soldaten met grote machinegeweren te zien, of dat nou patrouillerend op straat is, of gewoon een broodje falafel etend in een snackbar.

If you'd like to make a call...

2005-02-16T09:47:00.000+02:00

Hoi daar! Vanmiddag komt er een uitgebreid stuk over mijn bezoekje aan Jeruzalem, afgelopen maandag, en mijn afspraak op de Hope Flowers School. Zodirect heb ik een interview met Sami Awad, van Holy Land Trust, maar daarna ga ik weer naar het AIE, waar ik het stuk alsnog even op mijn weblog kan zetten.
De reden dat ik nu toch even een berichtje plaats, is het feit dat mijn telefoonnummer niet goed op de site staat. Hieronder staan nog eenmaal al mijn gegevens, hopelijk nu wel juist.

dekker.m@gmail.com
mobiel: 00972 546 974 069
de familie Giacaman: 00972 2 274 48 71*
het AEI: 00972 2 274 40 30

Op 28 februari vertrek ik dus naar Ramallah, waar ik ongeveer 2 weken zal verblijven, en daarna zal ik waarschijnlijk nog 2 weken in Jeruzalem vertoeven. Vanaf de 28ste ben ik dus in principe alleen mobiel bereikbaar.

* Dit nummer schijnt recentelijk niet te werken vanuit het buitenland, maar daar weet ik ook het fijne niet van. Het nummer klopt in ieder geval wel.

Tot snel maar weer!

Valentijnsfeest

2005-02-15T15:20:00.000+02:00

Mijn laatste update is inmiddels een paar dagen geleden, maar hier is dan eindelijk een nieuw stukje.
Afgelopen zaterdag ben ik 's avonds naar een Valentine's Party geweest, in restaurant "The Roof". Het was de eerste keer dat ik naar een 'echt feest' ging, maar dat is niet zo raar, aangezien er niet zo veel feesten zijn. Zo eens in de paar maanden, met Kerst, Pasen en Valentijnsdag bijvoorbeeld, worden dergelijke evenementen georganiseerd, die dan ook meteen druk bezocht worden. Volgens Teddy was de opkomst tijdens dit Valentijnsfeest matig, maar er waren toch zo'n vierhonderd mensen.
Rond half tien kwam ik met Rowan, Teddy en Rania aan in The Roof. Rania is overigens ook een dochter van Fuad. Sinds haar man enkele jaren geleden is omgekomen tijdens een verkeersongeluk, gaat ze niet meer naar feesten, dus dit was voor haar ook weer de eerste keer. Ze vindt het niet zo prettig om alleen te gaan en bovendien laat ze haar drie kinderen, John, Jessica en Marian, liever niet alleen.
Nou, ik kan me nu voorstellen dat ze het niet zo leuk vindt om alleen te gaan, want met tweehonderd stelletjes, hele harde Arabische muziek en nauwelijks mensen die meer kunnen zeggen dan "Welcome" en "Nice to meet you", is het toch wel vrij eenzaam. Gelukkig ben ik inmiddels redelijk gewend geraakt aan dergelijke situaties en het was ook leuk om te zien hoe iedereen zich vermaakte. Bovendien heb ik me nog even op de dansvloer gewaagd om een beetje te bewegen op de klanken van de live band. Met succes overigens, want twee mensen vroegen me waar ik "arabisch had leren dansen". (Een kleine opmerking: De Arabische manier van dansen is bijzonder houterig en dus niet zo moeilijk. Denk aan een kip met een houten poot en twee gebroken en gespalkte vleugels. Zelfs ik kan het!)
Het hele gebeuren had wel iets weg van een feestje op de middelbare school, want iedereen had eigen flessen drank meegenomen en de sfeer had vaak iets lacherigs. Heel apart en voor mij als buitenstaander leuk om te zien.
Ik kon ook mijn status als Nederlandse slappeling weer waarmaken, want ik moest toch echt bedanken voor de volledige maaltijd (kip, rijst, brood, salades) die om twaalf uur 's nachts geserveerd werd. Gelukkig at Teddy, die mijn Nederlandse eetgewoonten inmiddels wel kent, voor twee, zodat hij een half leeggegeten bord voor mijn neus kon zetten. Ik speelde het spelletje mee en begon driftig mijn mond af te vegen met een servetje, waardoor de mensen dachten dat ik lekker had meegesmuld. Dat scheelde weer uitleg.
De festiviteiten gingen nog door tot twee uur 's nachts, waarna we, tot grote opluchting van Rania, die het duidelijk niet zo naar haar zin had, naar huis gingen.

De zondag was, zoals gewoonlijk, een heerlijke rustdag. Even opladen voor de komende week.
Volgende keer weer meer...tot snel! Salaam!

Jericho

2005-02-12T13:34:00.000+02:00

Het is alweer twee dagen geleden, maar hier alsnog een stukje over mijn tripje naar de oudste stad ter wereld: Jericho.
Iets voor zeven uur 's ochtends kwam ik met Sylvana, Fuad, Rowan en kleine Fuad aan bij een parkeerplaats tegenover Bethlehem University, waar twee grote touringcars klaarstonden. Het was al een drukte van jewelste, want er zouden zo'n honderd mensen meegaan; kleine kinderen, jongeren, studenten, vrouwen en de begeleiding. Een kwartier later waren, na een wat langere reis langs verschillende checkpoints, ook de mensen uit het Al Arrub vluchtelingenkamp nabij Hebron aangekomen bij de parkeerplaats, dus we waren klaar om te vertrekken.
De reis was behoorlijk opwindend. Omdat de route via Abu Dis liep, moesten we met de bussen door Wadi Nar (wat Vuurvallei betekent) rijden en dat is echt geen pretje! Met een normale auto is het al een heel erg bochtige en smalle weg, maar met een grote bus is het helemaal spannend. En dan heb ik het nog niet eens over Wadi Qelt, een vallei bij Jericho, die zo mogelijk nog bochtiger is! Gelukkig deden zich geen ongelukken voor en de soldaten bij de drie checkpoints onderweg maakten geen problemen, zodat de reis verder spoedig verliep.

De weg bij Wadi Qelt

De eerste stop was Saint George's Monastery, een klooster dat in de Wadi Qelt vallei gebouwd is. De plek van het klooster vormt met de aanwezigheid van stromend water en diverse soorten bomen een echte oase, midden in de woestijn van Judea. Ik heb foto's gemaakt, maar ik vrees dat ze geen recht doen aan de grootsheid van het landschap. Het is echt een bijzonder indrukwekkende omgeving. De wandeling naar beneden is echt heel erg mooi! Na ongeveer tien minuten lopen, kom je aan bij een snel stromende beek en een brug die naar het klooster leidt.

Saint George's Monastery

In de rotswanden boven het klooster bevinden zich allerlei grotten, waar vroeger, rond de vijfde en zesde eeuw na Christus, de monniken in afzondering verbleven. Ze leefden daar in absolute stilte, waren voornamelijk bezig met bidden en hun dagelijkse menu bestond uit water, brood en dadels. Slechts in de weekenden kwamen ze samen in het klooster. In een van de grotten, vlak boven het klooster, heeft volgens overleveringen ook de bekende profeet Elijah een tijd doorgebracht. Tijdens zijn verblijf werd hij gevoed door raven (Oude Testament - Koningen 1:17). De plek dankt zijn naam echter aan iemand anders, namelijk aan een monnik die er veel tijd doorbracht en er voor zorgde dat het een permanent klooster werd. Enkele botten en de schedel van Saint George zijn nog te bezichtigen.

Nog een plaatje van Saint George's Monastery

Na een korte rondleiding door het gebouw, liepen we naar een beschutte plek vlak naast het klooster, waar we een korte lezing over het thema van de dag kregen, "reizen", gevolgd door een informeel groepsgesprek. Een aantal mensen vertelden over hun reiservaringen, waarbij de nadruk lag op alle problemen en ongemakken die zich vaak voordoen bij het reizen als Palestijn. De sfeer was echter opperbest en om ieder verhaal werd hartelijk gelachen. Na deze korte bijeenkomst waagden we ons aan de wandeling naar boven, waarna we in de bussen stapten om naar onze volgende bestemming gebracht te worden.

Een informeel groepsgesprek over reizen

Die volgende stop was Nebi Musa (Profeet Mozes), een tombe annex moskee die ter ere van de grote Islamitische profeet Mozes* gebouwd is. Het is niet bewezen, maar volgens sommigen ligt Mozes begraven in deze tombe, midden in de woestijn. De plek is in ieder geval al honderden jaren het middelpunt van een jaarlijks terugkerende pelgrimstocht, die zelfs al plaatsvond voordat de tombe zelf was gebouwd. De gebouwen zijn goed onderhouden, maar het lijkt er niet op alsof het tegenwoordig een druk bezochte plek is.

De minaret van Nebi Musa

Nadat we even rond hadden gekeken, volgde er een korte toespraak van een sheikh** uit Beit Sahour over het thema reizen, gezien vanuit een Islamitische invalshoek. De sheikh is een jonge, vooruitstrevende moslim en hij vertelde een luchtig verhaal over de problemen die je als jonge moslim kunnen overkomen als je gaat reizen. Hij betrok hierbij onder andere het vasten tijdens de Ramadanperiode en vertelde bijvoorbeeld over eigen ervaringen. Ik vond het vooral heel erg interessant om te zien hoe de Christenen en Moslims van elkaar konden leren, doordat er heilige plekken van beide religies bezocht werden. De verdeling Moslims/Christenen was ongeveer 50/50, dus het was met recht een inter-religieuze activiteit.

Een korte busrit later, kwamen we aan bij de Spanish Garden, een soort speeltuin, midden in Jericho. Toen iedereen uitgestapt was, kregen we te horen dat we konden lunchen en de rest van de middag vrij waren om te doen wat we wilden. In de Spanish Garden werd een lunch geserveerd, maar als je besloot om daar geen gebruik van te maken, dan kreeg je geld mee om ergens anders een hapje te eten.
Ondanks het aanbod van Fuad om de lunch met hem en de andere begeleiders van het AEI te gebruiken, besloot ik om met Sylvana mee te gaan, op zoek naar een restaurantje dat vis serveerde. De traditionele Christelijke vastenperiode voor Pasen is namelijk aangebroken, wat betekent dat er doordeweeks geen vlees of melkproducten genuttigd mogen worden. Fuad doet er niet aan mee, maar ik probeer half/half toch ook een beetje mee te vasten. Zo eet ik geen vlees, maar smokkel ik 's ochtends wel met mijn bakje yoghurt. In dit geval had ik niet alleen trek in vis, maar ik vond het natuurlijk leuk om ook wat van de stad te zien.

Jericho is niet alleen de laagst gelegen, maar ook de oudste stad van de wereld. De Oude Stad van Ariha, zoals de stad in het Arabisch wordt genoemd, is ongeveer 9000 jaar oud, en daarmee de allereerste ommuurde stad ter wereld. Deze archeologische attractie is echter vrij klein. Net als de rest van de stad overigens, want de stad telt iets meer dan 30.000 inwoners. Het is overal wel duidelijk te zien dat Jericho een hele mooie stad geweest is, maar sinds de uitbraak van de tweede Intifada is er helaas maar weinig over van de toeristische trekpleister die het in de jaren negentig was.
Maar de natuurlijk schoonheid is gelukkig gebleven. Om de stad heen liggen enorm uitgestrekte heuvels, maar de vallei waar de oase van Jericho in ligt, is volledig vlak. Ik moest zelfs even terugdenken aan Nederland, toen ik zag dat veel mensen hier gebruik maken van een fiets. Je kunt hier zelfs fietsen huren! En niet voor niets wordt Jericho the city of palms genoemd, want je ziet die bomen overal!

Jericho - City of Palms

Na een wandeling van een half uurtje hadden we het restaurantje Take Away gevonden, waar ze onder andere vis serveerden en ondanks de naam, besloten we om met z'n allen de lunch in het tentje zelf te gebruiken. De eigenaar schrok zich rot, want op een groep van veertig mensen had hij absoluut niet gerekend! Het duurde dan ook twee uur voordat we onze vis voorgeschoteld kregen. Maar het was het wachten waard. Ik viel hongerig aan, terwijl ik naast me de mensen exact hetzelfde zie doen, en na een flinke schranspartij hoorde ik Sylvana lachend zeggen, "we ate like Bedouins!". Ik was niet op de hoogte van de eetgewoonten van deze woestijnnomaden, maar kijkend naar de chaos die op het tafeltje was achtergebleven, vermoedde ik dat ze kennelijk wel een aardige reputatie op dat gebied hadden.

Na de lunch wandelden we terug naar de bussen, waar we ons opmaakten voor de reis terug naar Betlehem. We vertrokken op tijd, maar we waren net vijf minuten onderweg, toen allebei de bussen plotseling stopten. Ik probeerde uit het raam te gluren om te kijken wat er aan de hand was en toen ik dat eenmaal doorhad, kon ik een glimlach niet onderdrukken. Langs de kant van de weg stonden namelijk twee kraampjes met fruit en de vrouwen in de voorste bus hadden de chauffeur gevraagd om te stoppen, zodat ze even inkopen konden doen. De sinaasappelen uit Jericho schijnen beroemd te zijn, dus dat was wel even de moeite waard. Het was bijzonder om te zien dat de sinaasappelen niet in een bak lagen, maar direct uit de boom werden geplukt voordat ze in de zak gingen. Verser dan dat, is niet mogelijk! En eerlijk is eerlijk, ik moet zeggen dat het inderdaad de lekkerste sinaasappelen zijn, die ik ooit heb gegeten. Heerlijk zoet!

Een van de bussen

Verder verliep de terugreis voorspoedig, zodat we rond een uur of zes weer aankwamen op de parkeerplek waar we van vertrokken. Moe maar voldaan stapten we daarna in het busje van Teddy, die ons op kwam halen, en uiteindelijk waren we om half zeven thuis.
Ja, het was een leuke, gezellige en leerzame dag geweest.

* Jawel, dat is dezelfde Mozes als degene die zijn volk door de Rode Zee uit Egypte leidde. Voor de mensen die dat nog niet wisten, het Christendom komt voor uit het Jodendom (het Oude Testament is de Joodse 'bijbel') en de Islam is weer gebaseerd op die twee tradities. Eigenlijk zijn de overeenkomsten groter dan de verschillen...
** Een sheikh kan beschouwd worden als een geleerd iemand, in dit geval op religieus gebied. Het zijn meestal wijze, oude mannen, maar in dit geval speelt de leeftijd schijnbaar geen rol.

CDC's

2005-02-09T12:33:00.000+02:00

Na mijn avonturen in het Noorden, was het nu weer tijd voor mijn dagelijkse bezigheden.
Ik heb besloten om mijn onderzoek te richten op zogenaamde Community Development Centers (CDC's), organisaties die zich bezig houden met het ontwikkelen van lokale gemeenschappen, door middel van workshops, cursussen, (internationale) tripjes, praatgroepen etc. Hun vorm van verzet is veel minder zichtbaar dan die van organisaties als Stop the Wall of de zogenaamde Land Defence Committees, maar is zeker zo belangrijk. Met hun initiatieven proberen ze de Palestijnse samenleving op lokaal niveau te versterken en mensen aan te moedigen en hoop te geven. Zoals Sami Awad, directeur van Holy Land Trust, zegt: "Nonviolence, to me, means empowerment." Niet alleen is het versterken van sociale structuren van belang voor het bevorderen en aanmoedigen van populair geweldloos verzet tegen de huidige situatie die de voortdurende Bezetting veroorzaakt, het is bovendien van vitaal belang voor het ontwikkelen van een democratische, veilige, leefbare Palestijnse staat. De CDC's geloven dat zij de mensen hierbij kunnen helpen.
Ik wil met mijn onderzoek deze CDC's in kaart brengen, beschrijven wat ze willen bereiken en hoe ze te werk gaan. Bovendien wil ik proberen te achterhalen wat de medewerkers en deelnemers, ondanks zeer lastige omstandigheden, drijft om gemotiveerd te blijven werken aan deze manier van geweldloos verzet. De drijfveren zijn, mijns inziens, niet zomaar te verklaren door de term Soemoed (= weerbaarheid, standvastigheid), die ik eerder introduceerde. Het is absoluut belangrijk dat mensen een dergelijke levensinstelling hebben, maar het impliceert mijns inziens dat mensen zich vooral bezighouden met 'overleven'. Je daarentegen actief bezig houden met geweldloos verzet, in dit de ondersteuning en ontwikkeling van lokale gemeenschappen, vereist een extra motivatie. Ik probeer dat nu te verklaren door middel van het concept Iman, wat Arabische is voor 'geloof'. (Niet te verwarren met de betekenis die het woord in de Islamitische godsdienst krijgt. Het is daar namelijk een belangrijk onderdeel van.) Met dit concept bedoel ik niet alleen 'geloof' in religieuze zin, maar ook in de bredere zin des woords; geloof in de Palestijnse samenleving, geloof in geweldloosheid, geloof in samenwerking, geloof in jezelf. Ik ben nog druk bezig om het goed uit te werken, maar ik heb het idee dat ik op de goede weg ben en dat ik met behulp van dit begrip ook kan voortbouwen op bestaande theorie, in plaats van de materie alleen te herkauwen.

In het kader van mijn onderzoek naar CDC's, ben ik gisteren naar een hele interessante bijeenkomst in het zogenaamde Alternative Information Center geweest. Het doel van de avond was om internationals van diverse organisaties samen te brengen met diverse lokale NGO's.
Er waren zo'n dertig aanwezigen in het kleine zaaltje van het AIC en daarmee was het behoorlijk vol. Er waren vier directeuren die wat kwamen vertellen over hun organisaties, waarna er uitgebreid tijd voor discussie was. De aanwezige NGO's waren Holy Land Trust, The Rapprochment Center, The Tent of Nations en The Arab Educational Institute en alle vier deze organisaties claimen bezig te zijn met geweldloos verzet.

Inmiddels heb ik interviews geregeld met Sami Awad, directeur van Holy Land Trust, zoals eerder gezegd, en Ghassan Andoni, de directeur en oprichter van The Rapprochment Center. Ik vermoed dat beiden zeer boeiende verhalen te vertellen hebben, die zeer nuttig voor mijn onderzoek zijn.
Met name het gesprek met de heer Andoni belooft spannend te worden. Hij beweert tot de militante tak van de vredesbeweging te behoren en als oprichter van ISM* is dat zeker geen overdrijving. Het interview wordt met name interessant, omdat hij, wat betreft geweldloos verzet, een heel ander standpunt inneemt, dan de mensen die ik tot nu toe gesproken heb, en daarmee dus in feite mijn bevindingen ter discussie stelt. Hij gelooft namelijk niet in de ontwikkeling van sociale structuren en vindt dat organisaties als de zijne, zich primair moeten richten op actief verzet. Hierbij moeten zij zich ten dienste van de samenleving stellen en deze niet willen veranderen. Als 'de mensen' klaar zijn voor verandering, dan kunnen organisaties daar op inspelen en niet eerder. Deze mening staat in feite haaks op hetgeen ik tot nu toe gehoord en gezien heb, dus in die zin is het zeker een nuttig interview. Bovendien is de heer Andoni een universitair docent (!) en dus kennelijk wel overtuigd van het nut van educatie en onderwijs, dus ik ben zeker benieuwd hoe hij zijn standpunten verdedigt.

Goed, tot zover weer even een inkijkje in mijn onderzoek. Ik word zo opgehaald, want het is tijd voor de lunch. Jummie. Het zal mij benieuwen wat ik voorgeschoteld krijg, want vandaag, Aswoensdag, is de Christelijke vastenperiode aangebroken. Hoewel met name de Rooms-Katholieken daar wat vrijer in zijn, betekent dat in principe dat er, behalve op zondag, geen vlees of melkproducten genuttigd mogen worden. Ik ben er echter van overtuigd dat Sylvana de meest fantastische vegetarische gerechten gaat bereiden. (Ik eet natuurlijk wat de pot schaft, maar 's ochtend kan ik gelukkig nog steeds genieten van mijn bakje yoghurt. Dat is geen probleem. Bovendien doet Fuad zelf ook niet mee, dus ik ben niet de enige.)
Tot snel weer! Salaam!

*ISM, wat staat voor International Solidarity Movement, is een organisatie die zich bezighoudt met zeer actief geweldloos verzet tegen de Bezetting. Rachel Corrie, een Amerikaanse activiste die in 2003 omkwam doordat ze werd overreden door een Israëlische bulldozer, toen ze die probeerde tegen te houden, was een goed voorbeeld van het felle activisme van de beweging. Inmiddels worden ISM-medewerkers door Israël beschouwd als persona non grata, en verdenking van samenwerking met ISM kan ertoe leiden dat iemand voor meerdere jaren de toegang tot het land wordt ontzegd.

Jayyus

2005-02-07T14:30:00.000+02:00

Hier volgt een verslag van mijn weekendje in het noorden van de West Bank.

Zaterdag
De heenreis naar het dorpje Jayyus verliep vrij soepel, want door het slechte hadden de soldaten bij de checkpoints weinig zin om te controleren, zodat we overal relatief gemakkelijk door konden rijden.
Helaas heb ik hier even geen kaartje van, maar doordat de Apartheid Wall in het gebied diep in de West Bank snijdt, moet je een enorme omweg nemen om bij Jayyus en Qalqilya te komen. De route was als volgt: Betlehem => (service*) Jeruzalem =>(service) Qalandia =>(service) Ramallah =>(bus) Funduk =>(service) Azun =>(service) Jayyus
Het verliep dus allemaal vrij gesmeerd en na zo'n 3 uur reizen waren we aangekomen in het dorp. Helaas was het weer niet bepaald mooi, erg koud en continu regen, dus het dorpje zag er praktisch uitgestorven uit. Er wonen zo'n 3000 mensen (zoals al eerder gezegd, zitten er momenteel ongeveer 500 mensen vast in de gevangenis) en de omstandigheden zijn op z'n zachtst gezegd niet prettig.

Een paar huizen in Jayyus

Het dorpje telt een winkel, een groenteman, een moskee en een internetcafeetje (dat dan weer wel) en verder is er niks te doen. Anne en ik besloten dus om meteen maar door te lopen naar de gastfamilie, bestaande uit een vader, moeder en drie jonge kinderen.
De familie is een goed voorbeeld van de economische situatie waar het dorp momenteel in verkeert. Het dorp is voornamelijk afhankelijk van de landbouw, maar doordat de bouw van de Apartheid Wall de inwoners van ruim 70% van hun land heeft afgesneden zijn de economische omstandhedigen dramatisch verslechterd.

De Apartheid Wall bij Jayyus

Wie zegt dat een hek er minder erg uitziet dan een muur?

Slechts enkelen hebben toestemming om naar hun land te gaan, op enkele door Israël bepaalde tijdstippen, maar voor velen is zelfs dat niet meer mogelijk. Dat laatste geldt helaas ook voor de vader van het gastgezin, Wasim. Hij moet nu iedere dag naar het nabijgelegen Tulkarem reizen, om daar hopelijk een dagklusje in de bouw te vinden. Niet alleen krijgt hij maar een schamel inkomen, het is ook nog eens heel erg onzeker, want zo was er door de regen van de afgelopen dagen bijvoorbeeld geen werk te vinden. Het gezin leeft in een huis zonder verwarming, meubels of warm water en bovendien is het dagelijkse menu niet bepaald gevarieerd. Het zijn kortom nauwelijks leefbare omstandigheden, helemaal niet in de winter!

Na de kennismaking met het gezin, wilde Anne mij een rondleiding door het dorpje geven. Helaas viel dat plan letterlijk in het water, want al na een paar minuten ging het spetteren over in een stortbui. Hierdoor konden we wel weer even genieten van de Palestijnse gastvrijheid, want toen we onder een afdak stonden te schuilen, ging plotseling de deur achter ons open en 5 minuten later zaten we achter een kopje warme thee met koekjes. Je kunt vreemden natuurlijk niet buiten laten staan! Het gezin sprak nauwelijks Engels, dus het was misschien een beetje pijnlijk, maar natuurlijk wel reuze vriendelijk! Probeer je eens voor te stellen dat je twee wildvreemde buitenlanders die voor de regen staan te schuilen binnen uitnodigt voor een kopje thee met een koekje!

Verder was er in het hele dorp weinig te doen, dus Anne en ik hebben de (lange) avond rillend doorgebracht op enkele matrassen (waar we later op moesten slapen) met een paar dekens over ons heen om warm te blijven. Helaas was het, ondanks twee shirts, een trui, twee paar sokken, een jas, een muts, een sjaal en die dekens, nog steeds vreselijk koud! Aan het eind van de avond kon ik nauwelijks meer zitten, want mijn spieren waren zo verkrampt door de kou, dat ze gewoon niet meer mee wilden werken.
De nacht was net zo koud, ondanks een extra deken, de geleende joggingbroek van Anne, de sjaal en de muts(!).

Zondag
De dag daarna wilde Anne mij Qalqilya laten zien. Ik was erg benieuwd, omdat deze 'ommuurde stad' een van de meest beruchte voorbeelden is van de gevolgen van de Apartheid Wall.
De Muur komt vlak voor de stad aan twee kanten samen in een trechter, om daarna de hele stad letterlijk in te sluiten. De meeste inwoners beschikken niet over een geldig 'permit', dus als ze de stad verlaten, dan komen ze er niet meer in. Het is in feite een soort openluchtgevangenis!
Wat me eigenlijk nogal verbaasde, was dat het wel een hele mooie en leuke stad is. Eigenlijk vond ik het nog mooier dan Ramallah, dat toch wel bekend staat als bijzonder mooi en internationaal georiënteerd. Overal stonden palmbomen (inmiddels helaas lichtelijk verzopen door de regen) en het was er gezellig op straat met mensen die allemaal vrolijk en druk bezig waren. Niet iets dat je verwacht bij een openluchtgevangenis!

De standplaats voor service taxi's in Qalqilya

Helaas konden we niet bij de grootste (en alomtegenwoordige) bezienswaardigheid komen, de Muur, vanwege het slechte weer. De stad is, zoals de meeste steden en dorpjes, gebouwd op een heuvel, waardoor het regenwater de stad uit stroomt. Omdat de Muur nu echter om de stad staat, kan het water niet weg. Toen we aan kwamen lopen, bleek er een rivier van regenwater van zo'n tien meter breed en anderhalve meter diep langs te stromen! We hadden geen kano bij ons, dus noodgedwongen moesten we de Muur van een grote afstand bekijken. Jammer, maar aan de andere kant word je toch niet bepaald vrolijk van dat ding!

Heel veel water en in de verte de muur in Qalqilya

Na een lunch bij een falafeltentje besloten we om terug te gaan naar Jayyus voor een bezoekje aan het international house, dat wordt bewoond door enkele medewerkers van een organisatie die zich onder andere bezighoudt met waarneming. Zo doen ze aan gate watching - op wacht staan bij de toegangspoort tot de landbouwgebieden. Hun aanwezigheid zorgt er vaak voor dat de soldaten zich wat minder onvriendelijk gedragen en bovendien kunnen eventuele incidenten door de waarnemers gemeld worden bij mensenrechtenorganisaties. Goed werk dus.

De toegangspoort bij Jayyus

Na een fijn bezoek aan dit huis met verwarming, gingen we weer terug naar het gastgezin, waar we ons na het avondeten (rijst met een prutje van ei en tomaat...simpel, maar wel erg smakelijk) de rest van de avond hebben beziggehouden met praten (Nederlands, heerlijk!) en spelletjes op de telefoon. Wat volgde was wederom een vreselijk koude en enigszins korte nacht.

Maandag
De terugweg verliep helaas wat minder soepel dan de heenweg. Ondanks het slechte weer besloten de soldaten nu wel bij 3 van de 5 checkpoints te gaan controleren. Bij de eerste moesten alleen de Palestijnen uit de noordelijke regio de bus uit om gecontroleerd te worden. Het viel me op dat er na de controle een stuk minder mensen de bus in kwamen dan er uit gingen. Bij het tweede checkpoint kwamen de soldaten ook daadwerkelijk de bus in. Helaas viel ik als niet-Palestijn nogal op, en aangezien de meeste militairen niet zo van internationals die samenwerken met Palestijnen houden, was ik de pineut. Als enige in de bus werd ik gedwongen om mijn tas open te maken en alles te laten zien. Zelfs mijn camera moest er aan geloven en het tasje ervan werd helemaal binnenstebuiten gekeerd, om te kijken of er misschien geheugenchips inzaten (terwijl die ene die ik heb, natuurlijk gewoon nog in mijn camera zat). Dat gesnauw, die wapens...je raakt er wel enigszins gewend aan, maar het blijft gewoon een vernederende ervaring. Ach, je ondergaat het gelaten.

De reis ging na dit checkpoint weer verder en na korte tijd kwam ik aan in Ramallah, waar het vreselijk regende. Ik had alleen mijn sjaal meegenomen, en dat was duidelijk niet afdoende bij dit weer, dus heb ik maar even een nieuwe kuffiyeh gekocht. Nu eentje van Fatah, de partij van Abu Mazen (en wijlen Arafat natuurlijk). De man van het winkeltje was zo blij dat ik er een paar handschoenen bij kreeg (en dat voor 35 shekel = nog geen 7 euro).
Vanuit Ramallah nam ik een service naar Qalandia, een van de meest beruchte checkpoints op de Westbank. Het ligt tussen Ramallah en Jeruzalem en is, vanwege de ligging tussen de twee grote steden, erg groot en druk. Het was er steenkoud, nat en modderig en ik heb zo'n twintig minuten moeten wachten, omdat de soldaten zeker geen haast hadden bij het controleren. Ook hier werd er door wat bruuske gebaren duidelijk gemaakt dat ik mijn tas moest openmaken. Nogal vervelend, omdat het vrij lastig ging met mijn gevoelloze vingers. Het lukte uiteindelijk toch, en er werd uiteraard niets verdachts gevonden.

Een stuk muur voor het Qalandia checkpoint

Na het checkpoint nam ik een service naar Jeruzalem, via een omweg, om een bepaald checkpoint te omzeilen. Dat bleek achteraf niet zo handig, want we kwamen langs een ander checkpoint, waar we een kwartier moesten wachten, omdat een van de vrouwen in mijn busje niet de juiste papieren had en daarom moest uitstappen. (Dat lijkt stom van die vrouw, maar als je je zieke zus wilt bezoeken en je woont op nog geen kwartier afstand, dan wil je dat wel eens proberen...maar helaas!) Ik snapte aanvankelijk niet wat er aan de hand was en waarom die soldaat nou zou moeilijk bleef doen, maar de man naast me kon het me gelukkig uitleggen. In het Nederlands nog wel! Hij bleek in Nederland gestudeerd te hebben en hij kende Haarlem zelfs omdat hij korte tijd in Vogelenzang had gewoond. Heel toevallig! Hij bleek in Beit Jala te wonen, naast Betlehem, en is getrouwd met een Nederlandse. Vandaag of morgen belt hij me om me uit te nodigen voor een etentje. Heel erg leuk lijkt me dat! Hij is trouwens anesthesist in Jeruzalem en werkzaam voor enkele hulporganisaties, dus misschien kan hij me nog aan wat nuttige contacten helpen!

Na de service naar Jeruzalem ging de reis verder, want ik was nog niet op mijn bestemming aangekomen. Helaas moest ik een paar minuten door de regen lopen, naar de plek waar de service naar Betlehem vertrekt. (Schuin tegenover de Damascus Gate.) Gelukkig had ik mijn kuffiyeh om en bovendien was het daarna lekker warm in het busje. Na het korte ritje met de service kwam ik aan bij het checkpoint voor Betlehem en daar deden ze gelukkig niet al te moeilijk, alhoewel ik wel weer tien minuten in een ijskoud, winderig tunneltje heb staan bevriezen. Vijfhonderd meter lopen door het stukje niemandsland na het checkpoint, naar de taxistandplaats, en daar kon ik eindelijk aan mijn laatste etappe beginnen: een taxi naar het centrum van de stad.
Uiteindelijk heb ik er bijna vijf uur over gedaan, terwijl het zonder checkpoints en de muur waarschijnlijk iets meer dan een uurtje rijden is. En dan moet ik er nog bij zeggen dat dit een goede dag was, want het kan nog veel slechter. Het is het dagelijks leven voor de Palestijnen, maar dat heb ik al vaker gezegd.

Nou ja, het was al met al een hele interessante ervaring en ik heb een idee kunnen krijgen van het leven in het noorden van de West Bank. (Ondanks het slechte weer was je een goede gids hoor, Anne! :))
Vandaag gaat het leven in Betlehem weer verder en ga ik dingen uitwerken voor mijn onderzoek. Vanavond is er een interessante bijeenkomst van internationals en verschillende Palestijnse NGO's**, en ik hoop dat zeker wat contacten op te doen. Binnenkort meer daarover. Tot die tijd zeg ik: Salaam!

* Een service is een soort kruising tussen de bus en een taxi. Het zijn over het algemeen busjes met zo'n 7 zitplaatsen. Afhankelijk van de afstand kost een ritje meestal tussen de 2,5 en 5 shekel. Niet duur en het is een fijne manier van reizen.
** Non-Governmental Organization (organisaties die niet vanuit de overheid werken)

WeekendjeWeg.palnet.com

2005-02-05T10:00:00.000+02:00

Saabah Ilcheer,

Over een half uurtje vertrek ik richting het checkpoint van Betlehem, waar ik met Anne heb afgesproken. Vanaf daar gaan we met de service taxi naar Jeruzalem, zodat de reis naar Jayyus echt kan beginnen. Ik wist dat het een spannend weekend zou gaan worden, maar sinds gisteren ben ik er achtergekomen dat het nog wel iets erger gaat worden.
Het gastgezin van Anne voelde zich namelijk nogal 'beledigd' dat ik in het international house zou gaan slapen, waardoor ik nu dus ben 'uitgenodigd' om in hun huis te slapen. Niet echt een probleem, zou je denken, ware het niet dat het gezin echt heel erg arm is. Het is een miniem huisje, terwijl er talloze kinderen rondlopen, de mensen hebben geen meubels, geen verwarming, geen warm water, beschikken een aantal uren per dag niet over electriciteit, en zijn gedwongen om te leven op een dieet van rijst, tomatensaus en soms een stukje kip. (De rijst is overigens afkomstig uit voedselpakketten van de Verenigde Naties.) De Apartheid Wall, waardoor ze van hun land zijn afgesneden, heeft ook erg veel invloed gehad op de situatie van het gezin.
Bovendien hebben ze helemaal geen extra kamer, waardoor ik op een soort deken in de woonkamer moet slapen. Het wordt even afzien (wat Anne dus al een tijd doet...respect voor haar!), maar zoveel gastvrijheid kun je natuurlijk niet afslaan!

Het wordt in ieder geval een heel boeiend weekend en aangezien Jayyus niet zo heel groot is*, kunnen we ook een bezoek brengen aan het beruchte Qalqilya - een van de steden waar de muur echt een enorme impact heeft op het dagelijkse leven.
Goed, ik ga er nu vandoor. Tot snel weer! Salaam...

* Het dorp heeft in principe 3500 inwoners, maar momenteel leven er maar 3000, aangezien 500 mensen in de gevangenis worden vastgehouden. Ze zijn over het algemeen opgepakt tijdens protestacties en worden daarom in administrative detention gehouden. Het betekent dat de Israeli Defence Forces deze mensen enkele maanden zonder reden mogen vasthouden.

Bethlehem University

2005-02-04T12:35:00.000+02:00

Voordat ik zo naar Jeruzalem ga, nog even een kort stukje over Bethlehem University. Gisteren ben ik met Anton, een medewerker van het AEI dus naar de universiteit gegaan, om daar een korte rondleiding te krijgen.
Ik wist eigenlijk niet precies wat ik kon verwachten, maar het was er toch wel een stuk drukker en levendiger dan ik me voorgesteld had. Tussen 11 en 1 is er een soort pauze, waarin er geen colleges worden gegeven, en omdat wij precies om 11 uur aan kwamen lopen was het inderdaad een drukte van jewelste. Beetje onlogisch, maar het wordt het activity hour genoemd, ondanks het feit dat het 2 uur duurt en er dus helemaal geen activiteiten zijn. Toen we aankwamen, was het pleintje midden op de campus (met mooie fontein overigens) druk bezet met heel veel jonge mensen. Het was de eerste keer dat ik zoveel jonge mensen bij elkaar zag in Betlehem, en ik moet zeggen dat het me goed deed.
Na een korte wandeling kwamen we uit in de kantine die echt barstensvol met mensen zat. Helaas vormde ik met mijn lange, blonde verschijning nogal een attractie, dus even stilletjes plaatsnemen was er niet bij. En omdat ik al kennisgemaakt had met een aantal studenten tijdens de bijeenkomsten van Wi'am en het AEI, kenden een aantal mensen mijn naam ook nog. Moest ik ineens handjes gaan schudden.
De universiteit heeft verschillende opleidingen, maar het aanbod is niet bepaald groot. De belangrijkste richtingen zijn hotelmanagement, kunst, bedrijfskunde, natuurwetenschappen en docentenopleidingen, maar er worden ook extra vakken aangeboden als marketing, vertaling, journalistiek, psychologie, verpleging en er is een ICT-opleiding. De opleidingen worden in principe alleen tot aan BA-niveau gegeven, alleen hotelmanagement wordt op Masterniveau aangeboden. Het gebouw van die laatste opleiding is ook ingericht als hotel, met een mooie receptie en een restaurant waar je goedkoop het voedsel kunt eten dat door de studenten bereid wordt.
Nou ja, het was een leuke ervaring, en wat ook erg prettig was, ze hadden er Douwe Egberts koffie (sic). Het smaakte niet zoals in Nederland, maar de naam alleen al bracht fijne herinneringen aan Nederlandse 'gezelligheid' mee.
Het was al met al heel erg interessant om te zien hoe het er op een Palestijnse universiteit aan toegaat. Niet heel anders dan in Nederland eigenlijk! (Alleen, ik moet bekennen dat de gebouwen hier er toch een stuk mooier uitzien dan dat lelijke gedrocht van de VU...maar dat is mijn mening!)
Tot zover even een korte sfeerimpressie van Bethlehem University. Ik ga er nu vandoor en ben maandag weer terug met hopelijk een uitgebreid verhaal over mijn avonturen in het dorpje Jayyus. Salaam!

Tripje

2005-02-03T11:26:00.000+02:00

Marhaba!
Weer even een update vanuit het wonderschone en zowaar zonnige Betlehem. De bijeenkomst van de Women's Group, gistermorgen, was heel erg interessant en nuttig! Ik mocht me nogmaals voorstellen en wat over mijn onderzoek vertellen en bovendien kreeg ik de kans om de aanwezige vrouwen een vraag stellen. Wat ik namelijk wilde weten, is wat de vrouwen nou eigenlijk naar dit soort bijeenkomsten doet komen. Wat vinden ze nou eigenlijk zo goed aan het Arab Educational Institute?
Na een enigszins schuchter begin van een paar minuten, kwamen de vrouwen na los en uiteindelijk hebben we bijna een half uur gepraat over de bezigheden van het AEI en, onvermijdelijk, over politiek en de 'situatie' waar de Palestijnen dagelijks mee geconfronteerd worden. Het kwam er op neer dat, ondanks de 'sufferings' (een veelgebruikt woord hier), de mensen wel hoop blijven houden, de goede dingen in het leven willen benadrukken. En hier speelt het AEI een belangrijke rol, want niet alleen benadrukt de organisatie deze levensinstelling van wilskracht en positivisme, door middel van cursussen en workshops probeert men de deelnemers ook te begeleiden om deze manier van leven naar de buitenwereld toe te communiceren. Dat blijft namelijk een groot probleem. Er bestaat, internationaal gezien, gewoonweg een verkeerd beeld van de Palestijnen, dat is iets waar je niet omheen kunt. Enerzijds ligt dat aan de macht van Israelische en Amerikaanse media, die, logischerwijs, het conflict vanuit een eigen perspectief benaderen, maar anderzijds ligt dat ook voor een belangrijk deel aan het onvermogen van de Palestijnen om zich goed te presenteren en een beeld te
creëren dat meer recht doet aan de eigen cultuur en samenleving. "Communicating Palestine" wordt dat hier bij het AEI wel genoemd.
Tripjes naar culturele bezienswaardigheden (en die zijn hier genoeg!), cursussen Engels, mediatraining, schrijfoefeningen, leiderschapstraining en politieke discussiegroepen maken allemaal deel uit van de strategie om mensen hierin te trainen. Dat het werkt is duidelijk, want ik ben inmiddels al veel jonge Palestijnen, en dus ook hun moeders, tegengekomen die zich niet alleen bewust zijn van het belang van "communicating Palestine", maar ook heel erg hard werken om hier zelf een bijdrage aan te leveren!
De reis naar Jericho, volgende week donderdag, tijdens het Islamitische nieuwjaar, is bijvoorbeeld een onderdeel waarin activiteiten met betrekking tot de Palestijnse cultuur centraal staan. De reis staat in het teken van wat men hier inter-religious activities noemt. Zowel een Islamitsche als een Christelijke geestelijke komen een verhaal vertellen over een gebruik dat traditioneel aan hun eigen godsdienst verbonden is en proberen dat te koppelen aan de locatie. (Jericho is een belangrijke plaats voor zowel Moslims als Christenen.) De groep aanwezigen zal bestaan uit middelbare scholieren, studenten, afgestudeerden en de vrouwengroep. Onder hen zijn dus zowel Moslims als Christenen, en ze zijn afkomstig uit verschillende plaatsen en vluchtelingenkampen in en rond Betlehem en Hebron. Het wordt in ieder geval een hele interessante, maar vooral ook lange trip. Het is in principe zo'n anderhalf uur rijden, maar met de verschillende checkpoints, roadblocks en inspecties, mag je daar wel aardig wat tijd bij optellen. En helaas geldt hetzelfde natuurlijk voor de terugreis. Maar goed, ik heb er in ieder geval veel zin in.

Eerst heb ik echter nog een ander tripje gepland staan. Zaterdagochtend vertrek ik namelijk met Anne, de antropologiestudente (scrabblewoord!) waar ik het al eerder over had, naar Jayyus. Het is een klein dorpje, iets ten oosten van Qalqilya, in de noordelijke regionen van de West Bank, en er gebeurt van alles. Voor een kleine samenvatting is het volgende artikeltje wel interessant:
Jayyus, het dorp dat door de Apartheidsmuur werd afgesloten.
Er is een speciaal huis in het dorp dat permanent door internationale waarnemers bewoond wordt, en ze hebben daar gelukkig een kamer vrij, waar ik twee nachten kan verblijven. Dit weekend zal ik hoogstwaarschijnlijk dus even geen nieuws kunnen plaatsen, maar maandag kan ik hopelijk meer vertellen over mijn avonturen daar. En bovendien heb ik dan misschien nog wel wat interessante foto's. De reis tussen Jayyus en Jeruzalem is er trouwens ook een in de categorie "lang en vol met obstakels". Het is in principe een rit van 2 uur, via Ramallah, maar het kan zomaar 5 uur duren. Sterker nog, Anne heeft twee weken terug 7 uur (!) voor een checkpoint gestaan, omdat de Israeli Defence Forces een zogenaamd red alert hadden. Geen fijne ervaring!

Nou ja, ik moet er nu weer vandoor, want ik ga zo een bezoekje brengen aan Bethlehem University, een oude middelbare school die dankzij het Vaticaan is uitgebouwd tot een heuse universiteit. Het lijkt me heel erg boeiend om te zien hoe een universiteit in Palestina er uitziet en ik vraag me af of het enigszins te vergelijken is met een Nederlandse tegenhanger.
Morgen kan ik jullie er meer over vertellen, in mijn laatste update voor het weekend! Voor nu: Salaam!

Interview

2005-02-02T10:12:00.000+02:00

Mogguh,
Gisteravond heb ik dan eindelijk het interview gehad met de vrouw die een paar jaar geleden ineens aan de Israelische kant van een wegafsluiting is komen te wonen. Het was nogal een gedoe om er te komen, maar het was het absoluut waard.
Eerst moesten we van auto wisselen, aangezien de auto van Sylvana onlangs is overgespoten, waardoor de papieren niet meer kloppen. Zo vlakbij een afsluiting kun je zomaar gecontroleerd worden en verkeerde papieren bij je hebben, is dan vragen om moeilijkheden! Vandaar dat Sylvana's dochter Rania ons naar het huis bracht.
Een paar minuten voordat we er waren, belden we dat we er aan kwamen, zodat iemand uit het huis ons alvast tegemoet kon komen. Dit om aan de soldaten te laten zien dat we echt voor de bewoners van het huis kwamen en geen andere plannen hadden.
Na een rare omweg via allerlei kleine straatjes, reden we eindelijk de hoofdstraat van Betlehem, want daar gaat het hier om, vanaf de verkeerde kant in. (Via de Israelische kant dus) Daar moesten we meteen de stoep op rijden, zodat het roadblock niet recht van voren zouden benaderen. Er zijn mensen die dat per ongeluk wel hebben gedaan en die werden meteen beschoten. Maar geen risico's nemen, dus! We zetten de auto vlak voor de deur en na even rondgekeken te hebben, konden we snel uitstappen en naar binnen rennen. (Even een opmerking: er waren ook 3 kleine kinderen bij! Maar, zoals Sylvana al eerder had opgemerkt, dat zorgt er wel voor dat de soldaten niet zo snel het vuur zullen openen. Ehm...) Eenmaal binnen hebben we een lang gesprek gehad en uiteindelijk was het, ondanks het trieste verhaal, toch wel gezellig. Hele aardige mensen ook!

Ik zou willen dat ik hier het verhaal kon plaatsen, maar ik heb met Maria afgesproken (ik gebruik trouwens een valse naam) dat ik dat niet zou doen, zonder dat zij goedkeuring er aan heeft gegeven. Er mogen niet teveel details en namen in genoemd worden, omdat als de Israeli's er achterkomen dat de familie over de omstandigheden gepraat heeft, en buitenlanders op bezoek heeft gehad, dan werkt dat vrijwel zeker nadelig voor toekomstige ontwikkelingen wat betreft de uitbreiding van de muur, die binnenkort begint. Bovendien wordt haar man dan hoogstwaarschijnlijk opgepakt. Nu is de kans dat mijn weblog door de Israelische veiligheidsdienst gelezen wordt vrij klein, maar afspraak is afspraak en ik wil haar wensen natuurlijk respecteren. Het was in ieder geval heel erg goed om met de familie gepraat te hebben en ik heb afgesproken om zeker nog eens terug te komen. Toen was de tijd gekomen om weer te vertrekken.
Voordat we weer terug naar de auto terug konden rennen, raadde de man van Maria me aan om mijn kuffiyeh toch maar even af te doen. "That's not a good idea in this neighbourhood!"
Het was wel koud, maar het leek me inderdaad een goed idee om hem even in mijn tas te stoppen. Een paar meter rennen en vrij snel we allemaal weer in de auto. Helaas ging het vertrekken wat lastiger omdat de auto, een grote oude Mercedes, nogal onhandig op de stoep geparkeerd stond. Het ging allemaal al niet gemakkelijk en als er, schuilend achter een muurtje, een soldaat met een machinegeweer op je gericht staat , dan werkt dat ook niet bepaald bevorderend. Uiteindelijk, na een hoop zenuwachtig gevloek, lukte het om weg te komen. We waren in ieder geval opgelucht toen we veilig, en vooral ook heel snel, weg konden rijden.
Eenmaal thuis had ik pas een beetje door wat er nou eigenlijk was gebeurd en toen kreeg ik toch wel een beetje kriebels. Aan de andere kant bedacht ik me dat dit gewoon de dagelijkse realiteit voor de mensen hier is.

Even een ander, maar niet minder spannend, verhaal. Vanmorgen liep ik van mijn Tower naar het huis, toen ik plotseling werd aangevallen door een gans! Ik begrijp nu ook waarom ze waakganzen genoemd worden! Dat beest begon eerst te blazen, waar ik nog om kon lachen, maar ineens hing hij in mijn been, happend en slaand met zijn vleugels! Gelukkig kon ik me snel losrukken en doorlopen, zodat we allebei niet verder gewond zijn geraakt en met de schrik vrijkwamen! Ik voel me nu wel gelijk een stuk veiliger in mijn toren. Een inbreker bedenkt zich wel twee keer voordat hij zich langs de groep waakganzen waagt!

Goed, ik moet er nu weer snel vandoor. Er is zo een bijeenkomst van vrouwen die actief zijn binnen het AEI en daar wil ik graag bij zijn. Ze gaan het onder andere hebben over een tripje naar Jericho, dat volgende week woensdag of donderdag moet gaan plaatsvinden. Ik ben dan ook van de partij, evenals 100 andere scholieren, studenten, moeders en kinderen, dus het lijkt me zeker interessant. En ik ben ook benieuwd hoe zo'n bijeenkomst verloopt. Later meer hierover!

Opvoeden

2005-01-29T12:30:00.000+02:00

Gisteren heb ik bij de organisatie Wi'am (wat Arabisch is voor 'vriendschappelijke relaties') een 3 uur durende workshop over opvoeding bijgewoond. Het thema was "Hoe motiveer ik mijn kinderen?" en het publiek bestond voornamelijk uit leraren van verschillende scholen uit de omgeving.
Niet alleen was het een interessante ervaring om mee te maken hoe een 'geweldloze verzetsorganisatie' zo'n cursus aanbiedt, bovendien was het ook nog eens leerzaam voor mij, als niet-ouder. De meeste voorbeelden klonken mij goed en bekend in de oren (pap, mam, jullie hebben goed werk afgeleverd, hahaha), maar aan de andere kant vond ik het vrij opvallend dat ik in de praktijk weinig van deze opvoedkundige wijsheden terug zie bij mijn eigen gastgezin. Vooral wat betreft 'discipline', 'controle' en 'consistentie', de sleutelbegrippen volgens een van de instructrices. Zoals ik al eerder had opgemerkt, is het opvallend dat mijn leeftijdsgenoten zich soms vrij 'kinderlijk' gedragen, iets dat waarschijnlijk voortkomt uit het feit dat veel van hen absoluut geen mogelijkheden hebben gehad om een normale jeugd te hebben en 'kind heeft kunnen zijn'. Dat is, mijns inziens, niet bepaald een goede combinatie met het jonge ouderschap dat je hier veel ziet. Rowan, de vrouw van Teddy, is enerzijds een echte moeder, ook in de manier waarop ze mij 'bemoedert', maar op sommige momenten is het wel duidelijk dat ze toch echt nog maar 22 is. Jonger dan ik dus!

De cursus was als het ware uitbesteed aan een andere organisatie, 'Heart to Heart' geheten, en werd gegeven door twee vrouwen die nu al een aantal jaar in de Palestijnse gebieden wonen en werken en daar voor deze christelijke organisatie verschillende cursussen geven, met 'kinderen' als gemeenschappelijk thema. Lili, uit Nieuw-Zeeland en Akemi, uit Japan, waren heel erg aardig en bovendien zeer geïnteresseerd in mijn onderzoek. We hebben telefoonnummers uitgewisseld en afgesproken dat ik in maart bij ze thuis langskom.
Wat me brengt bij 'something completely different': een verandering in mijn planning. Eind februari wil ik namelijk vertrekken uit Betlehem, zodat ik nog twee weken in Ramallah en twee weken in Oost-Jeruzalem kan verblijven. Veel organisaties die interessant zijn voor mijn onderzoek, zijn gevestigd in deze twee steden en bovendien vormt het weer wat afwisseling ten opzichte van mijn verblijf in Betlehem.
Maar goed, Lili en Akemi wonen dus in Beit Hanina, ten noorden van Jeruzalem, als het waren tussen die stad en Ramallah in, dus het vormt een uitgelezen kans om even bij ze op bezoek te gaan. Ze willen me ook voorstellen aan verschillende mensen die interessant voor mij en mijn onderzoek zijn, dus wie weet levert het nog wat nuttigs op ook!
Ik merk dat het thema van mijn onderzoek op veel waardering kan rekenen, zowel van Palestijnen als hier wonende buitenlanders. We zijn het er allemaal over eens dat het Westerse beeld van Palestijnen absoluut niet strookt met hoe de mensen het leven hier ervaren, dus mijn onderzoek naar geweldloosheid, het Palestijnse positivisme en de volhardendheid die aan beide ten grondslag ligt, kan hier op veel waardering rekenen.

Nou ja, ik moet er weer vandoor, want vanmiddag ga ik een andere Wi'am bijeenkomst bijwonen. Een grote groep studenten komt bijelkaar in het Betlehem Hotel, om daar verschillende discussiegroepen te vormen. (Althans, dat had ik begrepen van coordinator Usama.) Later meer hierover!

Voor de liefhebbers

2005-01-28T10:35:00.000+02:00

Tja, op verzoek staat hieronder dan het plaatje van mij, op 2 jarige leeftijd. Ik lijk eigenlijk helemaal niet op George, als ik het zo zie! Misschien nu wel een beetje, maar 21 jaar geleden helemaal niet, in ieder geval.

Is die taart helemaal voor mij?

Ik lach hier wel, maar eigenlijk was ik niet vrolijk. Voor de zoveelste keer had ik mijn hoofd gestoten, dus ik besloot om ook dit doorgangetje naar mijn slaapkamer maar eens op de foto te zetten.

Ben ik zo groot of is alles nou zo klein?

Nou ja, ik moet er helaas weer snel vandoor, want ik moet naar de organisatie Wi'am, om daar een workshop te gaan bijwonen. Later weer meer!

Toet Toet!

2005-01-27T12:34:00.000+02:00

Onder het genot van een warm kopje oploskoffie en de opwekkende klanken van, achtereenvolgens, Kasabian (hip & groovy), The Stereophonics (rockend), ABBA (sorry), The Thrills (vrolijk! zomers!), The Black Keys (bluesrockend) en Oasis (jeugdsentiment) begin ik maar weer een stukje te typen.

Momenteel lopen er twee agenten in het gebouw rond. Ik vraag me af wat ze komen doen, want, schijnbaar in tegenstelling tot veel vrouwen, val ik helemaal niet op mannen in uniform - ik word er altijd een beetje zenuwachtig van. 'Uniform' is wel wat te veel eer, trouwens, want er is niet altijd geld voor een correcte outfit, dus zwarte kleding en een petje voldoen ook. Tot nu toe heb ik de Palestijnse politieagenten eigenlijk alleen nog maar het verkeer zien regelen. Of beter: ontregelen, want ze veroorzaken meestal een chaos in plaats van de gewenste orde. Nu is het verkeer hier sowieso even net iets chaotischer dan dat in Nederland, maar wat wil je ook, als alle verkeerslichten vernietigd ofwel kapotgeschoten zijn, sinds het uitbreken van de tweede Intifada.
Automobilisten zijn hier voornamelijk afhankelijk van de claxon. Op de een of andere manier begrijpen de mensen elkaar hier altijd als ze naar elkaar toeteren. Ik ben druk bezig er een systeem in te ontdekken, en dat begint redelijk te lukken. Hieronder heb ik geprobeerd om een opsomming van het claxonrepertoire weer te geven. (Let op: het is geenszins volledig, en het precieze aantal toeters en de lengte ervan ontbreken nog, want dat zou nog wel wat meer studie kosten! Voorlopig alleen nog even een aantal mogelijkheden die er zijn.)
Signaleren
- Ik zie je van baan wisselen;
- Ik zie je oversteken;
- Ik zie je op straat lopen;
- Jij rijdt daar, goed van je;
Groeten
- Hoi;
- Hoe is het?;
- Lekker, met mij ook;
Gevaar (Eventueel in combinatie met piepende banden)
- Kijk uit, ik rijd hier ook!
- Ja, dat was dus mijn spiegel!
- Als je even gewacht had, dan was dit niet gebeurd!
Waarschuwen
- Ik zou niet oversteken, want ik rijd al twee keer harder dan is toegestaan!*
- Ik kom de hoek om, dus wacht even!
- Pas op met je broodkarretje, ik ben groter!
- Ja, je komt van rechts, maar ik rijd harder!

* Vooral Teddy is een ervaren coureur. Zonder enige zichtbare moeite, rijdt hij met een totaal verrot busje (APK? Nooit van gehoord!) 80 waar je eigenlijk 40 mag, terwijl hij een sigaret rookt, een kopje koffie drinkt (sic) en een druk gesprek voert met de mensen die, willekeurig verspreid, in het busje zitten, liggen of lopen. Gordels hoeven natuurlijk niet om. (Als ze al in het voertuig aanwezig zijn!)

Fuad rijdt dan ook al jaren niet meer, omdat hij gewoonweg te bang in het verkeer is. Eind jaren tachtig, tijdens de eerste Intifada, raakte hij betrokken bij een frontale botsing, waarbij hij niet alleen gewond raakte aan zijn hand, maar ook moest opdraaien voor een enorme schadevergoeding, en sindsdien heeft hij niet meer gereden. Ik moet bekennen dat ik hem geen ongelijk geef. Sylvana rijdt wel en dat doet ze met verve, in de Hyundai van de familie.
Teddy heeft die auto van de familie recentelijk helemaal laten 'upgraden' bij een, nogal obscuur aandoende, garage, tegenover het Dheisheh vluchtelingenkamp. Een paar dagen terug reden we erheen, rond een uur of 9 's avonds en ik was eigenlijk wel verbaasd dat nog steeds aan het werk waren. De enorme bouwlampen, diverse autowrakken, stoomwolken en rook, het leek net alsof ik een film was beland. Het zag er in ieder geval vrij spannend uit. Voor een garage althans.

Voordat ik misschien een verkeerde indruk geef, mijn onderzoek gaat natuurlijk ook nog steeds door! Morgen ga ik een hele dag meelopen bij Wi'am en mag ik bij workshops en activiteiten voor jongeren en vrouwen zijn. Ben heel erg benieuwd hoe het er allemaal aan toegaat. De schoonzoon van Fuad, Usama, is, sinds een aantal jaar werkzaam bij Wi'am. Toen de tweede Intifada uitbrak, daalde het aantal toeristen in Betlehem vrijwel tot nul, dus hij raakte zijn baan bij een souvenirshop binnen de kortste keren kwijt. Gelukkig kon hij zijn vrijwilligerswerk voor Wi'am uitbreiden en dankzij een zeer succesvol, mede door hem geleid werkgelegenheidsproject, is hij tegenwoordig voltijds werkzaam voor de organisatie als jeugdcoordinator. Vrijdag neemt hij me mee en laat hij me zien hoe het een en ander in z'n werk gaat. Bovendien heeft hij nog een cadeautje voor me. Toen hij me met mijn rode kuffiyeh zag lopen, moest hij eerst hard lachen, maar daarna vond hij het toch eigenlijk niet kunnen. "Communisten!" Dus vandaar dat hij een zwart exemplaar voor me mee gaat nemen. Zowel de kuffiyehs van Hamas als die van Fatah zijn zwart, maar ik ga er even vanuit dat hij, als aanhanger van geweldloosheid en Abu Mazen-fan, die laatste versie bedoelt. Alhoewel dat ook weer van alles kan betekenen, aangezien de mensen van de Al-Aqsa Martelaren Brigade, de militante tak van Fatah, natuurlijk ook met deze versie rondlopen. Ach, tegenwoordig wordt er niet zo heel veel betekenis meer gehecht aan het motief van je sjaal. Als-ie maar warm is.

Nou ja, ik zit dus niet stil en heb genoeg te doen, vandaar dat ik er maar weer een punt achter zet. Letterlijk. Tot snel maar weer.
Punt.

Oh, wacht, voordat ik het vergeet, hieronder staan nog wat foto's voor de liefhebbers.

Mijn wandeling van het AEI naar Wi'am vormde een mooie gelegenheid om wat kiekjes te nemen. Dit is de vallei bij Beit Sahour, gezien vanaf Dr. Geminer Street.

Een minder vrolijk plaatje. De Joodse nederzetting Har Homa, gezien vanuit Betlehem. Op de een of andere manier doet het beeld me denken aan Star Wars. Zo'n woestijnstad, in de vorm van een fort, vormgegeven en gebouwd om indringers buiten te houden. Betlehem is als het ware omsingeld door diverse van deze nederzettingen en de bijbehorende verbindingswegen, hekken en reeds gebouwde stukken Apartheid Wall. Het geheel doet op de foto nogal surrealistisch aan, maar pas als je het in het echt ziet, voel je de dreiging die ervan uitgaat. (Noot: De diverse hijskranen, rechts in beeld, geven aan hoe serieus we de afspraken moeten nemen over het niet langer uitbreiden van nederzettingen.)

Weer een plaatje van Betlehem. Op de voorgrond zie je trouwens wat de gevolgen kunnen zijn van het ontbreken van een goed functionerende staat en daadkrachtige politie. Een vuilnishoop, midden tussen de huizen. (Er is in deze buurt redelijk wat leegstand, doordat veel gezinnen emigreren, dus het afval ligt er gelukkig niet in de weg. Wat niet wegneemt dat het behoorlijk stinkt!)

Ik heb nu echt al heel vaak moeten horen dat ik zo op George lijk, de kleinzoon van Fuad. Daarom wilde ik jullie dit plaatje niet onthouden. Sprekend, nietwaar? ;) Maar even voor de duidelijkheid, ik zweer dat ik zijn moeder, Rowan (22), nog nooit eerder heb gezien en dus niks, maar dan ook niks, met kleine George te maken heb. Die eer is aan papa Teddy.

Punt.

Soemoed

2005-01-26T10:50:00.000+02:00

Marhaba!
Het kan zijn dat sommige mensen een beetje het idee krijgen dat ik hier zomaar wat vakantie aan het vieren ben, dus het lijkt me geen gek idee om even wat te zeggen over mijn onderzoek. (Oh, en trouwens, voor een echte vakantie had ik vermoedelijk ook wel een andere plek uitgezocht. Griekenland, Portugal of, wat dat betreft, zelfs Terschelling.)
Inmiddels ben ik hier alweer een paar weken en in die tijd heb ik al met veel mensen gesproken, heb ik hele interessante dingen gezien en meegemaakt en begin ik ook een steeds duidelijker beeld te krijgen van mijn onderzoeksthema, het geweldloze Palestijnse verzet.
Mijn onderzoeksvraag bestaat in feite uit twee delen:

Waarom houdt een aantal Palestijnen het vol , ondanks de soms weinig hoopvolle situatie en het vele geweld dat het Palestijns-Israëlische conflict kenmerkt, om op een geweldloze manier tegen de bezetting te strijden?
En de tweede vraag: Hoe verzetten ze zich dan?

Tot nu toe blijkt dat de Palestijnen verschillende motieven hebben om zich te richten op geweldloos verzet. Deze motieven kunnen voortkomen uit persoonlijke overtuigingen (vaak religieus, maar niet altijd), maar hebben daarnaast ook te maken met hele rationele overwegingen. Tot nu toe heeft het gewapende verzet namelijk niet gewerkt. Sterker nog, het heeft vele slachtoffers aan beide kanten gemaakt en, in vele opzichten, het conflict alleen maar verhevigd. Bovendien kan een geweldloze, populaire campagne (zie Mandela in Zuid-Afrika, Martin Luther King in de VS en anderen) op veel meer internationale steun rekenen dan een gewelddadige guerillastrijd. Het is echter niet gemakkelijk. Je ziet vaak dat mensen ofwel gewapend de strijd aangaan met de bezetter of juist niet handelen en zich, zo goed en zo kwaad als dat gaat, proberen aan te passen aan de situatie. Geweldloos verzet, in die zin, wordt door veel betrokkenen ook wel de derde weg genoemd. En 'het is een lastige weg. Vol met checkpoints, roadblocks en andere obstakels' (uit een interview met Dhr. Zoughbi van de organisatie WI'AM). Niet alleen wordt de geweldloze manier van verzet niet altijd door Palestijnen begrepen (normalisatie! collaboreren!), maar bovendien worden de geweldloze initiatieven van Israëlische kant met veel meer argwaan bekeken dan de gewapende strijd. De Israëlische samenleving is eigenlijk helemaal niet goed uitgerust om te reageren op geweldloos verzet. Men weet er gewoonweg niet mee om te gaan. Ook dit is overigens een motief om de strijd op een geweldloze manier te voeren, aangezien je de tegenstander duidelijk verwart.

Het 'hoe' is voor mij minstens net zo interessant als het 'waarom' en het is deze vraag die me de meeste nieuwe inzichten heeft opgeleverd. Zo is mijn aanvankelijke nadruk op organisaties en sociale bewegingen toch wel wat eenzijdig. Geweldloos verzet in de Palestijnse gebieden is namelijk niet alleen collectief, maar zeker ook heel erg individueel georiënteerd. De weerbaarheid en de veerkracht, en de daaruit voortkomende overlevingsdrang en creativiteit van de Palestijnen worden ook beschouwd als een vorm van geweldloos verzet. Het is niet een uitwerking van het concept zoals ik het me van tevoren had voorgesteld, maar wel een waar ik me, zeker nu ik hier een paar weken zit, zeker in kan vinden. Toine van Teeffelen, een antropoloog, die hier overigens ook werkzaam is, heeft veel over het individuele aspect geschreven en hij noemt het soemoed, wat Arabisch voor 'standvastigheid' is.
Bij het beantwoorden van mijn tweede vraag, zal ik dus een link moeten leggen tussen enerzijds de georganiseerde, meer collectieve vorm van geweldloos verzet, en anderzijds de dagelijkse, individuele beleving ervan.

Nou ja, dit alles om even een inkijkje te geven in mijn onderzoek en uit te leggen wat me hier nou precies bezighoudt. Binnenkort weer meer!

Salaam!

Katten, Honden en Chocoladepasta

2005-01-24T02:25:00.000+02:00

Sommigen van jullie kunnen zich misschien nog wel herinneren hoe ik uitkeek naar mijn 3 maanden in het Midden-Oosten, omdat ik namelijk gedacht had de koude Nederlandse winter een jaartje over te slaan. Geen koukleumen, geen handschoenen, geen gevoelloze vingers…FOUT!
Het weer hier valt me echt heel erg tegen. Niet alleen is het echt ongelofelijk koud, het regent continu (zoals Fuad al treffend opmerkte: "It’s really raining cats and dogs"), de straffe wind laat alle ramen en deuren klepperen en de afgelopen twee dagen werden we zelfs getrakteerd op fikse hagelbuien. En aangezien alle huizen gebouwd zijn met het warme klimaat in het achterhoofd, betekent dat vaak dat het binnen nog kouder is dan buiten. De afgelopen week heb ik binnen dan ook met een extra vest, een jas en mijn sjaal om moeten werken. Ik ben dan wel weg uit Nederland, maar ik verlang naar een fijne vakantie in warmere oorden!

Maar, en dat is het goede nieuws van deze maandagmorgen, Fuad en Anton (een medewerker van het AEI) zijn naar een conferentie in Jordanië, (in Amman), dus dat betekent dat hun kantoortje (met straalkacheltje) leeg staat. Vanaf vandaag heb ik, lichtelijk beïnvloed door de situatie alhier, het kantoortje officieel “bezet”. Op dit moment moet het straalkacheltje nog even opwarmen, maar naar alle waarschijnlijkheid kan ik over een uurtje zowaar mijn jas uitdoen! (Overigens even een kleine opmerking: als iemand klaagt over het weer, dan betekent dat meestal dat het verder goed gaat. En dat is zeker het geval!)
Afgelopen zaterdag was de eerste bijeenkomst van alle werkgroepen van het AEI. Een spannende gebeurtenis. En ondanks het slechte weer, weekendverplichtingen en het Al-Adha feest, waren er toch zo’n 70 mensen op komen dagen. Misschien minder dan gehoopt, maar toch genoeg om de dag een succes te noemen. Er werd een, naar Palestijnse begrippen, lichte lunch aangeboden, er werd een nieuwe training geïntroduceerd, voor het bedenken, organiseren en leiden van nieuwe jeugdactiviteiten, en de vier werkgroepen hadden ieder een korte bijeenkomst om het afgelopen semester te evalueren en eventueel nieuwe activiteiten te bedenken. Het AEI kent overigen vier verschillende werkgroepen:
High School; Middelbare scholieren uit Betlehem en Hebron (en de gebieden er omheen), afkomstig van de diverse soorten scholen – prive- en staatsscholen (PNA) en de scholen in de vluchtelingenkampen, die geleid worden door de UNRWA (United Nations Relief and Works Agency);
University; De studenten;
Young Employees/New Graduates; De net afgestudeerden (24 en ouder), waarvan sommigen reeds een baan hebben;
Women (Mothers); Meestal doordat hun kinderen bij AEI-activiteiten betrokken waren, wilden veel moeders ook cursussen en workshops volgen. Zo werd de Women’s Group in het leven geroepen. Het zijn zeer gemotiveerde vrouwen die, naast hun drukke werk doordeweeks, bijvoorbeeld cursussen Engels en Computervaardigheden aangeboden krijgen.

Voorbeelden van activiteiten waar alle groepen zich mee bezighouden zijn: Fotografie, toneel, muziek, sport, Engels, discussiegroepen en culturele tripjes.
Twee belangrijke, langlopende projecten moet ik zeker ook nog even noemen, namelijk “Sharing Stories”, een project waarbij Palestijnse en Nederlandse schoolkinderen verhalen over hun dagelijks leven uitwisselen, en “Living in the Holy Land: Respecting Differences”, bestaande uit verschillende lessen en tripjes die bedoeld zijn om Palestijnse jongeren kennis te laten maken met de drie monotheïstisch religies (Jodendom, Christendom en Islam) en ze zo meer begrip voor elkaar te laten krijgen.

Ik heb me even voor kunnen stellen aan alle aanwezigen en hoewel er aanvankelijk weinig reactie uit het zaaltje kwam, hoorde ik achteraf van Fuad dat veel mensen nieuwsgierig naar me waren en meer van mij en mijn onderzoek wilden weten. Een goed begin in ieder geval. En aangezien ik van plan ben om de komende tijd aanwezig te zijn bij de bijeenkomsten van verschillende werkgroepen, om te kijken wat ze precies doen en natuurlijk om met mensen te praten, is het natuurlijk handig als ze weten wie ik ben en wat ik kom doen. Verder heb ik nog even met een vrouw kunnen praten die ik heel graag wilde spreken. Ik heb dit al eerder verteld, volgens mij, maar ik zal het voor de zekerheid nog even herhalen. Die vrouw heeft dus de pech dat ze door de route van de Apartheid Wall ineens aan de verkeerde (lees: Israëlische) kant van de muur is komen te wonen. Ze kijkt nu uit op een checkpoint en een kleine militaire basis, en daar zijn de IDF niet blij mee. Recentelijk is een nieuw stuk van de muur goedgekeurd door het Israëlische Hooggerechtshof, waardoor het huis van de vrouw (ze woont daar overigens met meerdere gezinnen, waaronder 11 kinderen) per april aan vier kanten omsingeld wordt door de Apartheid Wall van 8 meter hoog. Er wordt een smalle doorgang van 3 meter opengelaten zodat ze nog wel toegang heeft tot haar huis. Natuurlijk zou het leger graag zien dat ze vertrekt, zodat het huis meteen met de grond gelijk gemaakt kan worden, maar de vrouw weigert te vertrekken, enerzijds uit standvastigheid, anderzijds omdat ze dan alles kwijt is. Ze wil heel graag haar verhaal vertellen, met name aan buitenlanders, zoals ik. Binnenkort hoop ik hier haar volledige verhaal te kunnen vertellen. Ook hoop ik wat foto’s te kunnen maken, alhoewel het nog maar de vraag is of dat toegestaan wordt, aangezien het huis constant door soldaten en scherpschutters bewaakt wordt. (Het is overigens al meerdere keren gebeurd dat militairen zomaar het huis binnenkomen. Bovendien zijn de kinderen al diverse keren bedreigd door zwaarbewapende soldaten. Een onleefbare situatie natuurlijk, maar de vrouw blijft op een bewonderenswaardige manier volhouden.)

De dag was door die bijeenkomst al zeer geslaagd, maar kreeg nog eens een extra feestelijk tintje toen ik ’s avonds pannenkoeken voorgeschoteld kreeg. Jummie. En vooral met chocoladepasta erg goed te eten!
Die chocoladepasta helpt me er trouwens aan herinneren dat ik nog even iets wilde zeggen over de kinderen.
Ik ben op dit moment nog geen vader, dus misschien heb ik geen recht van spreken, maar soms zit ik echt met verbazing te kijken naar de kinderen en hoe ze hier opgevoed worden. Laat ik voorop stellen dat het, over het algemeen, helemaal goed komt met ze, dat wil ik wel even gezegd hebben, maar het is echt heel interessant om te zien dat de kinderen veel vrijer (en ik bedoel dus echt véél vrijer) opgevoed worden dan in Nederland. Soms zou ik willen dat ik een camera bij me had. Peuters van twee jaar oud die met messen rondlopen, kleuters die op het dak van een auto staan te dansen en daarna fruit, tafels, stoelen, kussens, voetballen en speelgoedautootjes door het huis smijten, ja, het is een dolle boel hier. De kinderen worden in zekere zin zo vrij gelaten, opdat ze alles zelf kunnen ontdekken en leren.
Ik vraag me af of deze manier van opvoeden iets te maken heeft met de immer voortdurende bezetting en restricties, waardoor het leven in Betlehem (en de Bezette Gebieden in het algemeen) iets wegheeft van het leven in een gevangenis. Dat men de kinderen dus op z’n minst een fijne, vrije jeugd wil geven. Het doet me denken aan iets dat Fuad me zaterdagavond vertelde. Volgens hem gedraagt de huidige generatie van studenten zich vaak nogal kinderlijk en speels, omdat ze, in zekere zin, nooit de kans hebben gehad om ‘kind te zijn’. En nu krijgen ze eigenlijk niet echt de kans om ‘student te zijn’. Ik vrees dat Fuad daar wel enigszins gelijk in heeft. De studenten en jonge ouders van nu hebben als kind heel direct de eerste Intifada meegemaakt. Bovendien moeten de, vaak traumatische, gebeurtenissen van de Israëlische invallen tijdens de herbezetting, na het uitbreken van de Al-Aqsa Intifada in de herfst van 2000, een onuitwisbare indruk hebben achtergelaten. Ook op de huidige generatie kinderen en jongeren. Het zijn dingen die de jonge ouders van nu zich continu doen afvragen – kunnen onze kinderen wel een normale, zorgeloze jeugd genieten, of moeten ze hetzelfde ondergaan als wij?
Ik denk dat dit zeker wel meespeelt bij de opvoeding.

Maar laat ik even terugkomen op de zaterdagavond. Toen ik lekker chocoladepasta op mijn pannenkoek aan het smeren was, kreeg de kleine Fuad een bakje met drie grote scheppen van diezelfde pasta, om lekker zo op te eten (en op verzoek van Fuad, heb ik ook nog eens bijgeschept). Vind je het gek dat die kinderen niet normaal eten en continu zo druk zijn? Bovendien zie ik ze vaak al ’s ochtends met zakjes chips of snoep rondhobbelen. Nogmaals, het is niet aan mij, maar ik weet wel dat ik het toch iets anders zou doen. Ik vind het grappig om te merken dat ik zelf ook continu wil ingrijpen. Niet dat het heel veel zin zou hebben, want de kinderen luisteren al zelden naar opa, oma, papa en mama, dus naar mij zullen ze dat helemaal niet doen. Alhoewel, als ik “chalaas” (ophouden), “lè” (nee) of “bes” (genoeg) zeg, wil dat na een paar keer toch wel helpen. Helemaal nu ze merken dat ik anders niet meer met ze wil spelen (lees: ze optillen en door de kamer gooien). Want dat spelen vinden ze toch wel erg leuk. Als ik de kamer binnenstap, komen ze al naar me toe rennen met hun handen omhoog, waarop ze me allebei bij een been pakken, zodat ik de halve kamer door moet lopen met een kind aan ieder been. En ze hebben nog iets van me geleerd ook, want onderwijl roepen ze “Hello! Hello Martin!” Anderzijds probeert met name de kleine Fuad mij trouwens ook een beetje op te voeden, door me af en toe Arabische woordjes te leren. Als ik iets goed uitspreek, zegt hij “Sjaatr Martin”, wat zoiets betekent als “Bravo Martijn”. Zo leren we van elkaar.

Hieronder staan nog wat fotootjes die ik het afgelopen weekend heb gemaakt.

Voor de mensen die dachten dat ik weer aan het overdrijven was toen ik het kabouterformaat van mijn “Tower” beschreef: hierboven zie je de toegang naar mijn keukentje. Je kunt wel nagaan hoe vaak ik mijn hoofd heb gestoten!

Het uitzicht vanuit het AIE - een regenachtig Beit Sahour

In theorie kun je fijn buiten zitten - een klein plateautje voor “The Tower”.

Hier zit ik ’s avonds te werken, achter mijn laptop. Heel knus. Maar, zelfs met straalkachel, ook vrij koud.

Voor de liefhebbers: Fuad en Fuad II. (Op de achtergrond zie je de aankomst van de Grieks-Orthodoxe Patriarch, of althans, de optocht die er aan vooraf ging.)

Ik ga nu maar weer naar mijn vaste internetcafeetje aan Star Street (een drukke straat met kleine winkeltjes die uitkomt op Manger Square, waar de Geboortekerk staat), zodat ik dit verhaal ook daadwerkelijk online kan zetten. Omdat de, door het AEI ingehuurde technici toevallig moslims zijn en dus 4 dagen vrij waren vanwege het Al-Adha feest, is de internetverbinding namelijk nog steeds niet gerepareerd. Hopelijk gaat dat vandaag wel gebeuren. Nou ja, in ieder geval tot de volgende keer maar weer.
Salaam, Shalom, Peace, Vrede!

Hagel!

2005-01-22T12:12:00.000+02:00

Een goeiemorgen vanuit een regenachtig (lees: hagelachtig) Betlehem! Het is een stuk kouder dan gisteren, misschien wel warmer dan bij jullie in Nederland, maar vergis je niet: mijn tenen en het puntje van mijn neus zijn nog onveranderd gevoelloos. Nou ja, ik heb in ieder geval een klein kacheltje naast me staan en dat helpt iets.
Ik merk dat ik steeds intensiever gebruik begin te maken van mijn iPod. Voor de leken: de iPod is een portable harde schijf, iets groter, maar platter dan een spel kaarten, die ik gebruik om een back-up van al mijn gegevens te maken, informatie van en naar mijn laptop te transporteren, onderzoeksgegevens het land uit te smokkelen, maar vooral als muziekspeler. Ik doe mijn koptelefoon erin, druk op play en ik kan even genieten van alle muziek die ik heb. Letterlijk, want er staan 2841 nummers op! Ik merk dat ik de Arabische muziek, met alle respect, toch maar helemaal niks vind en de panfluitmuziek van broeder ‘Abdo, die ook in het computerzaaltje werkt, is nu ook niet bepaald mijn ding. Wat kan je eigen muziek dan fijn zijn! (Tot nu toe, achtereenvolgens: Ryan Adams, The Verve, Snow Patrol, The Beach Boys en U2. Daar kunnen ze hier nog wat van leren!)
Nu ik het trouwens over muziek heb, wil ik ook even opmerken dat ik mijn gitaar echt wel mis. Ik pakte hem thuis toch best wel vaak, gewoon even een beetje spelen. Nu kan ik alleen maar luisteren. Toen ik voor het eerst op mijn kamer kwam, sloeg mijn hart een paar slagen over, want wat stond er in de hoek? EEN GITAAR! Nou ja, je kunt je voorstellen hoe groot de teleurstelling was toen bleek dat het een nepding was, niet bedoeld om op te spelen. Balen! Langzaam beginnen mijn vingertoppen nu hun eeltlaag te verliezen, en dat gaat me een hele pijnlijke periode opleveren, na 2 april. Nou ja, das Rock ‘n’ Roll, zeggen we dan maar.

Terug naar de orde van de dag. Vandaag is er een grote bijeenkomst van alle werkgroepen van het Arab Educational Institute. Vrij spannend, want men heeft geen idee hoeveel mensen er op komen dagen, aangezien het nog steeds een beetje Al-Adha feest is, toch ook wel een beetje weekend en veel mensen schijnen, vanwege de festiviteiten, familie op bezoek te hebben. Men verwacht echter toch wel een aardige opkomst, met name van mensen uit de verschillende jeugdgroepen. Naast de verschillende docenten, die speciale lessen aanbieden op verschillende scholen in Betlehem, Hebron en Ramallah, heeft het AEI namelijk drie jeugdgroepen (‘highschool’, ‘university’ en de ‘young employees’) en een vrouwenwerkgroep, die allerlei verschillende activiteiten ondernemen. Zo gaan ze af en toe op veldtripjes om bekender te raken met hun eigen, Palestijnse cultuur, er zijn verschillende praatgroepen en er worden bovendien diverse cursussen en workshops aangeboden (o.a. over actieve geweldloosheid, mediatraining etc.). Allemaal heel interessant dus, zeker ook voor mijn onderzoek. Niet alleen gaan ze het vandaag hebben over interreligieuze praatgroepen (Moslims en Christenen die samen over hun geloof gaan praten en zo meer begrip krijgen voor elkaar en elkaars geloof en gebruiken…ideetje voor Nederland?) en over een communicatietraining, die binnenkort wordt aangeboden door een Oecumenische organisatie.
Voor mij is het ook wel een beetje spannend, aangezien ik vandaag officieel wordt voorgesteld aan alle mensen van het AEI. Ik mag kort uitleggen wie ik ben en wat ik nou eigenlijk kom doen. Het is voor mij een uitgelezen mogelijkheid om in contact te komen met Palestijnen van verschillende leeftijden, religieuze achtergrond en, ook niet onbelangrijk, geslacht. Hopelijk zijn de mensen dusdanig in mijn onderzoek geïnteresseerd en op hun gemak gesteld, dat ze wel met mij willen praten. Ik verwacht er in ieder geval wel een aantal afspraken voor interviews aan over te houden.
Gelukkig spreken de meeste mensen Engels, alhoewel vooral de jongeren, door een soort onzekerheid, vaak te verlegen zijn om een echt gesprek te voeren. Volgens Fuad komt dat doordat ze bang zijn om fouten te maken. Alsof ik foutloos Engels spreek. En bovendien, alsof het mij iets kan schelen. Nou ja, het is dus een uitdaging om voor een ontspannen sfeer te zorgen. (Voor een grote groep, buitenlanders bovendien, ben ik waarschijnlijk zelf ook al behoorlijk gespannen, dus dat kan nog lachen worden.) Maandag zal ik jullie uitgebreid vertellen hoe alles is verlopen.

Morgen ga ik eerst even goed genieten van een vrije dag. En dan bedoel ik niet dat ik leuke dingen ga doen, zoals een wandeling maken of iets toeristisch bezoeken. Nee, ik ga gewoon helemaal niks doen! Mijn eerste prioriteit is uitslapen, want de laatste twee weken ben ik iedere dag om 6:45 opgestaan. Goed, behalve de vorige zondag, maar opstaan om acht uur zou ik ook geen uitslapen willen noemen. Ik hoop de familie ervan te overtuigen dat ik morgen echt even het ontbijt oversla en dat ik gewoon alleen maar wil slapen. (En dan wakker worden, me omdraaien, en langer slapen!)
Daarna ga ik lekker de hele dag een beetje liggen lezen, naar muziek luisteren (daar is mijn iPod weer) en verder weinig. Ja, ik verwacht twee fijne telefoontjes uit Nederland, maar verder gewoon rust!
Prettig weekend en tot snel! Salaam!

Refuseniks en schapen

2005-01-20T15:56:00.000+02:00

Langs deze weg wil ik alle moslims die mijn weblog lezen een fijn Al-Adha feest toewensen. (Je weet maar nooit!) Geniet en maak er twee mooie dagen van! En nu ik dit zo aardig heb gezegd, wil ik alle moslims in Betlehem nog even bedanken voor het vreselijke kabaal, dat vanmorgen al voor zessen begon! Ja, ik weet nu wel dat Allah echt de grootste is en dat Mohammed zijn profeet was. Dat hoeft niet ontelbare keren herhaald te worden en al helemaal niet vanuit al die verschillende moskeeën hier in de omgeving! Oh ja, en jongens, wees alsjeblieft aardig voor de schapen! Want zo te horen, houden zij niet zo erg van het Al-Adha feest. (Voor de niet-ingewijden, Al-Adha wordt ook wel het Slacht Feest genoemd. Wat het opgewonden geblaat zou kunnen verklaren.)
Het lijkt wel of het iedere dag feest is in Betlehem. Is het niet kerst, dan is het wel slachtfeest! Nou ja, ik kan het me ook wel voorstellen dat mensen dit soort gelegenheden aangrijpen om even te ontsnappen aan de dagelijkse beslommeringen. En wie heeft er nou niet zin in een feestje? (Goed, behalve die schapen dus!) Het is trouwens ook wel lastig, al die feesten, want daardoor zijn veel mensen die ik wil spreken onbereikbaar. Volgende week is het hopelijk weer wat rustiger!

Ik ben sinds afgelopen maandag verbannen uit het verwarmde kantoortje van Fuad en moet nu werken in de, nieuw aangelegde, maar nog niet in gebruik genomen computerzaal. Dat heeft z’n voordelen en nadelen. Het grootste nadeel is dat het er echt enorm koud is. Ik heb een trui, een trainingsjasje en mijn winterjas aan en ik draag trouw mijn traditionele kuffiyeh (de arafatdoek, weet je nog?) en ik heb nog steeds gevoelloze tenen en vingers! Het uitzicht is daarentegen fantastisch. Als ik naar rechts kijk, zie ik, nou ja, een rij met computers, maar aan de linkerkant valt echt heel veel moois te zien! Je kunt hier kilometers ver kijken. Overal heuvels met kleine weggetjes die er kriskras om- en overheen lopen, terrassen voor olijfbomen, huizen in alle soorten en maten, nog horend bij Beit Sahour, allerlei soorten bomen en andere begroeiing, en, als een soort middelpunt, de beroemde (lees: beruchte) berg Herodion. Voor de mensen die niet hebben opgelet tijdens bijbelles: daar stond het paleis van Herodus, de koning die alle kinderen van Betlehem liet vermoorden om zo Jezus te pakken te krijgen. Een jammerlijk mislukte poging, want Jozef en Maria waren met hun kind naar Egypte gevlucht. Volgens sommige overleveringen schuilden ze overigens ten tijde van die slachtpartij in de Milk Grotto (hier 50 meter vandaan), waar ik al eerder over geschreven had.

Helaas was ik gisteren niet in staat om mijn blog bij te werken, dus vandaar dat ik ook nog even kort wil terugkomen op de bijeenkomst van afgelopen dinsdag. Die avond waren er namelijk zo’n 90 mensen bijeen gekomen om te luisteren naar de verhalen van twee zogenaamde ‘Refuseniks’, Israëlische dienstweigeraars. Rotem Mor, een jongen van 23, en Noa Kaufman, een meisje van 20, kwamen vertellen waarom ze hebben geweigerd om deel uit te maken van het Israëlische leger (de Israeli Defence Forces) en wat ze daardoor hebben meegemaakt. Schijnbaar eindeloze processen en ontelbare bureaucratische formaliteiten waren nodig om het ontslag geregeld te krijgen. Rotem heeft zelfs 28 dagen in de gevangenis moeten doorbrengen vanwege zijn dienstweigering. In een gemilitariseerde samenleving als die in Israël, is een dergelijke daad zeker niet makkelijk en hun verhalen waren dan ook zeer indrukwekkend. Bij diverse gelegenheden en in verschillende landen hebben ze hun ervaringen al mogen vertellen, maar dinsdagavond was de eerste keer dat ze dat ook daadwerkelijk konden doen in de Bezette Gebieden. Erg spannend dus, voor zowel Rotem en Noa, als het publiek. Niet in de laatste plaats omdat mensen met een Israëlisch paspoort helemaal niet in de zogenaamde A-area’s, waar Betlehem deel van uitmaakt, mogen komen. (A-area’s zijn de gebieden die sinds de Oslo-akkoorden volledig onder het bestuur van de PNA (Palestinian National Authority) staan. Op papier althans, want in de praktijk worden de toegangwegen tot de gebieden en, belangrijker nog, ook de verbindingswegen tussen steden en dorpen, gecontroleerd door Israël, zodat vrij reizen vaak onmogelijk is. Bovendien kunnen de IDF binnenvallen, waar en wanneer ze maar willen, om wat voor reden dan ook.)
De bezoekers waren allemaal erg enthousiast. Ik vond het alleen jammer om te zien dat meer dan de helft van het publiek international was (alle buitenlanders die voor korte of langere tijd in de Bezette Gebieden leven, meestal als waarnemer van het een of ander). Toch waren er diverse Palestijnen gekomen, uit Beit Sahour en omstreken, om de Israëlische jongeren aan te horen. Na afloop werden er diverse complimenten uitgedeeld en dat geeft, hoe kleinschalig het ook was, toch weer een beetje hoop voor de toekomst. De belangrijkste boodschap was dat ‘veel praten’ en ‘de dialoog zoeken’ de belangrijkste wapens zijn in de strijd voor een geweldloze oplossing van het conflict. Als beide kanten hun verhalen kwijt kunnen en als beide partijen ook openstaan voor de verhalen van de ander, dan is er in ieder geval een begin. En praten met anderen kan beginnen op een heel lokaal niveau – buren, vrienden, familie enz.
Ik denk overigens dat dit niet alleen geldt voor Palestijnen en Israëli's, maar ook voor de rest van de wereld. Aan de ene kant moeten er mensen zijn die de verhalen willen en kunnen vertellen, over de dagelijkse realiteit, over hoe het is om hier te leven, en aan de andere kant moeten er mensen zijn die open staan voor dergelijke verhalen. Ik heb de hoop dat mijn weblog, op bescheiden niveau, een dergelijke dialoog op gang brengt. Op mijn eigen manier probeer ik te vertellen over mijn ervaringen en het leven hier (dat toch wel heel anders is dan ik had verwacht) en hopelijk kan ik jullie zo informeren en misschien wel tot nadenken aanzetten. Het is maar beperkt, maar je moet ergens beginnen!

Maar ook de wereldverbeteraar op microniveau blijft afhankelijk van praktische zaken. Zoals de aanwezigheid van een functionerende internetverbinding. De reden dat ik gisteren niet in staat was om een stukje te plaatsen, heeft te maken met die nieuwe computerzaal. Er wordt druk gewerkt aan de bekabeling, dus de internetverbinding werkte gisteren vaker niet dan wel. En net toen ik een stukje had getypt en het wilde opslaan, werd ook nog eens de stroom afgesloten. Mijn laptop, gezegend met een batterij die het welgeteld twee seconden volhoudt (en dat is in een ideale situatie, dus nu bleef het bij nog geen halve seconde), viel helaas meteen uit. Daarna kon ik het zowel mentaal (de irritatie vanwege de, enigszins incompetente technici (lees: prutsers)) als fysiek (stijve vingers) niet meer opbrengen om een stukje te typen. Hoewel de internetverbinding sinds gistermiddag nog steeds niet is aangesloten, ben ik toch met goede moed aan dit stukje begonnen. De stroomvoorziening is voorlopig nog goed, en hopelijk doet de internetverbinding het vanmiddag weer, zodat ik dit ook met jullie kan delen. Inshallah. (Als god het wil.)

Hopelijk morgen weer een nieuw update. Inshallah natuurlijk!

Lezing

2005-01-18T12:15:00.000+02:00

Hoi, even een kort berichtje vanuit een heel erg koud kantoor van het Arab Educational Institute. Ongemerkt ben ik alweer begonnen aan mijn derde week hier. Goed, dat 'ongemerkt' is een beetje gelogen, maar ik merk wel dat de tijd sneller begint te gaan. Heb nu ook al echt dingen te doen. Zo ga ik vanavond naar een bijeenkomst van de zogenaamde Peaceniks, een groep bestaande uit Israelische jongeren die weigeren om nog langer in het Israelische leger (IDF - Israeli Defence Forces) te dienen. Toevallig vindt die bijeenkomst hier in de buurt plaats, bij een organisatie uit Beit Sahour, het Alternative Information Centre, dus het is een uitgelezen kans voor mij. Naast de Israelische jongeren, zullen er ook een aantal Palestijnse 'vredesactivisten' en enkele internationals komen. Ik ben erg benieuwd!
Verder heb ik morgen, als het meezit, een afspraak met de directeur van het "Center for Conflict Resolution & Reconciliation" (CCRR). Hij kan me vast wel wat nuttige dingen vertellen en ik hoop dat hij me misschien in contact kan brengen met andere mensen die interessante verhalen hebben. Vast wel.

Ben vandaag een beetje moe, want ik heb niet bepaald lekker geslapen vannacht. Eerst heb ik een tijd wakker gelegen door F16's die continu over Betlehem raasden en daarna begon het zo hard te waaien dat de deur van mijn 'Tower' de hele nacht heeft geklapperd. Leuk is anders. Nou ja, zoals mijn vader wel eens zegt, en hij heeft het weer van mijn oma, dus het is niet zomaar een tegeltjeswijsheid, "slaap je niet, dan rust je toch." Nou, ik heb de hele nacht gelegen, dus dat "rusten" zit wel goed.
Hieronder heb ik wat links geplaatst, naar pagina's met meer informatie. Bekijk ze eens als je wat meer wilt zien en lezen over de plek waar ik me nu bevind. Op de meeste plaatsen ben ik zelf ook geweest. De organisatie waar de links naar verwijzen, heet trouwens Stop The Wall. (Voor de mensen die bij de Rob Acda Award in december waren, het logo van die organisatie had ik op mijn shirt laten drukken.)

Nederzettingen rond Betlehem
De bouw gaat heel snel!
Ten westen van Betlehem

Nou ja, ik ga maar weer verder, want ik heb nog wel wat dingetjes te doen, voordat ik weer word opgehaald voor de lunch.
Tot snel maar weer!

Feest(je)

2005-01-17T01:06:00.000+02:00

Gisteren was het zondag en dat is gelukkig de traditionele rustdag voor Christenen. Daar hebben Moslims natuurlijk niet echt een boodschap aan, dus het leven in Betlehem ging over het algemeen gewoon door en bovendien was het zondagavond tijd voor een feestje. Zo was de familie Giacaman, waar ik kennelijk ook deel van uitmaak, uitgenodigd voor een verlovingsfeestje van een medewerkster van het AEI. Ik ben helaas haar naam vergeten (oeps), maar het is een jonge moslimvrouw, uit het vluchtelingenkamp Dheisheh, en ze ging zich verloven met een jongeman uit het aan Betlehem grenzende Beit Sahour. Ik was wel benieuwd naar het feestje en was stiekem ook wel wat vereerd dat ik ook mocht komen op zoiets intiems en speciaals als een verlovingsfeestje.
Hoorde ik daar iemand ‘intiem’ zeggen? Nou, het was net even iets anders, want toen ik het afgehuurde restaurant binnenliep (als een van de weinigen nog open na de uitbraak van de tweede Intifada) zaten en stonden er minimaal 400 mensen. Serieus! Het is dat het woord ‘gezellig’ gewoonweg niet te vertalen is in het Engels (of in wat voor taal dan ook), maar het was het eerste woord dat me te binnen schoot. En wat een lawaai! De muziek stond op z’n Arabisch, net iets te hard, en er werd druk gekakeld door alle aanwezigen.
Het is dat er geen plaat opstond, anders had je zo’n ouderwetse scratch gehoord, was de naald van de plaat gelopen en was iedereen plotseling stil geweest toen ik de zaal binnenkwam met mijn lange, blonde, nogal Europees uitziende verschijning. Nu bleef de muziek gelukkig hard doorstampen. Minder leuk was dat de mensen niet de moeite namen om ook maar even op een subtiele manier te gluren, dus ik werd van alle kanten openlijk aangegaapt. Altijd fijn om in het middelpunt van de belangstelling te staan.
Nou ja, het feestje zelf was niet zoveel bijzonders. Het eten was simpel en traditioneel voor dergelijke feesten (echt waar): Frisdrank (cola of sprite; ik heb zelfs een klein kind cola uit een speenflesje zien krijgen) en verlovingstaart. Verder werd er druk gedanst op nummers die mij allemaal hetzelfde in de oren klonken, maar volgens Fuad heel erg verschillend waren. Zo ging het ene liedje over de liefde (ja, het woordje Habibi, Arabisch voor schatje of liefje, heb ik inmiddels wel onder de knie) en bleek het andere een heuse Islamitische protestsong tegen de Amerikaanse bezetting van Irak (sic). Nou ja, de beat was even hard, dus je kon er leuk op dansen. Alhoewel, leuk dansen? Er waren wel erg veel stijve harken op de ‘dansvloer’. En dat uit mijn mond! (In het land der blinden is eenoog koning, nietwaar?) En, heel apart, de mannen en vrouwen dansten apart. Dus er stonden, verspreid over de dansvloer, groepjes mannen en groepjes vrouwen die allemaal, onderling, met elkaar dansten. Best grappig. Het enige dansende ‘setje’ was het verlovingspaar. OK, en een opa met z’n kleindochtertje, maar dat telt niet!

Voordat we naar het feestje toeging, ben ik samen met Sylvana en kleine Fuad naar het verzorgingstehuis voor bejaarden toegegaan, om daar een voorstelling van een groep Koreaanse kinderen te bekijken. Helaas was de voorstelling al lang afgelopen toen we daar aankwamen, maar het was niettemin leuk. Ik voelde me wel een beetje de Grote Vriendelijke Reus van Roald Dahl, tussen al die kleine Koreanen en bejaarden, maar dat maakte de pret niet minder. Voor beide partijen, want uiteraard moest ik even op de foto met de Koreanen.
Het blijkt trouwens dat er een bijzondere band bestaat tussen Korea en Palestina. Zo waren er rond kerst 3000 (!) Koreanen op bezoek, om te laten zien hoe begaan ze zijn met het Palestijnse volk. De groep van gisteren bestond uit een aantal studenten, wat leraren en verder een groep van zo’n 25 schoolkinderen. De hele groep reist zo rond, langs een aantal plaatsen hier op de West Bank. Echt heel erg bijzonder. Een initiatief dat ik Nederlandse scholen niet zo snel zie ondernemen. Wat overigens niet zo gek is, want ik zou me als vader wel twee keer bedenken voordat ik mijn kind meestuur voor een gezellig tripje door de Bezette Gebieden! Het is hier nooit te voorspellen wat de dag van morgen brengt. De situatie is echt altijd onzeker en dat blijkt ook maar weer uit de meest recente ontwikkelingen.

Zo zal er in Nederland ook vast wel weer het een en ander in het nieuws geweest zijn over de aanslag in de Gazastrook. Zo hebben drie Palestijnen zichzelf opgeblazen bij een militaire post, waarbij 4 Israëlische soldaten en 2 burgers (ook Palestijnen) zijn omgekomen. Heel tragisch en de gevolgen zijn zeer ernstig, aangezien Sharon meteen hele strenge maatregelen heeft afgekondigd. De felle reactie van Sharon wordt hier met lede ogen aangezien. Ik moet ook zeggen dat ik de opmerkingen aan het adres van Abu Mazen erg onterecht vindt. De man is net een paar dagen president! En ook als president heb je niet de absolute macht! Je kunt verbieden wat je wilt, praten zoveel je wilt, maar als fanatiekelingen, die waarschijnlijk hun familieleden en hun huis en dus eigenlijk hun redenen om te leven kwijt zijn, besluiten om zichzelf op te blazen, dan is dat echt heel moeilijk om tegen te houden. Dat moet toch niet moeilijk te begrijpen zijn? Abu Mazen is echt heel erg fel tegen gewelddadige acties en hij doet, volgens mij, ook heel erg zijn best om te blijven praten, om oplossingen te blijven vinden en om zoveel mogelijk het concept ‘geweldloosheid’ te promoten, maar als hij de kans niet krijgt van Sharon, en van Powell, die ook meteen ongekend fel reageerde, dan gaat het natuurlijk nooit werken!
Ik ben het hier niet helemaal mee eens, want het is als land bijna onmogelijk om niet te reageren als er burgers vermoord worden, maar een vrouw die ik heb gesproken, formuleerde het als volgt. “Als Sharon nou probeert om niet te reageren, dan zien de fanatiekelingen vanzelf in dat geweld niet werkt en dan zullen ze vanzelf ophouden. Het is als het opvoeden van een kind. Je moet kinderen niet slaan en ook niet te streng opvoeden, want ze zullen heel veel dingen vanzelf uitvinden.” Dit is heel interessant, want ik heb nu een tijd bij de familie Giacaman geleefd en het is inderdaad precies de manier waarop de kinderen hier opgevoed worden. Bijna alles mag! Ik moet mezelf soms echt inhouden om niet zelf in te grijpen als de kinderen weer wat uithalen! Maar dat de kinderen goed terecht komen is overduidelijk, want bijna iedereen die ik hier tegenkom is reuze vriendelijk. Het zijn gewoon goede mensen.

Het is ergerniswekkend om te zien dat de diverse Palestijnse doden (of martelaren, zoals ze hier steevast worden genoemd) in de dagen voor de aanslag en zeker ook in de dagen erna, een veelvoud van het aantal omgekomen Israëli's, nauwelijks aandacht krijgen. Het tekent de internationale beeldvorming omtrent het conflict. Ik kan hier zelf af en toe het BBC World nieuws zien, dus ik kan wel een beetje volgen hoe er in de rest van de wereld wordt gekeken naar de situatie hier. En dat verschilt zeker met hoe er hier over de gebeurtenissen gedacht wordt. Nu verkeer ik zelf in de bijzondere situatie dat ik geen Palestijn ben en dus over beide kanten heel genuanceerd probeer te denken, maar ik merk wel dat de berichtgeving zeker niet helemaal eerlijk is tegenover de Palestijnen. Zo schrok ik laat gisteravond schrok wakker, omdat er een aantal F16’s laag over kwam vliegen en ik moest meteen denken aan de ontzettend scheve machtsverhoudingen tussen beide partijen. Nu weet ik niet waar die gevechtsvliegtuigen heen gingen, maar het is sowieso een blijk van machtsvertoon, waar ik in ieder geval behoorlijk van onder de indruk was. Al was het maar omdat ik erg fijn lag te slapen.

Tot zover is het hier op de West Bank echter nog rustig en ik hoop dat dat ook zo blijft. Niet alleen voor mezelf, maar vooral ook omdat een escalatie van het geweld de hele situatie helemaal geen goed doet. Maar dat is natuurlijk logisch. Ik ben in ieder geval benieuwd wat de komende dagen ons gaan brengen!

Maâas-salèma (tot ziens).

Prettig weekend. Nee, nu echt!

2005-01-15T10:00:00.000+02:00

Tja, iedereen heeft zo z’n eigen werkethos, en dat kan soms wel eens tot verwarring leiden. Zo verkeerde ik geheel in de veronderstelling dat na vrijdag het weekend zou beginnen. Nou, meer kon ik er niet naast zitten. Niet alleen is zaterdag gewoon een werk- en zelfs schooldag, ik moet ook nog eens om half acht aanschuiven bij het ontbijt. Laat ik het ontbijtritueel van de familie Giacaman even kort toelichten. Omdat er ’s morgens vrij veel mensen in het huis aanwezig zijn, die bovendien naar allerlei verschillende plaatsen moeten, heeft de familie een systeem bedacht. Er wordt namelijk met twee zogenaamde ‘shifts’ gewerkt. De eerste betekent half acht ontbijten, acht uur de deur uit, en de tweede is hetzelfde idee, maar dan een uur later. Ik, niet bepaald een uitslaper, maar toch wel een beetje gesteld op een fijne nachtrust, ben tot nu toe bijna iedere keer aangeschoven bij de tweede shift. Morgen is de situatie wat anders, omdat de tweede shift niet doorgaat wegens de afwezigheid van twee kinderen en omdat Sylvana last heeft van een hele hoge bloeddruk en het dus een stuk rustiger aan moet doen. Het betekent dat ik morgen, zaterdag (!), alleen kan aanschuiven bij die eerste shift, en dus om half acht moet aantreden. Nou ja, zo heb je tenminste nog wat aan je dag. (Voor de mensen die denken dat ik die laatste opmerking serieus meen: laat je nakijken!)

Ik merkte vandaag dat de tijd sneller begint te gaan. Aan de ene kant heel erg fijn, omdat ik iedereen thuis natuurlijk wel een beetje begin te missen (en sommigen wel veel meer dan ‘een beetje’), maar aan de andere kant betekent het dat ik wel moet doorgaan met mijn onderzoek. Voorlopig heb ik echter nog geen reden tot klagen, want ik heb van alles meegemaakt en met veel mensen gepraat. Nu zullen bepaalde dingen vast nog wel veranderen, maar mijn onderzoek begint nu ook redelijk vorm aan te nemen. Dat wil zeggen, het wordt steeds duidelijker wat ik nou eigenlijk wil weten en dus uiteindelijk ga opschrijven. Later zal ik hier wel wat meer over uitwijden, maar voorlopig moeten jullie het maar van me aannemen. Het komt in ieder geval goed!

Nog even een kort stukje over de rouwbijeenkomst van gisteren. Het blijkt dat ik echt de grootste onzin aan jullie aan het verkopen was. Zo bleek de overledene niet Orthodox te zijn, maar toch echt heel erg Katholiek. En hij was niet zomaar een hoge pief binnen de PLO, hij was een van de oprichters van Fatah. Hij heeft de Palestijnen ook vertegenwoordigd bij de Verenigde Naties, en hij werd gezien als de rechterhand van Arafat. Dat verklaart ook waarom er op de vierde mogelijkheid tot condoleren nog steeds ruim 250 mensen aanwezig waren.
Zoals gebruikelijk in Beit Sahour, de geboorteplaats van de overledene, werd er na de mis een lunch geserveerd voor alle aanwezigen. Zo zat ik dus met allemaal mannen in een zaaltje naast de Katholieke kerk (de vrouwen zaten gescheiden, een beetje weggestopt achter een scherm), aan lange tafels een traditionele lunch weg te werken. Helaas met behulp van plastic bestek, wat het wat lastig maakte. De maaltijd bestond uit een speciaal soort rijst, vast weer met liters olijfolie er doorheen, want heel erg machtig. Naast de rijst, lag het bord vol met gestoofd lamsvlees en het geheel ging zelfs vergezeld van een lekker bakje yoghurt, dat overigens niet bedoeld was om na, maar met de rijst te eten. Of beter, om er doorheen te roeren. Erg lekker trouwens en niet eens zo vreemd, want er wordt hier vaker iets zuurs bij de maaltijd gegeten. Zo kreeg ik donderdagavond gefrituurde vleesballetjes, met een krokant jasje (bij gebrek aan een betere vergelijking, ze leken qua vorm een beetje op minitorpedo’s*), en die waren erg smakelijk, helemaal toen ik merkte dat je zo’n snack door de helft hoorde te breken en er een citroen boven moest uitknijpen. Het leek me aanvankelijk nogal een rare combinatie, maar het pakte erg lekker uit. Iets dat ik natuurlijk had kunnen weten, want over lekker eten hoef je de Palestijnen niks uit te leggen!

Even iets heel anders. Het doet me goed dat er zoveel mensen zijn die mijn stukjes lezen. Het maakt het werk toch weer een stuk leuker om te doen en het geeft op deze manier echt voldoening. Er zijn meerdere redenen waarom ik mijn weblog zo uitgebreid bijhoud. Allereerst is het prettig om een soort dagboek bij te houden, omdat je zo dingen van je af kunt schrijven en bovendien, omdat je toch ‘in je eentje bent’, is het fijn om je belevenissen met je vrienden en familie te delen. Ten tweede heb ik mijzelf het bescheiden doel gesteld om mensen te informeren over het leven in de Bezette Gebieden. Het beeld dat in het buitenland over Palestijnen heerst, is in mijn ogen namelijk vrij kortzichtig en over het algemeen gericht op enerzijds het lijden van de mensen en anderzijds de gewelddadige gevolgen van de strijd tegen de Israëlische bezetting. Ik wil met mijn weblog, naast de vervelende verhalen en getuigenissen van onrecht, vooral ook het gewone leven beschrijven. Iets dat ik ook graag met mijn scriptie wil proberen. Al deze stukjes dienen dus tegelijkertijd als notities, die ik tijdens het schrijven van mijn scriptie ga gebruiken.Ten derde is het bijhouden van mijn weblog een goede oefening. Niet alleen vind ik het erg leuk om te schrijven, het is ook iets waar ik meer mee wil doen, “later als ik groot ben”. Het is naar mijn mening niet iets dat je kunt leren, maar als je het leuk vindt om te schrijven en als je het veel doet, dan geldt volgens mij wel het principe “oefening baart kunst”.
Blijf dus lezen, laat het desnoods aan al je vrienden weten, en blijf vooral ook reageren. Het is namelijk erg fijn om reacties te lezen. En natuurlijk stel ik het enorm op prijs als je eens een mailtje of sms-je stuurt. Dus nogmaals: dekker.m@gmail.com en 00972-54 69 740 69 (Alhoewel sommige mensen mij kennelijk niet kunnen bereiken op dit nummer. Ik heb geen idee hoe dit komt.)

* In dezelfde categorie heb ik trouwens nog een leuke vergelijking. Sinds de eerste Intifada is namelijk het befaamde gehaktbrood van Sylvana, dat trouwens echt heel erg lekker is, vanwege de vorm ‘Molotov Cocktail’ gaan heten. En ik eerst maar denken dat ik het woord “Meatloaf” gewoon helemaal verkeerd verstond.

Happy New Year!

2005-01-14T11:20:00.000+02:00

Het voelt vandaag niet zo heel bijzonder, maar het is vandaag dus nieuwjaarsdag. Voor de Oosters Orthodoxe Christenen althans. Nogmaals een gelukkig nieuwjaar dus!
Vandaag ga ik eerst wat mensen en organisaties proberen te bereiken, zodat ik een paar interviews kan gaan plannen. Daarna ga ik samen met Fuad en Sylvana naar een condoleancebijeenkomst in Beit Sahour. Onlangs is namelijk een vooraanstaand lid van de Orthodoxe gemeenschap overleden, en nu met nieuwjaarsdag is er een extra mogelijkheid tot condoleren. Het schijnt redelijk druk te worden, veel mensen willen van de gelegenheid gebruik maken. De man bekleedde overigens ook een vrij hoge functie binnen de PLO, dus dat zou zijn bekendheid in de regio kunnen verklaren. Het is mijn tweede rouwbijeenkomst hier, en ik ben benieuwd of deze, als zijnde Orthodox, verschilt van de Islamitische van vorige week.

Ik begin nu steeds meer gewend te raken aan het leven hier en dat is vooral dankzij de vriendelijkheid van de mensen. Het blijft echter bijzonder om te zien hoe de mensen hier in het leven staan. Ze werken echt heel hard en proberen te genieten van de kleinere dingen des levens; lekker eten, spelende kinderen, familiebezoek, wat tv kijken, niets overdreven. Fuad probeert de Palestijnse manier van leven continu uit te leggen en vooral te verklaren. Als je verder weinig vrijheid geniet, zoals bijvoorbeeld de mogelijkheid om te kunnen reizen, en als bepaalde zekerheden gewoonweg niet aanwezig zijn, zoals goede medische instellingen, alle soorten verzekeringen, een ziektewet of een pensioen*, dan leer je wat simpeler te leven. Het heeft aan de ene kant te maken met een soort acceptatie, maar aan de andere kant zie je ook dat veel mensen zo een enorme weerbaarheid opbouwen en daardoor heel veel tegenslag kunnen hebben. Aan de andere kant werkt het ook wel een soort onverschilligheid in de hand, hoewel zo’n houding volgens mij nog wel eens gespeeld wordt.
De auto van de familie staat momenteel bij de garage, voor een volledige opknapbeurt, dus iedere dag wordt er een ander voertuig (busjes, stationwagons, maakt niet uit) geleend of gehuurd van vrienden of familie. Gisteren reden we richting het AEI, in de oude Ford van een nicht van Teddy, met een grote omweg langs verschillende scholen om de kinderen af te zetten. Ik zat inmiddels een paar minuten achterin te hobbelen en irriteerde me eigenlijk een beetje, want het was koud en ik voelde het enorm tochten. Best wel vreemd, want er stond geen enkel raam open. Teddy, die mij via zijn achteruitkijkspiegel kennelijk een beetje moeilijk zag doen, begon te lachen en vertelde dat zijn nicht tussen Aida Camp en het checkpoint woont, zodat haar huis vaak in de vuurlinie van de Israëlische soldaten zitten. De auto zat dan ook vol kogelgaten en -deuken. Het was me eerlijk gezegd niet eens opgevallen toen ik instapte, maar eenmaal buiten zag ik dat de wagen er inderdaad helemaal vol mee zat. Een hele nieuw ervaring voor mij en vrij bizar om te zien, maar voor de mensen hier helemaal niet bijzonder. Ik vraag me af of ik na drie maanden ook zo laconiek over kogelgaten kan praten.

Wat betreft praten, ik begin steeds meer woordjes Arabisch op te pikken. Het gaat nog wat moeizaam hoor, en een hele zin is er nog niet bij, maar ik merk wel dat ik af en toe doorheb waar een conversatie overgaat. Eerlijk is eerlijk, ik moet toegeven dat ik bijzonder goede leraren heb – de (klein)kinderen. Omdat ze zelf ook nog steeds aan het leren zijn en daardoor lekker simpel praten en bovendien vaak herhalen, kan ik snel woordjes herkennen. Als ik iets nieuws hoor, dan probeer ik het ook uit te spreken en na bevestiging van een van de volwassenen heb ik er weer iets nieuws bijgeleerd. Het heeft me doen besluiten om goede vrienden te worden met mijn leraren. De zak snoep die ik in de Oude Stad had gekocht was daarvoor handig, het feit dat ik ballonnen kan opblazen was mooi meegenomen, mijn bellenblaaskunsten met kauwgom deden zeker geen kwaad en toen bleek dat ik ook nog eens een heel gewillig klimrek was en prima functioneerde als springkussen, toen was het duidelijk geregeld: de lessen konden beginnen.

Hmmm, ik weet niet of ze hier aan vuurwerk doen, maar volgens mij wordt er verderop driftig geschoten, zo te horen vlakbij het checkpoint. Klinkt zwaar, heel anders dan de vreugdeschoten tijdens de verkiezingsnacht, dus het moet wel van de Israëli’s komen. Het is gelukkig, voor mij, een stuk verderop. De situatie rond het checkpoint is trouwens ook bizar, want op zo’n 200 meter er vandaan wordt de Muur gebouwd, terwijl daartussen nog Palestijnse huizen staan. Die mensen mogen daar eigenlijk niet komen, maar als ze er weggaan, dan hebben ze helemaal niks meer.
Begin volgende week ga ik met Claire praten, een lid van de Women’s Group van het AEI. Zij woont met 3 gezinnen in een huis in die zogenaamd Israëlische zone tussen de Muur en Mahsum checkpoint en leeft daar in een veel te kleine ruimte, terwijl ze weet dat er constant machinegeweren op het huis gericht zijn. De ramen zijn altijd afgedekt met plastic, zodat er niet naar binnen gekeken kan worden. Mocht er zo’n plaat weggehaald worden, dan lopen de mensen in het huis een groot risico om neergeschoten te worden. Dat is haar dagelijkse realiteit. Een onleefbare situatie natuurlijk en ik wil dan ook heel graag weten hoe ze dat in vredesnaam volhoudt.

Waarschijnlijk is dit mijn laatste update voor het weekend, dus ik wil jullie bij deze, ondanks de wat serieuzere verhalen, een heel prettig weekeinde wensen. Ik zal natuurlijk mijn stukjes bijhouden, dus maandag zal er wel weer een aardige lap tekst toegevoegd worden.
Oh, voordat ik het vergeet, het adres dat ik eerder op mijn weblog had gezet, van de familie Giacaman dus, dat kun je voor kennisgeving aannemen, maar verder is het onbruikbaar. Er kan hier namelijk geen post ontvangen worden. Dat is alleen weggelegd voor organisaties (en een enkel persoon) met een PO Box. En aangezien de Israëlische post er ruim een maand over doet om de post van Jeruzalem naar Betlehem (10 km) te brengen (fijn, die pesterijtjes), gaat dat ook niet echt werken. Het is dus e-mailen geblazen. Echt wel een bizarre situatie trouwens. Fuad begreep aanvankelijk zelfs niet eens waar ik het over had toen ik hem vroeg naar ‘hun adres’. “I already told you, didn’t I? It’s aei@p-ol.com” En dat vier keer achter elkaar, totdat hij doorhad dat ik dus “echte post” bedoelde. “No you can’t. You must use e-mail”. Tja, als je het thuis niet kunt ontvangen en als het voor de organisatie praktisch onbruikbaar is, dan weet je niet anders… Meteen weer een mooi voorbeeld van de Palestijnse weerbaarheid, want Sylvana moest behoorlijk lachen om het feit dat alle kerstkaarten (via het AEI) daardoor ook minimaal een maand te laat aankomen. Ja, je went aan heel veel dingen en ondanks de vele ‘ongemakken’ (in veel gevallen is het woord ongemakken toch echt een eufemisme) moeten de Palestijnen er het beste van zien te maken. En dat gaat ze in heel veel gevallen goed af, want ongelukkige mensen heb ik hier eigenlijk nog niet gezien.
Goed, dat lijkt me een mooie afsluiter voor nu. Prettig weekend allemaal en groetjes!

Peace.
Martijn.

* Let hier trouwens nog even goed op: de Palestijnen betalen dus wel belasting (zelfs ook aan de Israelische staat), maar ontvangen daar dus vrij weinig voor terug. Het is niet alleen geen verzorgingsstaat, er zijn gewoon helemaal geen voorzieningen van dien aard. Toen ik dit hoorde, kon ik bepaalde dingen ook wat meer in perspectief zien. De overdreven bezorgdheid over verkoudheid bijvoorbeeld. Als ik vanuit het huis naar mijn eigen huisje loop, wat echt niet langer duurt dan 30 seconden, dan mag ik dus niet het huis verlaten zonder een sjaal, en het liefst zien ze me zelfs met een kuffiyeh over mijn hoofd. Die bezorgdheid is dus niet bepaald overdreven, want een griepje kan enorme gevolgen hebben voor een gezin, aangezien men de inkomsten gewoon niet kan missen.

Jeruzalem

2005-01-13T11:06:00.000+02:00

Een hele goede morgen,

Hier volgt het verhaal over mijn dagje in Jeruzalem dat ik gisteravond heb getypt.

Na een bord spaghetti bij de familie, zit ik nu fijn achter mijn laptop om mijn ‘belevenissen’ van vandaag uit te typen. De Arabische koffie smaakt als vanouds goed en op de achtergrond draait een hele fijne CD van Jack Johnson (nog bedankt liefje!). Ben net een beetje bijgekomen van allerlei nieuwe ervaringen en de sfeer is uitstekend om rustig wat te typen…
Wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten, dat zeggen ze wel eens. Nou, wie de hele dag door Jeruzalem gaat rondstruinen moet op die krengen lopen. Het zijn er slechts twee, op iedere voet eentje, maar het voelt niet prettig, kan ik je vertellen. Gelukkig was mijn tripje wel wat waard, want het was zeker een leuke dag met veel nieuwe indrukken. En nu kan ik bovendien een beetje meepraten over de belangrijkste toeristische trekpleisters van het Heilige Land. (De zonnige stranden bij Eilat even niet meegeteld.)
Voordat ik naar de Oude Stad ga, breng ik eerst een bezoekje aan the Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs (oftewel PASSIA), een Palestijnse organisatie die zich bezighoudt met het verzamelen en verspreiden van informatie over het Palestijnse Vraagstuk. PASSIA is opgericht in 1987 en is niet alleen gevestigd in Jeruzalem (of Al Quds, de Arabische naam van de stad), maar houdt zich ook veel bezig met deze stad. PASSIA brengt ieder jaar een Diary uit, met daarin een agenda en ruimte voor persoonlijke aantekeningen, maar vooral een enorme lijst met adressen van belangrijke Palestijnse organisaties, een duidelijk overzicht met belangrijke Palestijnse termen en begrippen en daarnaast een bijlage met interessante weetjes, zoals bijvoorbeeld een schema met de werking van de Palestijnse Autoriteit (bepaald niet overbodig). Ik heb nu de meest recente versie, 2005 inderdaad, en beschik nu over een enorme schat aan informatie in een vrij compacte vorm. Echt een uitkomst en de 50 NIS (zeg maar € 8,50) meer dan waard!
Na mijn korte bezoekje aan PASSIA (de wandeling er naartoe was vrij lastig en duurde langer dan mijn hele bezoek) ben ik snel terug gegaan naar de Damascus Gate, om de Oude Stad van Jeruzalem in te gaan. De poort is niet alleen symbolisch een toegang tot een heel andere wereld. De drukte voor de poort is maar een voorbode van wat je te wachten staat als je verder loopt. Voor iedereen die er nog nooit is geweest, de Oude Stad is opgedeeld in vier kwartieren, een Christelijk, een Armeens, een Joods en een Islamitisch. Vergeleken bij de hele stad Jeruzalem is de Oude Stad maar piepklein. Er wonen zo’n 35 duizend mensen, waarbij de moslims met zo’n 25 duizend mensen veruit de meerderheid vormen. (Trouwens, de relatief kleine groep inwoners is wel goed voorzien van religieuze instellingen, want er zijn 25 moskeeën, 65 kerken en 19 synagogen.) De Damascus poort geeft toegang tot het Islamitische kwartier en dat is ook meteen het meest chaotische, maar in die zin ook leukste gedeelte van de Oude Stad. De smalle straatjes lopen schots en scheef, vaak steil naar beneden (wat natuurlijk afhangt van de richting waarin je loopt) en iedere vierkante meter is benut door ontelbaar veel winkeltjes en kraampjes, waar echt alles te koop is, van staafmixers tot snoepjes, van falafel tot anti-roosshampoo. Als Westers uitziend persoon wordt je net wat vriendelijker begroet dan de andere mensen, want wie weet koop je wel wat. In mijn geval niet dus, want ik ben natuurlijk opgegroeid met het welbekende credo “kijken, kijken, niet kopen”. Bovendien loop ik snel door, wanti k wil eerst nog even mijn mail checken voordat ik naar het welbekende Western Wall Square ga, het plein waar de belangrijkste gebouwen zijn geconcentreerd.
Nou ja, het internetcafé had ik in mijn vorige berichtje al geïntroduceerd, dus snel verder. Ik struin wat rond door het Islamitische kwartier, beland zo bij een kerk waarvan ik de naam ben vergeten, pik even een stukje mee van het Armeense kwartier en zo beland ik ineens in het Joodse Kwartier. Het was me aanvankelijk niet opgevallen, maar de pijpenkrullen (die ik overigens een beetje gemist heb tijdens mijn hele fijne bezoekje aan Antwerpen in de Kerstvakantie) maken het vrij snel duidelijk. Er valt me dan meteen nog niets op, namelijk dat de Oude Stad best wel een doolhof is. Ik sla twee hoeken om, ga een trapje af, loop een poortje onderdoor, steek een straatje over en ik weet dat ik hopeloos verdwaald ben. Een hele vriendelijke meneer, die er naar eigen zeggen woont, wil me gelukkig wel de weg wijzen naar de Klaagmuur. Als hij me onderweg echter ongevraagd allerlei andere gebouwen laat zien en ineens heel veel feitjes uit zijn mouw tovert, begin ik te vermoeden dat hij niet zozeer aardig is, maar gewoon uit is op mijn dollars, euro’s of shekels. Of VISA, wat dat aangaat. Ik besluit het spel toch maar mee te spelen en loop gedwee achter hem aan, want anders was ik waarschijnlijk pas na uren op mijn bestemming beland. Eenmaal aangekomen op een hoger gelegen plateau, dat uitkijkt op het plein voor de Klaagmuur, steekt mijn ongevraagde gids, nu toch echt een heel stuk minder vriendelijk, zijn hand op en maakt een gebaar dat, volgens mij, over de hele wereld maar een ding betekent: geld! En veel ook, want hij waagt het om 120 shekels te vragen. Ik ben meestal toch vrij bescheiden en onderhandelen kan ik helemaal niet, maar nu moet ik toch echt heel hard lachen. Ik schuif de man een briefje van 20 in zijn hand (wat ik eigenlijk al te veel vind, want het was een rondleiding van niks!) en loop, zijn gemopper achter me latend, naar beneden, het plein op.

Ja, ik voelde me enigszins genept door die “vriendelijke meneer”

Als je rondkijkt op het plein voor de Klaagmuur (vergeleken bij de Apartheid Wall valt er trouwens maar weinig te klagen), dan zie je pas waarom dit plein zo’n enorme belangrijke rol heeft gespeeld tijdens het begin van de huidige Intifada. Op onderstaande foto heb ik geprobeerd om het hele plein weer te geven, wat redelijk gelukt is. De afbeelding is vrij klein, maar als je erop klikt, dan verschijnt er een grotere versie in beeld. Dat betekent dat je even heen en weer moet klikken tussen schermen om het te volgen. Let goed op – die grote gouden koepel, links in beeld, is de beroemde Rotskoepelmoskee (zo’n beetje het belangrijkste onderdeel van de ‘skyline’ van Jeruzalem), daar recht onder zie je de westelijke muur van de Tweede Joodse Tempel, ook wel bekend als de Klaagmuur, daar bovenop, aan de rechterkant van de muur is een kleine uitstulping in de muur te zien, oftewel de Tempelberg, en helemaal rechts in beeld, in de vorm van een grijze koepel, zie je de befaamde al-Aqsa moskee, waar de huidige Intifada dus naar vernoemd is.

Western Wall Square (klik om te vergroten)

De mensen die dit konden volgen, kunnen wel begrijpen dat dit, met al die verschillende belangrijke religieuze symbolen, een beladen plek is. Toen Ariel Sharon in 2000 (hij was toen nog geen premier) een bezoek bracht aan de Tempelberg, vergezeld van honderden soldaten, was dat dus een enorme belediging voor de moslims, die niet alleen Joodse soldaten rond hun grote al-Aqsa moskee moesten dulden, maar ook werden buitengesloten van het gebied. Het was de spreekwoordelijke druppel die de emmer deed overlopen en een massale Palestijnse opstand, de tweede Intifada (Arabisch voor ‘afschudden’), was een feit.

Maar goed, ik loop dus op dat plein en ga maar een kijkje nemen bij de Klaagmuur. Gelukkig begeef ik me automatisch naar het goede gedeelte, want de muur is in tweeën opgedeeld; een helft (of eigenlijk driekwart) voor mannen en de rest voor de vrouwen. Ik loop dus naar het linkergedeelte en pak daar een keppeltje uit de daarvoor bestemde bak, want ik wil niet oneerbiedig zijn. Echt ongeloofwaardig komt het echter niet over, want echt Joods zie ik er niet uit, mijn camera doet waarschijnlijk weinig goed en het “weggooikeppeltje” ziet er ongeveer uit als een platgeslagen McDonalds patatbakje. Maar dan wit.
Er zijn vrij veel mensen, en het is toch wel een interessante ervaring. Er hangt een heel aparte sfeer en de toeristen vallen eigenlijk helemaal niet op. Iedereen, mijzelf incluis, loopt stil en eerbiedig rond, zonder de aanwezige Joden te storen. De mannen hebben ieder hun eigen manier van uiten, waarbij sommigen stilletjes staan, soms lezend in de Torah, en anderen buigend en knikkend, soms zingend, hun religie belijden. De eerbied van de aanwezige toeristen wordt overigens wel een beetje opgedrongen door de norse en strenge militaire controlepost bij de ingang naar het plein. De jonge soldaten (twee mannen een vrouw) met hun grote geweren komen vrij bedreigend over. Dat ik daar bijna in mijn boxershort sta, doordat mijn riem af moet voor de detectorpoort, doet daar weinig aan af.

Mensen bij de Klaagmuur

Na de Klaagmuur wil ik graag een bezoek brengen aan de Rotskoepelmoskee, aangezien die sinds een tijdje weer open is voor (voornamelijk buitenlandse) bezoekers. Alhoewel de officiële openingstijd nog niet verstreken is, wordt me toch de toegang geweigerd door de aanwezige soldaten. “It will open again tomorrow.” Ah, fijn om te weten, ik zal er aan denken in Betlehem.
Verder valt er op het plein helaas weinig te doen, dus ik neem nog maar wat foto’s en besluit om weer terug te gaan naar het Joodse Kwartier. In tegenstelling tot de heenweg ben ik nu niet na een paar minuten, maar vrijwel meteen verdwaald. Het kost me uiteindelijk een half uur, maar dan begin ik wat bekende punten te zien en kom ik uiteindelijk weer uit in het Islamitische gedeelte. Ik sla weer vriendelijk alle aanbiedingen van handgemaakte kussens, kleden, en beeldjes af en laat, op een heerlijk broodje falafel en een zak snoep voor de kleinkinderen van Fuad en Sylvana, ook het eten links (ehm, en rechts) liggen. Ik had vooraf wel bepaalde voorstellingen van het leven in het Midden-Oosten en de kleine straatjes van dit gedeelte van de Oude Stad komen bijna overeen met mijn fantasieën. Dat maakt het wel spannend.
Eenmaal buiten de Oude Stad, besluit ik een klein stukje te lopen, om daar, gezeten op een stenen bankje, te genieten van mijn broodje falafel. Ik merk dat ik nogal moe ben van het lopen en kijk wat rond, zoekend naar een rustiger plekje in de chaos die Jeruzalem heet. Ik herinner me een tip van Anne, die overigens die morgen met me mee is gereisd en meteen op de bus naar Qalqilya (waarschijnlijk via Ramallah) is gestapt. Ik loop twee straten door en kom inderdaad uit bij de onofficiële graftombe slash kruisigingplaats slash plek van herrijzenis van Jezus. Onofficieel? Ja, alles kan hier. De officiële plek is overigens de Heilige Grafkerk in het Christelijke (Orthodoxe) Kwartier van de Oude Stad, maar dat lijkt de mensen van “The Garden Tomb Association” weinig te deren. Ze hebben er een mooi verhaal van gemaakt. De tuin, die ook wel erg mooi is, is volgens de stichting de oude hof van Jozef van Arimathea, de plek waar Jezus dus begraven zou zijn. De plek van de kruisiging, Golgotha, oftewel Schedelplaats, is een oude steengroeve, die nu op eerbiedige wijze in gebruik is genomen als bushalte. Het park is klein en vooral heel erg rustig. En bovendien gratis. Een ideale plek om even tot rust te komen dus. Ik maak snel een rondje, en ondanks het feit dat het een mooie omgeving is, er is verder weinig te zien. Dat blijkt bijvoorbeeld ook duidelijk uit het bord op de toegangsdeur tot Jezus’ graftombe.

Het is maar goed dat de toegang gratis is…

Ik ga op een bankje midden in het parkje zitten en besluit even wat aantekeningen te maken over vandaag, de reden dat ik dit verhaal lekker uitgebreid kan maken.
Na een kwartier is het gedaan met de rust, want er verschijnt een grote groep mensen die een rondleiding krijgt. Het is een groep van zo’n vijftig Nigerianen en ik probeer me op onopvallende wijze aan te sluiten. Ik heb altijd gedacht dat ik vrij gemakkelijk in een groep mensen kon opgaan, maar tussen vijftig Nigerianen val zelfs ik op. De gidsen zeggen verder niks en ook de groep zelf laat weinig blijken. OK, ik ben een paar keer ‘onopvallend’ op de foto gezet en zelfs twee keer uitgebreid gefilmd, maar goed, je moet er wat voor over hebben. De rondleiding is verder wat saai en het verhaal voegt weinig toe aan het foldertje dat ik al had gekregen.
Na een kort verhaal over een wijnpers (who cares?) blijkt een jongen uit de groep de stoute schoenen aangetrokken te hebben en hij spreekt me aan. “Are you English?” Helaas moet ik ontkennend antwoorden, waarop hij ongelovig vraagt of ik niet “The actor from that movie” ben. Nu kan ik natuurlijk het spel meespelen, maar ik zeg toch maar dat ik uit Nederland kom en ik leg kort uit wat ik hier kom doen. De jongen is ineens nog meer geïnteresseerd en een andere man uit de groep komt er ook bij staan. Beiden zijn onder de indruk van mijn plannen en enigszins gegeneerd vragen ze of ze misschien met me op de foto mogen. Of ze mijn onderzoeksonderwerp zo goed vinden of dat ze mijn hele verhaal toch niet geloven en denken dat ik toch die ene acteur ben (wie dan?), dat maakt verder weinig uit, dus ik poseer gewillig, op voorwaarde dat zij ook met mij op de foto gaan. Helaas is die foto enigszins mislukt, het is een nogal wazig geheel, maar op verzoek kan ik hem wel eens plaatsen.
Het tweetal wenst me daarna veel succes met mijn onderzoek en gaat weer zitten bij de groep, die net een toespraak krijgt van een, naar ik aanneem, Nigeriaanse voorganger. Het is een interessant en soms erg grappig verhaal. Althans, dat blijkt uit de reacties van het publiek – mijn Nigeriaans is niet meer wat het geweest is. Als de toespraak uitmondt in een nogal levendige discussie, besluit ik om het voor gezien te houden in het parkje en Jeruzalem. Het is een mooie dag geweest. Ik maak nog even een korte tussenstop op een openbaar toilet in het park en zo heb ik dus met mijn handen in mijn kruis gestaan, op nog geen vijftig meter van de plek waar Jezus, ehm, nou ja, die hoef ik niet uit te leggen, de symboliek is duidelijk, lijkt me.

Ik in de toiletten van de Garden Tomb

Na een korte wandeling, terug richting de Damascus Gate, kom ik weer op de plek waar de sherut richting Mahsum checkpoint vertrekt en zo komt er een einde aan mijn toeristische bezoekje aan Jeruzalem en dus ook, eindelijk, aan dit stuk.

De Damascus Gate

Ik geef toe dat het wel weer een enorm verhaal geworden is en dat ik het waarschijnlijk met minder dan de helft van het aantal woorden had gered, maar het is echt die Arabische koffie… die geeft je vleugels!
Tot later!

Internetcafe (2)

2005-01-12T01:10:00.000+02:00

Salaam!
Dit is mijn tweede berichtje vanuit een internetcafe. De locatie is nu alleen niet meer Betlehem, maar midden in de Oude Stad in Jeruzalem. Ik ben vanmorgen vroeg vertrokken, langs Mahsum checkpoint, met de sherut naar Jeruzalem en vanaf daar naar de Damascus Gate. (Goed, ook een kleine tussenstop bij een pinautomaat langs Jaffa Road.) Na de poort ben ik door een heel smal, en vooral druk en chaotisch straatje naar beneden gelopen, totdat ik het eerste bordje "internetcafe" zag, en zo ben ik hier dus terecht gekomen: Freeline Internetcafe. Een aanrader.
Zodirect ga ik even de toerist uithangen en wat bezoekjes brengen aan zowel de Al-Aqsa als de Rotskoepel moskee, en daarna natuurlijk even een kijkje nemen bij de Klaagmuur. Mijn fototoestel zal waarschijnlijk overuren draaien en hopelijk kan ik jullie zo ook een beetje laten meedelen in de vreugde. (Voor zover jullie de bekende plaatjes niet al lang gezien hebben :))
Nou ja, ik ga dus maar eens uit dit donkere hol vandaan, op weg naar de toeristische plekken hier. Morgen hoop ik wat ervaringen met jullie te kunnen delen. Als ik daar de tijd voor heb, natuurlijk, want er moet ook gewerkt worden. Ben hier niet voor mijn lol, maar toch echt voor mijn onderzoek.
Tot morgen!

Internetcafe

2005-01-11T12:01:00.000+02:00

Hier even een kort berichtje vanuit een internetcafe in Betlehem.
Morgen ga ik een bezoekje brengen aan Jeruzalem, even babbelen met een Palestijnse organisatie en stiekem ook wat toeristische plaatsen bezoeken. De Oude Stad en de al-Aqsa moskee (waar de huidige Intifada naar vernoemd is) staan daarbij zeker op het programma.
Verder gaat alles goed, ben niet ziek meer en alles verloopt soepel!
Nou ja, echt heel kort dus! Tot later!

Business as Usual

2005-01-11T10:46:00.000+02:00

Vandaag was de eerste normale werkdag voor de Palestijnen, na de kerstvakantie en de verkiezingen. Eenmaal bijgekomen van al het eten en alle verplichte bezoekjes aan familie had men een dagje om bij te komen, voordat uiteindelijk die zo belangrijke stem uitgebracht mocht worden. Ook al waren het de allereerste democratische verkiezingen ooit en hangt er vrij veel van de uitslag af, het was de ‘day after’ toch echt weer ‘business as usual’. Alhoewel, dat klinkt saaier dan het is, want voor mij is er nog weinig ‘usual’ aan. Ik blijf continu om me heen kijken en vind de kleinste dingen al gauw erg interessant. Toch begin ik wel een beetje gewend te raken aan het leven hier. Het enige waar ik maar niet aan wennen is het eten. Ik loop nu al een paar dagen met buikkrampen rond en het wil maar niet echt minder worden. Wat die mensen ook allemaal niet eten, het is echt ongelofelijk. Vanmorgen, bijvoorbeeld, was Sylvana de kleine George (haar kleinzoon) een eitje aan het voeren, toen ze ineens een flesje olijfolie (het meest gebruikte tafelgerei na de vork) pakte en een scheut in het eitje goot. Ik, in een week toch wel gewend geraakt aan de ietwat andere eetpraktijken, was toch echt wel even geshockeerd. Olijfolie? In een zachtgekookt eitje? Nou ja, wie weet is het wel heerlijk…

Maar om nog even terug te komen op de verkiezingen, het is dus Abu Mazen geworden, geheel volgens de verwachtingen. De meeste mensen zijn dus blij met de uitslag, maar toch heerst er een zekere scepsis. Wie we ook gesproken hebben, mensen van Fatah, van Mustafa Bargouthi’s partij, van Hamas, iedereen zegt zo’n beetje hetzelfde, namelijk dat echte vooruitgang en echte vrede pas kunnen komen als Israël ook laat zien dat het die dingen wil. En met Sharon, toch een leider in een democratisch land en dus door een meerderheid gekozen, is dat niet bepaald het geval.
Wat ik zelf echter vooral belangrijk vond, was dat het hele proces zo ongelofelijk kalm en geordend is gelopen. Je moet bedenken dat dit niet alleen de allereerste democratische verkiezingen ooit zijn, het is bovendien erg lastig om zo’n gebeurtenis te organiseren als je niet zoiets als een echt staatsbestel hebt, als er niet bepaald een systeem van wetten en regels is en, misschien nog wel belangrijkste, als je land voor een groot gedeelte bezet wordt, waardoor er maar een zeer beperkte bewegingsvrijheid is.
Het is bovendien toch wel een bekend gegeven dat, mocht er iets misgaan, dergelijke gebeurtenissen vaak enorm uitvergroot worden door de (Westerse) media. Die weten vaak niet waar ze het over hebben en proberen dan maar om het stereotype beeld van de Palestijnse samenleving als zijnde gewelddadig en achtergesteld te bevestigen. Om maar even een voorbeeld te geven: Anne was in Jeruzalem, toen ze langs een camerateam van CNN liep en de presentatrice hoorde zeggen dat ze in Oost-Jeruzalem stond. Klinkt razend interessant natuurlijk, alleen ligt Jaffa Road niet bepaald Oost, maar toch echt heel erg in West-Jeruzalem en bovendien is het een zwaar bewaakt gebied waar veel zelfmoordaanslagen plaatsvinden. Een dag later zag ik ongeveer hetzelfde toen ik BBC World zat te kijken en de verslaggever, staand voor de Damascus poort, zie beweren dat hij in Oost-Jeruzalem staat, dat het daar heel erg rustig is en dat weinig mensen zin hebben om te stemmen. Nou, voor zover ik weet ligt de Damascus poort, zeker gezien vanaf de plek waar die vent stond, toch echt niet midden in Oost-Jeruzalem. Dat is net zoiets als een avond buiten Ahoy staan en dan beweren dat het concert heel goed was. Dat gaat echt niet werken. Maar goed, dat blijf je houden. De beeldvorming omtrent de Palestijnen is echt heel negatief en het wekt bij mij steeds meer irritaties op. En als verslaggevers al onzin gaan verkopen en zich, schijnbaar, niet eens onder de mensen durven te begeven, tja, dan lijkt het een beetje op te houden.
Sommige verhalen zijn daarentegen wel waar. Gisteravond lag ik in bed, toen ik plotseling allerlei schoten en verschillende politiesirenes hoorde. De volgende ochtend vroeg ik aan Fuad wat er aan de hand was en hij vertelde me dat het leden van de Fatah partij waren (de partij van Abu Mazen) die hun blijdschap over de verkiezingsuitslag vierden door rond te scheuren in hun auto en met geweren in de lucht te schieten. Ik denk dan op zo’n moment, wat is er mis met een glaasje champagne en een welgemeend “Joepie”? Nou ja, zolang er geen gewonden vallen…

Vandaag heb ik verder een beetje gewerkt aan het verzamelen van adressen om interviews te gaan regelen, wat mailen en mijn weblog updaten. De dag begon helaas wat minder, aangezien mijn iPod (met daarop foto’s en mijn weblogstukjes, die ik ‘thuis’ op mijn laptop schrijf) niet goed aangesloten kon worden op de beschikbare computer. Daarna viel bovendien de stroom uit, wat hier wel vaker gebeurt, zodat er helemaal niks gedaan kon worden. Gelukkig was dat van korte duur, zodat ik daarna nog wel even aan de slag kon.
De foto’s die we van de verkiezingen gemaakt hebben, gaan gebruikt worden voor een speciaal project van het AEI, “Sharing Stories”, waarin ze Nederlandse en Palestijnse jongeren aansporen om hun leefwereld in beeld te brengen met behulp van digitale camera’s. Het uitwisselen van beelden en verhalen erover moet een soort wederzijds begrip kweken, wat hopelijk leidt tot meer, en vooral positieve, aandacht voor de situatie waarin de Palestijnen leven. Ze waren dus erg blij met onze foto’s en zo kunnen we dus eindelijk wat terugdoen na al die gastvrijheid.
(…)

Het is nu ’s avonds en zo moet ik weer aantreden bij de lichte (yeah, right!) avondmaaltijd. Tot die tijd kan ik nog even wat vertellen over de verhalen die we hier horen. En die zijn vaak echt heel treurig.
Anne vertrekt woensdag naar het dorpje Jayyus (ik dacht dat je het zo schreef), dat tussen Qalqilya en Nablus is gelegen, een behoorlijk stuk ten noorden van Jeruzalem. Het schijnt normaal gesproken 2 uur rijden te zijn, maar door sowieso vijf(!) vaste en daarbij nog diverse tijdelijke checkpoints op de route, is het waarschijnlijk een reis van een dag. De afgelopen dagen is Anne hier geweest omdat de vader van haar gastgezin was opgepakt, omdat hij bezig was met het bewerken van zijn land. De Muur was namelijk tussen zijn huis en land ingebouwd, zodat hij vier vierkante kilometer land is kwijtgeraakt. Via een omweg is hij langs de soldaten gekomen en heeft hij, tevergeefs, toch geprobeerd om zijn olijfbomen te verzorgen.
Hij is nu echter weer vrijgelaten, heeft toch nog kunnen stemmen en Anne kan dus aan de lastige reis naar het noorden beginnen. Ze is, evenals ik trouwens, erg benieuwd in wat voor situatie ze terecht gaat komen. Haar gastgezin bestaat uit een vader, moeder en verschillende kinderen, waaronder een tweeling van drieëntwintig jaar oud. Een paar jaar geleden zijn er echter twee kinderen van het gezin omgekomen. Een zoon is per ongeluk overreden door een Israëlische bulldozer en een andere is in een auto gestorven aan een astma-aanval, toen soldaten bij een checkpoint hem niet wilden doorlaten om snel naar een ziekenhuis te gaan. Van dergelijke verhalen krijg je het dus echt koud.

Anne en ik hebben al afgesproken dat ik ga proberen om een bezoekje aan haar te brengen, waarbij we hopelijk ook naar Qalqilya kunnen gaan, toch wel een van de meest tragische voorbeelden van de gevolgen van de Muur, en, als de veiligheidssituatie het toelaat, een bezoekje aan Nablus kunnen brengen. Het zal mij benieuwen. Nou ja, het is weer etenstijd. Tot gauw maar weer!

Election Day!

2005-01-10T12:26:00.000+02:00

De verkiezingen!

Vandaag is dan eindelijk de dag aangebroken van de eerste echte, democratische Palestijnse verkiezingen! Ik moet eerlijk bekennen dat ik niet heel erg veel enthousiasme om me heen zie, alhoewel Fuad, en vrienden en familie, toch wel vrij veel discussiëren over de kandidaten. Mahmoud Abbas (oftewel Abu Mazen) is toch echt wel de duidelijke favoriet, alhoewel Mustafa Bargouthi ook wel aardig wat stemmen gaat krijgen. Winnen gaat die laatste het volgens mij echter nooit.
Zodirect gaan we met Fuad mee, als hij zijn eigen stem gaat uitbrengen, en daarna neemt hij ons mee op een kleine tour langs stemlokalen in de buurt, zodat we een beetje de sfeer kunnen proeven.
(…)
Die avond…
Het was best een leuke tocht, en we hebben een paar leuke foto’s genomen. Maar, om eerlijk te zijn, en dit is dus eigenlijk wel een heel goed teken, de verkiezingen hier verschillen eigenlijk erg weinig van die in Nederland. Goed, in Nederland zitten er geen agenten met machinegeweren voor de deur, maar het enige wat zij deden was roken en in het zonnetje zitten. (En we mochten zelfs een foto van ze nemen.) Nee, het verliep allemaal heel erg rustig. Binnen in de stemlokalen konden we helaas weinig doen, aangezien mensen die niet mochten stemmen buiten werden gehouden. Alles om fraude te voorkomen. Bij het stemlokaal waar Fuad moest stemmen, mochten we wel eventjes naar binnen, omdat Fuad de baas wist te overtuigen dat we een soort buitenlandse waarnemers waren. “White lies” zoals Fuad ze noemde. Een leugentje om bestwil dus :)
Ook het stemmen in het vluchtelingenkamp Beit Jibrin, midden in het centrum van Betlehem, verliep kalm en rustig. Nou ja, op de keiharde muziek, die uit een winkeltje tegenover het stemlokaal, na. Het kamp bestaat sinds de oprichting van de staat Israël, in 1948, en bestaat uit mensen die toen uit een dorpje, gelegen op het huidige Israëlische grondgebied, werden verdreven. Sinds die tijd leven ze in een vluchtelingenkamp op de West Bank, wat er uitziet als een soort getto. Fuad wist ons wel te vertellen, dat sommige vluchtelingen wel geld genoeg hadden om een beter huis te laten bouwen, maar dat ze er toch voor kiezen om in de erge situatie te blijven wonen, om de wereld duidelijk te maken dat de situatie in het gebied heel erg onrechtvaardig is. Wonen in een vluchtelingenkamp als een soort politiek statement, dus.

Na een bezoekje aan drie verschillende stemlokalen, besloot Fuad ons voor een klein wandelingetje te nemen, om even te kijken bij een stukje muur (of ‘hek’, in dit geval), dat Betlehem moet afsluiten van de Joodse nederzetting Har Homa. Het geluid dat uit de nederzetting, dat van hijskranen, bulldozers en klopboren, was echt heel erg beangstigend om te horen. Als ik er nu nog aan denk, krijg ik meteen weer kippenvel. Wat mij brengt bij een kort intermezzo, want ik ben namelijk ziek. Niks bijzonders, maar gewoon een echte ouderwetse griep met alles dat daarbij komt kijken; hoofdpijn, buikpijn, spierpijn, verhoging…tja, gewoon alles doet pijn. Gelukkig wordt ik behoorlijk verwend door de familie, met thee, extra fruit en, speciaal voor mij, een lichte (!) maaltijd. Vooral dat laatste is echt heel bijzonder :)
Maar waar was ik? Oh ja, Har Homa. Die nederzetting is gebouwd in de vorm van een enorm versterkt fort en is ook gelegen op een heuvel. Het ziet er echt heel bedreigend uit. Ik heb me altijd al afgevraagd waarom kolonisten eigenlijk in zo’n zwaar bewaakte omgeving willen wonen, midden in een omgeving met mensen die je als vijanden beschouwen. Fuad wist ons echter te vertellen dat de nederzettingen ware paradijsjes zijn en dat echt aan alles is gedacht. Scholen, speeltuinen, sportcomplexen, parken, zwembaden, luxe winkels en dat allemaal ook nog eens heel goedkoop, want zwaar gesubsidieerd. Vooral voor jonge mensen is dat natuurlijk een erg prettig lokkertje.
Het zien van die nederzetting en dan de vernietigde, verpauperde huizen in Betlehem, maakt me wel erg kwaad. De huizen die tegenover de vallei bij Har Homa staan, waar we dus waren gaan kijken met Fuad, hebben bijvoorbeeld mooie olijfgaarden, maar nu staat er ineens een enorm hek tussen, zodat de mensen volledig zijn afgesneden van een belangrijk deel van hun inkomen. En dat allemaal voor het bouwen van de nederzettingen en het creëren van een zogenaamd gevoel van veiligheid voor de kolonisten. Echt bizar.

Ik wil toch eindigen met een lichte noot, want ik moet even zeggen dat ik iets heel bijzonders heb meegemaakt. Ik ben namelijk de prooi geweest van, jawel, de enige echte en allereerste homo in Betlehem. Tijdens de intocht van de Griekse Patriarch begon hij heel dicht bij me te staan en me allerlei vragen te stellen over wat ik deed en waar ik vandaan kwam. Toen ik zei dat ik een Nederlandse student was, antwoord hij, met echt een heel lijzig stemmetjes: “ik ben kapper.” Nou ja, ik ben ook niet achterlijk, dus ik had meteen wel door hoe de spreekwoordelijke vork in de steel zat en heb me voorzichtig van hem verwijderd. Vandaag, tijdens onze wandeling, komen we dus diezelfde vent tegen en ineens begint Fuad te zeggen dat hij dus de allereerste homo in Betlehem was en dat Fuad en een andere collega zich een beetje zorgen maakte tijdens de intocht. De collega van Fuad had uitgeroepen: “He’s hunting!” Maar Fuad had wel door dat ik een beetje voor mezelf kon zorgen en besloot het me zelf te laten oplossen. Nou ja, best nutteloos allemaal, maar ik moest er wel een beetje om lachen. Fuad overigens ook, nadat ik hem uitlegde dat kappers in Nederland wel een beetje een reputatie hebben op dit gebied ;)
Helaas moet ik het voor vandaag hier bij houden. Ik heb nog zoveel te vertellen, maar ik heb nu echt dringend slaap nodig. Tot snel!

Tour de Khalid

2005-01-10T12:22:00.000+02:00

Salaam!
Vandaag is een bijzondere dag, want dit is de eerste dag dat ik bijna alleen maar Nederlands kan gaan praten. Anne, een antropologiestudente uit Amsterdam, is hier namelijk om ongeveer hetzelfde onderzoek te gaan doen als ik, naar geweldloos verzet in de Bezette Gebieden dus, en ze verblijft nu tijdelijk bij de familie Giacaman. Echt heel grappig en toevallig.
Het is de bedoeling dat we vandaag een beetje aan sight-seeing gaan doen. We hebben het plan opgevat om te gaan kijken bij de Apartheidsmuur bij Abu Deis, een buitenwijk van Oost-Jeruzalem. Het is na Qalqilya, het meest beruchte stukje muur dat er tot nu toe gebouwd is en het is zeker ook wel op het nieuws te zien geweest. Het zijn in feite enorme stukken muur, met daartussen enkele spleten, waardoor mensen proberen de stad in en uit te komen, in de hoop dat ze niet worden tegengehouden door Israëlische soldaten. Tragische beelden. Anne en ik hopen dezelfde tocht te maken, maar dat hangt natuurlijk een beetje van de situatie aldaar af. Binnenkort meer over deze tocht.
(…)
Inmiddels is het avond en hebben we onze tour langs de muur erop zitten. Het was erg indrukwekkend en het is echt haast niet voorstellen hoe vreselijk dat bouwwerk is. Als je ervoor staat en hem aanraakt krijg je gewoon kippenvel. Dat ding is dan ook 8 meter hoog en zo ontzettend lelijk, waardoor het geheel echt heel erg afschrikwekkend is.
We hebben de muur op diverse plekken bekeken, waaronder bij Aida Camp, een vluchtelingenkamp vlak buiten Betlehem, bij de Mahsum, het belangrijkste checkpoint tussen Betlehem en Jeruzalem en bij Abu Deis.

Bij die laatste plek was de muur inmiddels al grotendeels voltooid, dus we konden er helaas niet langskomen om de stad in te gaan. De taxichauffeur, “our friend” Khalid, liet ons belangrijke plekken zien en kon over alles wel wat vertellen. Hij heeft ons ook wat andere plekken laten zien, zoals een vernietigd huis tegenover de Joodse nederzetting Gilo, de bronnen van Koning Salomon en een roadblock op de oude weg tussen Betlehem en Hebron. Bij het roadblock, stond aan beide kanten een auto geparkeerd, en er waren 3 mensen druk bezig met het overladen van allerlei dozen. Tja, als je er niet door kunt met de auto, dan is dit soms de enige manier om handelswaren te transporteren.

Na onze drie uur durende tocht, hebben we een broodje shoarma gegeten (Jawel! Maar zonder knoflooksaus wel wat saai…) en besloten we om toch nog eens de Geboortekerk te bezoeken, maar nu met fototoestel. Gelukkig heb ik wat geslaagde foto’s, van o.a. de geboorteplek van het Kindeke.
Aangezien de geboortekerk er om de hoek ligt, besloten we daarna om de zogenaamde Milk Grotto te bezoeken. Misschien heb ik dit verhaal al verteld, maar voor de liefhebbers nog even: het is de grot waar Jozef, Maria en Jezus konden schuilen, toen Koning Herodus, op zoek naar het kindje Jezus, besloot om alle kinderen van Betlehem om te brengen. (Van heel veel plaatsen in Betlehem is ook de berg te zien waar het kasteel van Herodus stond, Mount Herodion…Echt waar, ik begin het jammer te vinden dat ik geen bijbellessen op school heb gehad!) In de grot gaf Maria de borst aan Jezus, en toen er een druppel melk op de grond viel, veranderde de kleur van de rotsen in de grot plotseling in wit. Best leuk verhaal, ware het niet dat de hele grot nu zwart van kleur is, door alle kaarsen en lampen die er jarenlang gebrand hebben. Op sommige plekken hebben mensen echter wat roet weggeschraapt en daar zie je inderdaad dat de stenen oorspronkelijk spierwit waren. Nou ja, best grappig allemaal.
De rest van de dag bestond uit een beetje eten, dit verhaal typen en ’s avonds vroeg naar bed. Ik weet niet wat het is, maar ik ben de afgelopen dagen echt vreselijk moe. Nou ja, je maakt ook best veel mee op zo’n dag en van uitslapen hebben ze hier ook niet echt gehoord. Discipline Martijn!!!
Tot zover vandaag…snel weer nieuws!

Foto's

2005-01-10T10:32:00.000+02:00

Hier enkele foto's. Het is nog niet veel en het zijn ook wat oude plaatjes, maar ja, het is beter dan niks!

Need I say more?

Mahsum Checkpoint bij Betlehem

Uitzicht vanuit mijn kamer

De oude markt van Betlehem

Sabaa Ilcheer!

2005-01-07T12:33:00.000+02:00

Goeiemorgen (of: Sabaa Ilcheer),

Ik zit hier in mijn eentje in het gebouw van het AEI en het is koud. HEEL erg koud. Ze hebben helaas geen geld voor verwarming, dus ik probeer mezelf warm te houden met kopjes koffie...Werkt niet echt. Brrr, ik hoop niet dat ik permanente schade aan uitstekende lichaamsdelen aan het oplopen ben, maar zo voelt het wel.

Het volgende stukje is vooral grappig bedoeld, dus neem het met een korreltje zout. Jullie kennen me, ik mag graag overdrijven.
De intocht van de Grieks-Orthodoxe Patriarch...wat kan ik daar nou over zeggen? Ik had er best wel wat van verwacht, maar het viel uiteindelijk toch een beetje tegen. Waarom? Laat ik het proberen uit te leggen met een enigszins vergelijkbare situatie.

Stel je voor, je gelooft er niet in, maar toch sta je te kijken bij de intocht van Sinterklaas. Je bent niet de enige die er niet in gelooft, sterker nog, driekwart van de mensen om je heen gelooft er niet in. Zo'n beetje de enige mensen die er wel in geloven, vormen een groep van zo'n 40 hulpsinterklazen (in zwarte jurken, dat wel). Maar, let op, erg enthousiast zien ze er niet uit, en cadeautjes hoef je al helemaal niet van ze te verwachten. In plaats van alle vrolijke, lenige, pepernoten rondstrooiende pieten die de stoet van Sinterklaas vooraf gaan, zijn er duizenden (ik herhaal, duizenden!) scouts, die op alle mogelijk manieren lawaai maken. Drums en doedelzakken voeren echter de boventoon. (Stel je voor, "Zie Ginds Komt de Stoomboot, gespeeld op een doedelzak...je begrijpt wat ik bedoel.)

Dan, na een uur wachten (en dus die duizenden scouts), komen er plotseling 3 auto's aanscheuren, waaronder 2 politieauto's. Er wordt een hoop geduwd en getrokken, de scouts gaan nog meer lawaai maken (kon dat? ja!), de hulpsinterklazen (lees: wandelende baarden met jurken aan), raken enigszins opgewonden (ze nemen voorzichtig een andere houding aan) en een kleine groep mensen wordt snel door de menigte geloodst. Een halve minuut later is het gebeurd: Sinterklaas is aangekomen. Maar, ehm, waar-ie nou gebleven is?

OK, misschien ben ik nu lichtelijk sarcastisch (wat ook door de overdosis Arabische koffie* kan komen), maar het viel me echt een beetje tegen. Waarschijnlijk had ik best hoge verwachtingen, omdat het toch Kerstfeest was, en dat in Betlehem (!). Maar uiteindelijk heb ik behalve de enorme massa's scouts en de groep Orthodoxe geestelijken, serieus geen baardhaar van de Patriarch mogen aanschouwen. En ik stond echt helemaal vooraan! Nou ja, gelukkig kreeg ik daarna een hele interessante rondleiding door het centrum van Betlehem, van Fuad, die alles weer goedmaakte!
Een leuk bezoek aan de chaotische oude markt van de stad, de Souk, en een tour door het 'nieuwe Betlehem'. Het centrum van de stad is 5 jaar terug namelijk grotendeels gerenoveerd in het kader van het "Bethlehem 2000" programma, waarbij de stad werd klaargemaakt voor een grootse viering van het nieuwe millennium. Het uitbreken van de al-Aqsa Intifade gooide echter flink roet in het eten en qua toerisme en feestvieringen is het nu helemaal een trieste situatie. Allerlei posters van martelaren (lees: suicide bombers) op de muren, in veel gevallen naast de verkiezingsposters, maken het beeld helemaal nogal wrang.

(...)
Vanmorgen is een van de dochters van Fuad voor 6 dagen vertrokken naar Amman (Jordanie) met een groep jongeren van het jeugdcentrum van het AEI. Heel moeilijk voor haar, want het is de eerste keer dat ze zonder haar kinderen is, sinds haar man 2 jaar terug is omgekomen. Gisteren was het dan ook een komen en gaan van mensen die afscheid kwamen nemen. Het was er nogal druk (Fuad heeft volgens mij wel honderd keer gezegd dat kinderen heel druk kunnen zijn en dat ik er maar vast aan moet wennen...), en dat is niet zo raar, want het was tijd voor cadeautjes; kerstavond...gezellie!
En over Kerst gesproken, zodirect ga ik een echte kerstlunch genieten bij de schoondochter van Fuad, Rohan (zo schrijf je dat, denk ik). Ben heel benieuwd hoe dat is. De sfeer is in ieder geval goed, want ondanks heel veel problemen bij het eerste checkpoint rond de grens met Jordanie (er zijn er 3 geloof ik, vlak achter elkaar), is de jeugdgroep doorgelaten tot de brug over de Jordaan.
Goed, ik ga nu even naar het plein voor de geboortekerk, want ik daar iemand ontmoeten. Je gelooft het niet, er is dus een antropologie studente van de UvA, die dus precies hetzelfde onderzoek doet als ik. Bizar! Maar wel nuttig, dus ik ga haar even ophalen zodat we een babbeltje kunnen maken. Binnenkort weer een nieuwe update.

* Jawel, ik kan sinds 2 dagen echte Palestijnse koffie zetten op de 'old fashioned arabic way'! Dat spul is goud! En Fuad is een goede leraar, want mijn eerste potje brouwsel smaakte meteen al fantastisch. Zodra ik terug ben zal ik voor de liefhebbers eens mijn kunstje vertonen. (Hopelijk kan ik wat koffie van hier meenemen en anders zal ik zekere contacten in de koffiewereld (Nikkie, help!) moeten aanspreken ;)

Merry Christmas?

2005-01-06T09:38:00.000+02:00

Sabaah ilcheer, (Goede morgen in het Arabisch ;))

Weer even een update. Nu echt een korte (ja, Kooistra!). Zodirect is hier, om de hoek, de intocht van de Grieks-Orthodoxe Patriarch (hun Paus, zeg maar) binnen. Morgen vieren zij namelijk hun Kerstfeest. Betlehem kent 3 verschillende kerstfeesten; Katholiek, Oosters-Orthodox en Armeens. Nou ja, het schijnt wel bijzonder te zijn, dus ik ben benieuwd.

Ondanks de Kuffiyeh, (voor de leken: dat is een Arafatdoek) die ik op aanraden van Fuad draag, zie ik er nog steeds nogal, ehm, buitenlands uit. Ik trek dan ook veel aandacht. Gisteren ben ik op een klein feestje geweest van Teddy, de zoon van Fuad, waar mijn persoontje toch wel de nodige belangstelling kreeg. Met name de kinderen (de kleinkinderen van Fuad) vinden mij razend interessant. George en Fuad II, de kinderen van Teddy, zijn erg leuk en ik heb het idee dat ze mij ook aardig vinden. (Alhoewel ik natuurlijk geen bal versta van wat ze zeggen ;))

Ik ben gisteren zowaar echt al aan het werk geweest. Heb een planning gemaakt en heb een heel goed gesprek met iemand gehad over werken in de vredesbeweging. Moeilijke, maar mooie verhalen. Verder worden er nu wat voorlopige plannen gemaakt voor wat korte bezoekjes aan andere plaatsen hier in de buurt, zoals Jericho, Hebron en Ramallah.

Nou ja, echt kort deze keer dus. Ik heb wat foto's gemaakt en die hoop ik binnenkort even te uploaden ergens. Komt goed!

Tot snel,
Martijn.

Aankomst!

2005-01-05T12:17:00.000+02:00

Jawel, mijn eerste echte post uit Betlehem! Helaas kan ik niet uitgebreid uitwijden, want ik ben nu aan het werk op de computer van iemand anders en ik heb het vermoeden dat die persoon snel weer aan het werk wil/moet. Excusez-moi voor de typefoutjes dus. Nou ja, hier gaat-ie dan...

Allebei de vluchten gingen soepeltjes. Geen vertragingen, geen vervelende buren, geen huilende kinderen en bovendien was het eten lekker - pasta met kip en chocolademousse als toetje...jummie! (Alhoewel, ik moet toegeven dat ik zeker lekkerdere chocolademousse heb gegeten ;)) In het vliegtuig begon ik pas wel iets te beseffen dat ik nog niet echt doorhad op Schiphol: 3 maanden is best lang. En ik ben best wel in mijn eentje. Gelukkig had ik dat nog niet door tijdens het afscheid nemen, want dat was verder super. Aan iedereen die er was: nog bedankt! Het was echt heel fijn en ik vond het echt te gek dat jullie er waren(iemand die ik ken zou waarschijnlijk zeggen: vet masterlijk).

Op het vliegveld van Istanbul, bij de gate van mijn vervolgvlucht naar Tel Aviv, werd me meteen gevraagd wat ik kwam doen, waarom ik naar Israel kwam etc. Het was niet heel erg vervelend, maar ik werd wel duidelijk uit de rij gepikt. En of ze mijn splinternieuwe Nederlandse paspoort nou zo mooi vonden of misschien een beetje een speelgoedexemplaar, 2 minuten staren naar zo'n ding is best overdreven. Maar goed, ik mocht mee...gelukkig.

Op het vliegveld van Tel Aviv, moest ik nog eens 2 keer hetzelfde verhaal vertellen. Ja, ik ben student, kom uit Amsterdam, ga onderzoek doen naar onderwijs, ken mensen van Hebrew University, ben inderdaad in mijn eentje, bla bla bla. Verder geen problemen gelukkig, dus ik mocht vrij snel door. (Mooi vliegveld trouwens! Het bleek ook net een maand geleden geopend te zijn, dus vandaar.)

Op het vliegveld kon ik vrij snel (binnen een half uur) een shared taxi nemen naar Jeruzalem, zodat ik daar hopelijk een internetcafe kon vinden om de nacht door te brengen, totdat het checkpoint bij Betlehem open zou gaan. Het liep allemaal wat anders. In het busje raakte ik aan de praat met Janine, een Duits-Marokkaans meisje met het meest overtuigende Amerikaanse accent wat ik ooit heb gehoord (waar jarenlange opleidingen aan internationale scholen allemaal niet toe kunnen leiden). Haar vader werkte voor de VN en ze had sinds een paar maanden een appartement in Jeruzalem.

(Even tussendoor, ik zit nu midden in Betlehem, en ik hoor een doedelzak...serieus! Ik geloof dat ik nu dus mijn eerste echte culture shock heb...)

Maar goed, of ik daar niet wilde 'crashen for the night'? Nou ja, dat laat ik mij natuurlijk geen twee keer zeggen! Zo werd ik op mijn allereerste dag in het Midden-Oosten wakker in een lief appartementje, op een hele kleine bank, onder een te kleine slaapzak, maar met een mooi uitzicht op Jeruzalem. En met een hijgende golden retriever naast me...echt waar.
Ik bleek uiteindelijk de nacht doorgebracht te hebben bij Janine, Annika (een vriendin) en natuurlijk Hind (de hond dus); drie lieve dames. Niet alleen mocht ik blijven slapen, ik kreeg ook nog eens een ontbijt bij Cafe Hillel aangeboden.

Vlak om de hoek bij Janine ligt Jafo street (een van de hoofdstraten van Jeruzalem) en daar weer vlakbij ligt Cafe Hillel, waar ze een briljant ontbijt serveren (en ik ben dus helemaal geen 'ontbijttype', dus dat zegt wat!). We konden er dus lopend heen; Janine, een vriend van haar (uit Engeland) en ik.
Voordat we naar binnen konden, werden we wel eerst gecontroleerd op explosieven door een boos uitziende jongeman. Mijn eerste kennismaking met 'leven in angst'. Janine wees me er nog even op dat dit soort cafeetjes in West Jeruzalem de meest waarschijnlijke plekken voor zelfmoordaanslagen vormen. Ja, dat is altijd fijn om te weten.
Het ontbijt was dus heerlijk en we hebben gezellig zitten babbelen over van alles en nog wat. Bovendien werd ik uitgenodigd voor de verjaardag van Janine, de zaterdag erop, maar wegens de verkiezingen hier, ga ik dat niet redden, vrees ik. Heen en weer tussen Betlehem en Jeruzalem zal dan namelijk vrij lastig zijn.

Na het ontbijt namen we afscheid bij de standplaatsen voor de gedeelde taxi (Sheruts)naar Betlehem. De norse, maar zeer effectief rijdende chauffeur keerde zo'n 200 meter voor de Mahsum (het checkpoint tussen Jeruzalem en Betlehem), stopte plotseling, en maakte toen een gebaar wat zoiets betekende als 'verder dan dit ga ik niet, en nu mijn taxi uit!'

Het checkpoint zelf zag er wat troosteloos uit en de soldaten zo mogelijk nog troostelozer. Er waren gelukkig maar 4 mensen voor me, dus ik hoefde er niet lang te wachten. Bij het zien van mijn buitenlandse paspoort kreeg ik een teken dat ik door mocht. Tenminste, een gebaar met een machinegeweer en een vinnige opmerking, waar ik natuurlijk verder weinig van verstond.

In Betlehem heb ik meteen mijn contactpersoon gebeld, de heer Fuad Giacaman, van het Arab Educational Institute, en binnen 10 minuten werd ik opgehaald door een alleraardigste vrouw, die me als een volleerd coureur (jawel, de eerste keer dat ik echt even bang was (waar waren de gordels ?!?!?)) naar het kantoor van het AEI bracht. Daar kreeg ik een korte rondleiding door het nieuwe gebouw (de mensen zitten er net een week) en het zag er echt fantastisch uit. Mooi uitzicht ook, op de heuvels rond Betlehem en op het plaatsje Beit Sahour.

Het gebouwtje van het AEI ligt trouwens 100 meter van de Nativity Church, jawel, de kerk die op de geboorteplaats van Jezus gebouwd is, en op 50 meter van de zogenaamde 'milk grotto', de grot waar het kindeke voor het eerste de borst kreeg van Maria. Ik heb meteen een kleine rondleiding gehad, dus zo stond ik tijden mijn eerste uur in Betlehem, al naast de plek waar HET kribbetje heeft gestaan. Wel heel bizar hoor. De Palestijnse Gebieden zijn nu niet bepaald in trek, maar het is echt heel raar dat deze plek zo stil is. Er was dus niemand. Ik herhaal: niemand. We gingen gewoon een klein deurtje binnen (een klein achteringangetje), liepen een trapje af, en daar stonden we naast de geboorteplaats...en behalve 1 verdwaalde Grieks-Orthodoxe monnik, niemand te bekennen! Wel een een hele mooi kerk trouwens. Ik heb ook nog even tussen de pilaren gestaan, waar twee jaar geleden de 'terroristen' schuilden toen de kerk belegerd werd door het Israelische leger. Aparte ervaring.

Na de vluchtige rondleiding werden Fuad en ik opgehaald door zijn vrouw, Sylvana, zodat ik mijn spullen bij de familie kon neerleggen. Maar, we gingen vooral om te lunchen. En wat een eten zeg...heerlijk! Ik moet bekennen dat ik het alweer vergeten ben, maar de eerste woordjes Arabisch die me geleerd werden, betekenden "ik heb honger".
De familie Giacaman (en dat is inclusief de 5 kinderen en 9 kleinkinderen) is zo gastvrij, ik word er echt verlegen van. Ik heb zelfs een eigen huisje, dat Fuad liefkozend 'the tower' noemt. Het staat naast het huis van de familie en bevindt zich achter hun eigen, bescheiden (kinder)boerderij met ganzen, kippen, een paard en wat konijnen. (Ik hoop binnenkort wat foto's online te zetten.) Het gebouwtje heeft 3 verdiepingen, is heel klein en knus, maar is van alle gemakken voorzien. Dat ik moet kruipen om bij het toilet en de douche te komen, ach, dat neem ik voor lief.

Dit zijn mijn gegevens:

Giacaman Family
Al-Staff street
Bethlehem
Palestine
Tel: 00972-2-2744871

Ik heb nu ook een eigen mobiel nummer en daar kun je me in principe altijd bereiken.
00972-54-6974069 Het is een Israelische variant van Orange, dus het kan misschien gebeuren dat ik even niet heel goed bereikbaar ben, maar ik zal dan zo snel mogelijk proberen te antwoorden. Ik check mijn eigen Nederlandse nummer ook een paar keer per week voor berichtjes, trouwens.

Nou ja, zoals jullie kunnen lezen, het gaat prima met me. Zorgen maken over mij is dus helemaal niet nodig! Mijn ergste problemen op dit moment hebben vooral te maken met eten...hoe vertel ik Sylvana Giacaman dat ik ECHT genoeg heb gehad en dat ik, hoe heerlijk het ook was, echt niet meer kan! ;)

Tot de volgende update!

P.S. Aan de mensen die op Schiphol waren om me gedag te zeggen: de kleinzoon van Fuad, Fuad de Tweede, heeft dus gewoon een Heineken rugtas, ik heb gisteren appelsap gedronken uit Amstel glazen en van de zoon van Fuad kreeg ik een aansteker van Bavaria Malt (!). Ik heb nog geen uithangbord gezien, maar het lijkt er op dat jullie gelijk hadden ;)
Alhoewel...Heineken zal misschien wel in een winkeltje te koop zijn, maar er zijn serieus maar 2 of 3 kleine restaurantjes in de hele stad en daar is het niet te krijgen, volgens mij, laat staan dat ze uithangborden hebben. Alle toeristische winkels/eettentjes/hotels zijn al jaren dicht, zelfs rond de Geboortekerk. Het ziet er dan ook vrij troosteloos uit. De familie Giacaman heeft bijvoorbeeld een levensmiddelenwinkel (die net opnieuw gebouwd is) en die ligt midden in een straat die compleet platgebombardeerd is door Israelische F-16's. Overal ligt puin en de meeste gebouwen worden dan ook niet herbouwd. Er zijn toch geen klanten. Nee, Betlehem (en Beit Sahour en Beit Jala) vormen niet echt een vrolijke omgeving. Het is overduidelijk dat het slecht gaat met de economie en dat de mensen echt wel heel erg te lijden hebben onder de bezetting en de afsluitingen overal. Bovendien, als ik binnenkort naar wat andere plaatsen ga (binnenkort naar Hebron via een net geopende weg), dan vrees ik dat ik nog wel ergere situaties ga tegenkomen...maar, zoals Fuad en Sylvana al zeggen: je moet hoop houden!

Samen uit, samen thuis

2004-12-23T19:41:00.000+02:00

Gisteren hebben alle studenten hun onderzoek gepresenteerd aan hun klasgenoten en aan de docenten op een zogenaamde "mini-conferentie". Met een geslaagd feestje na afloop van de presentaties, is gelijk de periode voorafgaand aan het veldwerk afgesloten. Geen colleges meer...en ook geen tentamens, opdrachten of presentatietjes. Er rest ons nu nog maar 1 opdracht...(en wat voor een): de master thesis.
Het was voor iedereen de eerste keer dat er zo'n mini-conferentie gehouden werd, en hoewel het een beetje spannend was, het was uiteindelijk een leuke en interessante dag en het groepsgevoel, dat al heel erg sterk was, is nog groter geworden. Met z'n allen gaan we in januari aan de slag, om op 4 april samen te beginnen aan het schrijven van de eindscripties. Echt 'samen uit, samen thuis' dus!

Ik ben nu druk bezig met het treffen van de laatste voorbereidingen en de tijd om de koffer in te gaan pakken nadert snel. Maar, tot die tijd ga ik nog eventjes genieten van een korte, maar welverdiende vakantie, met daarin de Kerstdagen, een heel erg leuk tripje naar het Belgische Brugge en niet 1, maar 2 nieuwjaarsfeesten!

Hopelijk volgen er de komende vakantie nog enkele updates, maar mocht dat niet het geval zijn, dan kun je wel een beetje raden waar dat door komt.

Aan iedereen die dit nog leest voor die tijd: Fijne Kerstdagen en een vrolijk en vooral gezond 2005!
Martijn.

Voorproefje

2004-09-28T17:34:00.000+02:00

Zoals de meesten van jullie al weten, ga ik me tijdens mijn verblijf in de Palestijnse Gebieden bezig houden met mijn afstudeeronderzoek. Tijdens de drie maanden die ik daar verblijf, ga ik onderzoek doen naar lokale organisaties die zich bezighouden met geweldloze actie (ook wel geweldloos verzet genoemd).Mocht je meer willen weten over mijn onderzoek of het onderwerp, dan zijn de links hieronder misschien wel interessant.

Arab Educational Institute - Een Palestijnse, op educatie gerichte organisatie waar ik goede contacten mee heb. De directeur van het AEI is waarschijnlijk degene waarbij ik verblijf tijdens mijn onderzoek;
Geweldloos Actief - Nederlandse site over Geweldloze Actie;
Ha'aretz - Een Israëlische, links-georiënteerde krant;
Miftah - Een Palestijnse organisatie die zich bezighoudt met het promoten van democratie;
Stop The Wall - Een organisatie die zich bezig houdt met verzet tegen de zogenaamde Israëlische Apartheidswall;
VU - De universiteit waar ik mijn studie volg;
Olijftak of Brandbom - De scriptie waarmee ik mijn pre-masteropleiding heb afgerond. Het onderwerp is ook Geweldloos Verzet in de Palestijnse Gebieden.

Voorbereidingen!

2004-09-28T12:30:00.000+02:00

Momenteel ben ik druk bezig met het voorbereiden van de reis, het verblijf en natuurlijk mijn onderzoek. Dat is eigenlijk niet zo bijster boeiend, maar ik wilde wel even laten weten dat ik mijn vliegtickets inmiddels binnen heb: ik vertrek op 3 januari (om 17:40) en ik kom weer terug op 2 april (om 15:05). Ik vlieg trouwens via Istanbul, maar dat is niet zo gek als je met Turkish Airlines vliegt :)